يکشنبه، 27 مهر 1399
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

مفهوم فلسفه احکام

پرسش :

مراد از فلسفه احکام چیست‌؟


پاسخ :
واژۀ فلسفه، کاربردهاى گوناگون و معانى متفاوتى دارد. گاه به صورت مطلق (بدون قید) و گاه با صورت پسوند (مبانى فلسفه، تاریخ فلسفه و ...) و گاه به شکل پیشوند (فلسفۀ اسلامى، فلسفۀ غرب، فلسفۀ هنر، فلسفۀ دین، فلسفه احکام و ...) به کار رفته است.

فلسفه به صورت مطلق، به معناى فلسفۀ خاص است؛ یعنى علمى که در آن از عوارض موجود از آن جهت که موجود است، بحث مى‌شود.1

واژۀ فلسفه هر گاه به صورت پسوند به کار رود، به معناى فلسفه‌اى است که حکما آن را به نظرى و عملى تقسیم کرده‌اند؛ عملى را شامل تهذیب اخلاق، تدبیر منزل و سیاست مدن دانسته‌اند و نظرى را به طبیعیات، الهیات و ریاضیات تقسیم کرده‌اند.

هرگاه فلسفه به گونۀ پیشوند آورده شود، معانى گوناگون از آن اراده مى‌شود که بیش‌تر آن معانى نو پیداست و در لغت نامه‌هاى کهن دیده نمى‌شود. براى نمونه «فلسفۀ اسلامى» به معناى آن بخش از مباحث فلسفى است که در میان اندیشه وران اسلامى مطرح شده و رشد یافته است.

در برخى از این واژه‌ها، فلسفه به علمى از علوم اضافه شده است؛ مثل فلسفه حقوق، فلسفه هنر، فلسفه تاریخ و ... در این واژه‌ها، فلسفه به معناى «علم‌شناسى» علم است. موضوع علم تاریخ، وقایع گذشته و تجزیه و تحلیل آن‌هاست، ولى موضوع فلسفه تاریخ، خود علم تاریخ است.

مراد از فلسفه، شناخت علّت تشریع احکام و نیز بیان برخى مصالح، اهداف و فواید موضوعات فقهى مى‌باشد.2 و اما مراد از احکام، حکم‌هاى تکلیفى حرمت، وجوب، استحباب، کراهت و اباحه است و افزون بر آن حکم‌هاى وضعى مانند: طهارت، نجاست، صحت و بطلان مى‌باشد.

پی‌نوشتها:
(1). بدایة‌ الحکمة، علامه طباطبایى، ص 6
(2). ر.ک: فصلنامه پژوهش‌هاى قرآنى، ش 3، ص 58-59؛ مجمع‌المسائل، آیت ‌اللّٰه گلپایگانى، ج 1، ص 107؛ مقاصدالشریعة «عمر بن صالح»؛ مقاصدالشریعه «یوسف احمد»

منبع: پرسمان قرآنی فلسفه احکام، سید علی هاشمی نشلجی، نشر جمال، 1390.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم