پرسش :

نخستين نمازگزار، چه كسي بود؟

پاسخ :
نماز از زمان حضرت آدم عليه السلام واجب شده است، ولي چگونگي به جا آوردن آن را نمي دانيم. بنابراين، در نگاه اول بايد گفت نخستين نمازگزار، حضرت آدم عليه السلام بوده است. از همان روزي كه پروردگار، پيامبراني را براي هدايت انسان و نجات او در دنيا و آخرت برانگيخت، به برپا داشتن نماز فرمان داد و آن را بهترين تكليف براي بندگان برشمرد. از آيه هاي قرآني و روايت ها چنين برمي آيد كه همه پيامبران، اين عبادت بزرگ را به جاي مي آوردند و مردم را به آن سفارش مي كردند، چنان كه حضرت امام صادق عليه السلام دراين باره مي فرمايد: «اَحَبُّ الْاَعْمالَ اليّ الصلاة وَ هِيَ آخِرُ وَصايَا الْاَنْبِياءِ؛ محبوب ترين كارها نزد خدا نماز است و نماز آخرين وصيت و سفارش پيامبران بوده است».1
سرخسي، در كتاب المبسوط خود مي گويد:
شنيدم از استادم شمس الائمه الحلواني كه در تأويل قول خداوند «اقم الصلاة لذكري» (طه: 14) مي گفت: «به خاطر اينكه من آن را در هر كتاب آسماني منزل (فرو فرستاده شده) و بر هر پيامبر مرسل (فرستاده شده) يادآوري كردم».2
در صُحُف حضرت ادريس عليه السلام چنين آ مده كه در نخستين روز اقامت حضرت آدم و حضرت حوا بر زمين، خداوند پنج ركعت نماز عصر، مغرب و عشا را بر حضرت آ دم واجب كرد.3 هنگامي كه حضرت آدم از دنيا رفت، حضرت شيث او را غسل داد و بر او نماز خواند.4

پی نوشتها:
1. شيخ صدوق، من لايحضره الفقيه، ج 1، ص 210. «الف» و «لام» در الانبياء مفيد عموم است.
2. شمس‌الدين محمد سرخسي، المبسوط، ج 2، ص 4.
3. محمدباقر مجلسي، بحارالانوار، ج 11، ص 196.
4. همان، ص 263.
منبع: پرسمان نماز، محسن محمدی، نشر: قم: مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما (1389)