جمعه، 23 آبان 1399
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

آثار و پیامدهای «انزوا طلبی»

پرسش :

«انزوا طلبی» چه آثار و پیامدهایی دارد؟


پاسخ :
انگیزه اصلى توجه انسان به مسائل اجتماعى و جامعه گرایى، از طبیعت انسان سرچشمه مى گیرد، و این جمله که «انسان مدنىّ بالطَّبع» است در میان همه جامعه شناسان، یک جمله شناخته شده اى است. گوشه گیرى و انزوا روح انسان را به شدّت آزار مى دهد، و بر اساس مطالعات جامعه شناسان در مورد افراد تارک دنیا، انزوا و گوشه گیرى اثر بدى در روح آنها گذارده و در آنان افسردگى و یأس و توهّم و در غالب اوقات تولید اختلال روانى مى کند.(1) و به همین دلیل یکى از بدترین شکنجه ها براى انسان، زندان هاى انفرادى است که حتى در صورت ضرورت نیز نباید ادامه یابد، زیرا به یقین موجب اختلال روانى مى شود، مگر در کسانى که روح عرفانى فوق العاده قوى داشته باشند و با خدا انس بگیرند، و راز و نیاز با او را جانشین همه چیز کنند.

البته توجه انسان به زندگى اجتماعى و گروهى تنها از طبیعت و فطرت او سرچشمه نمى گیرد. بلکه منطق و عقل نیز، این کار را به او توصیه مى کند. چرا که بدون زندگى اجتماعى، هیچ گونه رشد و ترقى نصیب انسان ها نمى شود، و اگر انسان ها از همدیگر جدا زندگى مى کردند، امروز تقریباً شبیه انسان هاى نخستین بودند، زیرا با یک مطالعه ساده مى توان فهمید که تمام علوم، دانش ها، معارف و صنایع، از ضمیمه شدن افکار، اندیشه ها و تجربیات به یکدیگر به وجود آمده، و همین امر است که قطار جامعه انسانى را به پیش رانده و از پیچ و خم ها عبور مى دهد، و به قلّه هاى ترقى و تکامل مى رساند. به طور کلى مى توان گفت که تنهایى و عُزلت سرچشمه بسیارى از مفاسد، بدبختى ها و ناکامى ها است، از جمله:

1ـ بسیارى از انحرافات فکرى و اعوجاج سلیقه، کج اندیشى و بدخُلقى، از انزوا و گوشه گیرى سرچشمه مى گیرد. به همین دلیل افراد منزوى غالباً افراد تندخو، سخت گیر، لجوج، و خودبزرگ بین هستند (البته این اصل مانند هر اصل دیگرى استثنائاتى دارد).

2ـ عجب و خود پسندى یکى دیگر از آثار گوشه گیرى و انزوا است. زیرا انسان بر اساس غریزه حبّ ذات، معمولاً به خود و آثارش سخت علاقه مند است، و هرگاه با دیگران معاشرت نداشته، و فضائل و کمالات آنها را نبیند و خویش را با آنها مقایسه نکند، سبب مى شود که خود را برترین و بالاترین انسان ها تصوّر کند. از این رو، عجب و خود بینى فوق العاده، از حالت توهّم و خیال پرورى حکایت مى کند. اما هنگامى که انسان با دیگران معاشرت کند، غالباً مى بیند که افراد فاضل تر، عالم تر، پاک تر و با تقواتر از او نیز وجود دارد، یا لااقل افراد زیادى همانند او هستند. از همین رو از عالم خیال و وهم و پندار فاصله مى گیرند، و از ادعاى بیهوده پرهیز مى کند.

3ـ سوء ظن به همه افراد حتى نزدیک ترین کسان، یکى دیگر از آثار منفى انزوا طلبى و گوشه گیرى است، و عجب اینکه سوء ظن سبب گوشه گیرى مى شود، و گوشه گیرى سبب سوء ظن بیشتر، این گونه افراد مردم را نادرست، آلوده، حق نشناس، حسود و کینه توز مى پندارند، ولى هرگاه در اجتماع ظاهر شوند، و دوستان خوبى براى خود برگزینند، به زودى مى فهمند که همه این توقعات باطل بوده است.

4ـ غافل ماندن از عیوب خویش. انسان معمولا به خاطر حب ذات، عیوب خود را نمى بیند، بلکه گاه عیوب خود را، صفات برجسته و نقطه هاى قوّت مى پندارد. چرا که انسان همیشه باید عیوب خود را در آیینه قضاوت دیگران تماشا کند، و ببینند افراد بى طرف و بى نظر درباره او چه مى گویند و چه انتقاد و ایرادى دارند، حتى انسان عیوب خود را در آیینه فکر بدخواهانش بهتر مى تواند ببیند، چرا که آنان در صدد عیب جویى هستند، و مو به مو شرح مى دهند؛ ولى افراد منزوى و گوشه گیر از چنین آئینه اى محرومند.

5ـ دور ماندن و محروم ماندن از تجربیات دیگران. فکر و نیروى هر انسانى محدود است و تنها بخش هاى کوچکى از زندگى را مى تواند تجربه کند. ولى اگر با دیگران مخصوصاً افراد صاحب نظر در تماس باشد، دریایى از علم و دانش و تجربه و آزمون در اختیار قرار مى گیرد، که مى تواند همه خواسته هاى خود را در آن بیابد، و مشکلات را به کمک این علوم و تجربه ها حل نماید. یکى از اسرار پیشرفت سریع علم در زمان ما، تشکیل کنگره ها، انجمن ها، و به اصطلاح همایش ها است که از مناطق مختلف یک کشور یا از نقاط مختلف دنیا در هر سال، و گاه در هر ماه جمع مى شوند و در این گردهمایى ها، فرآورده هاى علمى و تجربیات خود را به یکدیگر منتقل مى سازند، و گاه رسانه هاى عمومى جانشین این گردهمایى ها مى شود.

در نهایت، آثار و برکات اجتماع گرایى بیش از آن است که بتوان در این مختصر بیان کرد، و آنچه گفتیم گوشه اى از آن بود، همچنین زیان هاى انزوا طلبى و گوشه گیرى نیز فراتر از اینها است.

پی نوشت:
(1). جامعه شناسى، ساموئل کنیک، ترجمه: همدانى، مُشفق ، تهران، انتشارات امیرکبیر، 1355ش، ص 428.

منبع: اخلاق در قرآن‏، مکارم شیرازى، ناصر، تهیه و تنظیم: جمعى از فضلاء، مدرسة الامام على بن ابى طالب(علیه السلام)، قم‏، 1377 ش،‏ چاپ اول‏، ج 3، ص 461.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران