دوشنبه، 29 دی 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

چرا حضرت زهرا (س) با آن همه عصمت و تقوا و پرهيز از دنيا در مسألة فدك اين قدر تلاش كردند؟


پاسخ :
فدك سرزمين آباد و حاصل خيزي بود كه در نزديكيِ خيبر قرار داشت و فاصلة آن با مدينه حدود 140 كيلومتر بود. كه پس از دژهاي خيبر نقطة اتكاء يهوديان حجاز به شمار مي رفت. سپاه اسلام پس از آن كه يهوديان را در خيبر و وادي القراي و تيما در هم شكست براي پايان دادن به قدرت هاي يهودي در اين سرزمين _ كه كانون خطر و توطئه براي اسلام بود _ سفيري بنام «محيط» پيش سران فدك فرستادند. يوشع بن نون كه رياست منطقه را بر عهده داشت صلح و تسليم را بر نبرد توجيح داد[1] و فدك را به پيامبر تسليم نمود. طبق دستور خداوند متعال و شريعت مقدس اسلام سرزمين هايي كه در اسلام به وسيلة جنگ و قدرت نظامي گرفته مي شود متعلق به عموم مسلمانان است و ادارة آن به دست فرمانرواي اسلام مي باشد. ولي سرزميني كه بدون هجوم نظامي و اعزام نيرو به دست مسلمانان مي افتد مربوط به شخص پيامبر _ صلّي الله عليه و آله _ و امام پس از وي مي باشد و اختيار اين نوع سرزمين ها با اوست.
محدثان و مفسران شيعه و گروهي از دانشمندان سني گفته اند: وقتي آية «و آتِ ذي القربي حقّه»[2] نازل شد پيامبر مأمور گرديد حق ذي القربي را ادا نمايد پيامبر اكرم _ صلّي الله عليه و آله _ بر اساس این آیه کریمه فدك را به
فاطمه (س) بخشيد.
منظور از بخشيدن اين مِلك دو چيز بود:
1. زمامداري مسلمانان پس از درگذشت پيامبر اسلام طبق تصريح مكرر پيامبر با اميرالمؤمنان علي _ عليه السلام _ بود و چنين مقام و منصبي به هزينة سنگيني نياز دارد. علي ع براي حفظ اين مقام و منصب مي توانست از درآمد فدك حداكثر استفاده را بنمايد. گويا دستگاه خلافت از اين پيش بيني مطلع شده بود كه در همان روزهاي نخست فدك را از دست خاندان پيامبر بيرون آورد.
2. دودمان پيامبر بايد پس از رحلت پيامبر به صورت آبرومندي زندگي كنند و حيثيت و شرف پيامبر محفوظ بماند. براي اين هدف پيامبر اکرم فدك را به دختر خود بخشيد.[3]
اما این که چرا حضرت زهرا (س) براي گرفتن فدك اصرار داشت و تلاش مي كرد؟ آيا حضرت زهرا (س) دنبال مال دنيا و ثروت بود يا اين كه حضرت زهرا (س) دنبال چيز ديگري فراتر از زمين و املاك بود؟
پاسخ این پرسش مهم در کلام موسي بن جعفر _ عليهما السلام _ در جواب به مهدي عباسي، نهفته است ، وقتي مهدي خليفة عباسي از حضرت خواست كه حدود فدك را بگويد تا آن را به آن ها باز گرداند حضرت فرمود يك سمت آن كوه اُحد، سمت ديگرش عريش مصر و مرز سوم آن درياي احمر و مرز چهارمش دومة الجندل است. مهدي عباسي برآشفت كه آيا اين ها كه گفتي حدود فدك است؟ امام فرمود: آري همة اين سرزمين ها از مناطقي است كه با لشگركشي و جنگ باز ستانده نشده است.[4]
لذا منظور امام عليه السلام این است كه اين سرزمين ها كه بدون جنگ و اعزام نيرو به دست مسلمين افتاده است جزء اموال امام و خليفة رسول خداست و تو خليفة واقعي پيامبر نيستي، بلكه لباس خلافت و جانشيني پيامبر حق ماست كه تو غصب كرده اي.
پس فدك سند مظلوميت حضرت زهرا (س) و اهل بيت و رسوايي و ننگ کسانی است که جایگاه خلافت را غاصبانه و به زور تصرف نموده اند.
هدف حضرت فاطمه (س) از پس ستاندن فدك باز ستاندن حق غصب شدة امير مؤمنان بود و لذا به همين منظور مستدل و مبرهن و محكم و قاطع سخن مي گفت و مردم را هشدار و انصار را تحريك مي كرد.
تلاش حضرت زهرا (س) براي پس گرفتن فدك و دادخواهي هاي ايشان به اين منظور بود كه مردم را آگاه نمايد كه جانشين و وصي پدر بزرگوار ايشان كسي جز علي _ عليه السلام _ نيست و اين ها كساني هستند كه نه تنها اموال دختر پيامبر را غصب كرده اند بلكه خلافت را نيز به غارت برده اند. و به خاطر همين است كه حضرت خطبه مي خواند و دادخواهي مي كند و از مظلوميت امير المؤمنين سخن مي راند. افزون بر این كه خود فدك هم به خاطر همان اهدافي كه پيامبر از بخشيدن آن به دخترش داشت، اهميت به سزايي داشت و چشم پوشي از آن به منزلة سست كردن اقتصاد اهل بيت و شيعيان آن ها بود. علاوه بر اينكه امام علي _ عليه السلام _ مي توانست با صرف اين اموال در مواردي مثل آزاد كردن بردگان، كمك به انسان هاي ضعيف النفس و ... قلب هاي آنان را به ولايت متمايل كند و با دستگيري و كمك به شيعيان مستمند از فشارهاي مالي كه گاهي باعث تمايل آنان به غاصبان ولايت مي شد جلوگيري نمايند. بنابراين اصرار بر پس گيري فدك براي بهره برداري محض نبود بلكه صرف گسترش مكتب اهل بيت بود.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. فدك، رضا استادي.
2. رنج ها و فريادهاي فاطمه (س)، ترجمة بيت الاحزان، شيخ عباس قمي.

پی نوشتها:
[1] . جعفر سبحاني، فرازهايي از تاريخ پيامبر اسلام، ص 403، نشر مشعر، چاپ دوم، اسفند 73.
[2] . سورة اِسراء، آيه 26.
[3] . فرازهايي از تاريخ پيامبر اسلام، ص 406.
[4] . چشمه در بستر، مسعود پورسيدآقايي، ص 165، انتشارات حضور، چاپ چهارم، بهار 84.
منبع: اندیشه قم
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد