پرسش :

تفاوت موت، فوت و وفات را بيان كنيد؟

پاسخ :
براى دانستن فرق سه واژه «موت، فوت و وفات» كافى است كه معانى استفاده شده آنها را در قرآن بدانيم و با هم مقايسه كنيم:
فوت به دو معنا در قرآن به كاررفته است:
الف- از دست دادن: «لِّكَيْلاَ تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُم» (1). اين را بدانيد تا بر آن چه از دست شما رفته اند اندوهگين نشويد.
ب- به معناى اختلاف و اضطراب: «الَّذِى خَلَقَ سَبْعَ سَمَـوَات طِبَاقًا مَّا تَرَى فِى خَلْقِ الرَّحْمَـنِ مِن تَفَـوُت فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَىمِن فُطُور»(2).همان كه هفت آسمان را طبقه طبقه بيافريد.در آفرينش آن(خداى ) بخشايشگر هيچ گونه اختلاف (و تفاوتى) نمى بينى. باز بنگر، آيا خلل (و نقصانى) مى بينى؟
وفات و توفى هم به معناى گرفتن تمامى يك چيز به كار رفته است(3)
موت در معانى گوناگونى در قرآن آمده است:
الف) در مقابل قوه ناميه موجود در انسان، حيوانات و نباتات(4)
ب) از بين رفتن قوه احساس (5)
ج) از بين رفتن قوه عاقله (جهل) (6)
د) براى تشبيه هر امرى كه زندگى را تيره كند (موت در اين معنا غير حقيقى است و به صورت مجاز به خاطر شباهت، به مرگ حقيقى اطلاق مى شود)(7)
هـ) به معناى خواب(8)
و) در مقابل حيات و از بين رفتن قوه حيوانى و جدايى روح از بدن.(9)

پي نوشتها:
1. سوره حديد، آيه 23.
2. سوره ملك، آيه 3؛ ر.ك: فيروز آبادى، بصاير ذوى التمييز فى الطائف الكتاب العزيز، ص 217.
3. سوره سجده، آيه 11 و...؛ الميزان، ذيل آيه.
4. سوره فرقان، آيه 49.
5. سوره مريم، آيه 66.
6. سوره انعام، آيه 122.
7. سوره آل عمران، آيه 119.
8. سوره زمر، آيه 42.
9. سوره آل عمران، آيه 185؛ سوره زمر، آيه 30؛ ر.ك: فيروز آبادى، بصاير، همان، ص 338ـ536.
منبع:سایت انوار طاها