دوشنبه، 13 بهمن 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

پسري 13 ساله دارم اخيراً مشاهده کردم بعضاً بدون اطلاع پول از کيف خواهرش يا مادرش بر مي دارد و يک مرتبه در اين خصوص به ايشان تذکر دادم لکن مجدداً مشاهده شده حال بايد چه برخوردي با ايشان بشود؟


پاسخ :
قبل از ورود به بحث لازم است اشاره کنم چون علل مسأله مورد اشاره متفاوت مي باشند، نمي توان راهکار خاصي ارائه داد و حتماً نياز به مشاوره حضوري است. لذا آنچه که در پي مي آيد اشاره به عوامل احتمالي مي باشد.
بي شک همه پديده هاي روان شناختي اعم از نگرش ها، عواطف و رفتارهاي انسان وابسته به علل و عواملي است که بروز و ماندگاري آنها را ايجاب مي کند؛ بر اين اساس براي مواجهه صحيح با اين پديده ها بايد اوّل آنها را درست توصيف و سپس تبيين کرد. مثلا اگر مي خواهيم رفتاري را کاهش داده يا تقويت کنيم، ابتدا بايد آن رفتار را دقيقا توصيف کرد. و سپس علل پديدايی آن و عوامل تقويت کننده و نگه دارنده و نيز موانع آن را بيابيم. تنها در اين صورت است که مي توان بر آن رفتار تسلط يافته و آن را در جهت دلخواه تقويت يا تضعيف کرد.
متأسفانه برخي از والدين، هنگام مواجهه با اين مسأله دست درازي کردن کودک يا نوجوان به اموال ديگران بي درنگ بر او بر چسب دزد مي زنند و او را به شدت توبيخ مي کنند.
پيش از ذکر علل اين رفتار، لازم است تأکيد کنيم که تا اطمينان نيافته اید چيز گم شده را فرزندتان برداشته است، عکس العمل نشان ندهيد. در موارد بسياري اتفاق افتاده که پس از توبيخ کودک، شيء گم شده پيدا شده است.[1]
عوامل مهم اين رفتار
1. جلب توجه؛ وقتي کودک توجهي را از جانب والدين يا اولياي مدرسه دريافت نمي کند و علي رغم تلاش براي اثبات ويژگي هايش و جلب توجه، توجه ديگران به او معطوف نمي شود ممکن است با يک حرکت نابهنجار در صدد اثبات خود به آنها باشد.
به اولياي خانه و مدرسه توصيه مي شود که به کودکان و نوجوانان توجه کنند تا نياز فطري آنان به جلب توجه، کمتر شود و مجبور نشوند از راههاي ناپسند، خود را نشان دهند. 2. انتقام جويي: گاهي کودک يا نوجوان به اين دليل که از کسي (پدر، مادر، برادر يا خواهر) آزرده خاطر است و نيز نمي تواند او را تنبيه کند با برداشتن پول يا چيزي که درمالکيت اوست، انتقام جويي مي کند.
در اين صورت بايد به کودک درس انصاف داد و به او ياد داد که چگونه خشم خود را مدیریت کند.
3. همرنگي با ديگران: پدر براي فرزندش، جامدادي يا کيف گران قيمتي مي خرد. کودک به مدرسه مي رود و همسالان به جهت جذابيت آن، دور و برش را مي گيرند و به وي اظهار علاقه مي کنند يا پدري به فرزندش پول توجيبي فراوان مي دهد و او هر چه که دوست داشته باشد در مدرسه مي خرد و احيانا به برخي از دوستانش هم مي دهد، در اين صورت برخي از بچه ها که از چنين بهره اي خود را محروم مي بينند ممکن است با دست زدن به رفتارهايي مانند دزدي به اشياء يا خوراکي هاي مورد علاقه خود برسند.
به پدر و مادرها توصيه مي شود که به اندازه اي که کودک بتواند خوراکي ها يا اشياء مورد علاقه اش را با توجه به توان مالي خانواده فراهم کند، پول در اختيار او بگذارند و اگر اين امکان وجود ندارد، با او به صورت ملاطفت آميز برخورد کرده و در حد فهم و درکش، شرايط خانواده را تشريح کنند.
4. انحصار طلبي: کودک يا نوجوان هر چه را مي خواهد بدون استثناء برايش تهيه مي کنند. اين برخورد، افزون بر اين که مانع چشيدن طعم تلخ ناکامي مي شود که گاهي لازم است (انسان بايد طعم تلخ ناکامي را در دوران کودکي و نوجواني بچشد تا در مواقع ناکامي در زندگي اجتماعي تحمل و بردباري داشته باشد)، روحيه انحصار طلبي را در او ايجاد مي کند و گمان مي کند که هر چه در عالم وجود دارد، از آن اوست و وسايل ديگران را بدون اجازه آنان بر مي دارد.[2]
5. تحميل سليقه بزرگترها: در خريد وسايل مورد نياز کودک سليقه خود را تحميل نکنيد که در اين صورت چون آن وسيله را دوست ندارد ممکن است سراغ وسايل ديگران رفته يا از جيب پدر و مادر پول بردارد.[3]
6. تفاوت گذاشتن بين فرزندان در برآوردن نيازها و پول توجيبي دادن هم مي تواند از جمله عواملی باشد که طبيعتاً بايد اصلاح شود و يا در صورت نياز فرد ديگر اينکار با ظرافت مديريت شود.
حال که برخي از عوامل بروز رفتاري مثل دزدي را متذکر شديم، به جاي آنکه با ديدن چنين رفتاري وحشت زده شده و اقدام عجولانه انجام دهيد بايد توجه کنيد که بهترين برخورد با چنين مسأله اي، برداشتن گام هايي حساب شده براي آموزش صداقت و درستکاري و تصحيح اين رفتار ناشايست است.
شما نبايد در برابر اين مسأله بيش از حد لازم عکس العمل نشان دهيد، همان طور که نبايد از کنار آن به سادگي بگذريد. اينکه اين کار را با کلماتي مثل «قرض گرفتن» و «امانت گرفتن» توجيه کنيد، به همان اندازه بد است که به کودک خود لقب دزد بدهيد.[4]
در اينجا به برخي راهکارهاي درست براي برخورد با اين گونه رفتارها اشاره مي شود:
1. به فرزندتان ياد بدهيد که بايد در برابر وسوسه ها مقاومت کند.
2. نام کاري را که کودک انجام مي دهد به او بگوييد؛ به محض آن که از قضيه آگاه شديد به او با لحن جدي و خونسرد بگوييد که اين کار دزدي است! توجه کنيد که اين حرف با جمله «تو دزد هستي» تفاوت دارد.
اين موضوع اهميت دارد که نوجوان را تحت فشار نگذاريد و لحن شما خصمانه نباشد دراين موقعيت هاي حساس بايد خونسرد و آرام صحبت کنيد و به او القاء نکنيد که بچه بدي است بايد به او فهمانده شود که کارش ناپسند بوده است.[5]
3. پي آمدهاي منفي را به کار گيريد؛ اين کار بايد به نحوي جبران شود؛ با نوجوان مي توانيد درباره روش هاي جبران، همفکري کنيد.
پي آمدهاي طبيعي را اضافه کنيد؛ مثلا نوجوان بايد با جمع کردن پول توجيبي اش پول يا وسيله دزيده شده را به هر کس که از او دزديده برگرداند. اين کار تأثير ماندگاري در ذهن او مي گذارد.[6]
4. به کودک و نوجوان در قبال کارهاي درستکارانه اش پاداش دهيد و به او توجه کنيد. اين که دائما درستکاري را در کودک يا نوجوان تقويت کنيد، همان قدر مهم است که تنبيه براي رفتار خلاف او اهميت دارد. اگر سابقه برداشتن پول از جيب يکي از اعضاي خانواده را دارد، به هيچ وجه پول يا چيزهاي با ارزش ديگرتان را از او پنهان نکنيد. بسيار طبيعي رفتار کنيد و در صورتي که از خود درستکاري نشان داد حسابي او را تحسين کنيد.[7]
5. چنين دزدي هايي معمولا وقتي اتفاق مي افتد که نظارتي بر اعمال کودک و نوجوان وجود نداشته باشد و او تحت تأثير هم سن و سال هاي خود قرار گرفته باشد راه حل اين است که هميشه به اعمال و رفتار او توجه کنيد.
6. تلاش کنيد نيازهاي کودک و نوجوان را در حدّ متعارف تأمين کنيد و او را تا اندازه اي در انتخاب اشياء مورد علاقه اش آزاد بگذاريد.
7. سعي نمائيد رابطه عاطفي خود را با فرزندتان اصلاح نمائيد. زيرا در بسياري از موارد و مشکلات، نداشتن رابطه عاطفي صحيح والدين با فرزندانشان، باعث بروز اختلافاتي در رفتار و ويژگي هاي کودک مي شود. پس سعي نمائيد نياز به محبت و احترام کودک خود را با رابطه عاطفي صحيح او ارضاء نمائيد.
در صورتي که با عمل به اين راهکارها باز هم اين گونه رفتار فرزند شما ادامه داشت، از مشاوره حضوری کمک بگیرید.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1ـ خانواده و فرزندان 3، استادان طرح جامع آموزش خانواده، انتشارات انجمن اولياء و مربيان.
2ـ خانواده و تربيت فرزند، پدرام، احمد، انتشارات صادق هدايت.
3ـ دهنوي، حسين، نسيم مهر، دو جلد، انتشارات خادم الرضا ـ عليه السلام ـ .
4ـ راهنماي پدران و مادران، محمد علي سادات، انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامي.

پی نوشتها:
[1]. دهنوي، حسين، نسيم مهر، انتشارات خادم الرضا(ع)، ، ج1، ص111.
[2]. همان، ج1، ص113.
[3]. همان.
[4]. دکتر گاربر، چگونه با کودکم رفتار کنم، ترجمه خزعلي و حسيني نيک و شريف تبريزي، ص482.
[5]. همان.
[6]. همان.
[7]. همان.
منبع: اندیشه قم
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم