پرسش :

علت گرايش جوانان به فرهنگ غرب و تقليد از آن چيست؟

پاسخ :
غرب زدگى:
«غرب زدگى» و تقليد كوركورانه از مظاهر تمدّن غرب، سابقه ‏اى طولانى داشته و در ميان جوانان كشورهاى جهان سوم از جمله كشورهاى اسلامى نيز رواج دارد. اين پديده شوم، علل متعددى دارد. نتايج تحقيقاتى كه در اين زمينه انجام شده، نشان مى‏ دهد كه هر چه احساس بى‏ هويتى اجتماعى جوانان نسبت به نظام اجتماعى و ارزش ‏هاى حاكم در جامعه بيشتر شود، احساس تعلق هويت اجتماعى آنان نسبت به الگوهاى شناختى و ارزشى رفتارى و نمادى حاكم بر گروه‏ هاى غربى بيشتر مى گردد. بر اين اساس در ايران نظام اجتماعى، زمينه ‏هاى لازم براى كسب هويت اجتماعى جوانان را بر اساس ارزش ‏هاى نظام و انقلاب اسلامى از طريق فرايندهاى اصولى و مبنايى جامعه ‏پذيرى فراهم نكرده است. از همين رو، گرايش ‏هاى ارزشى و شناختى رفتارى و نمادى جوانان، متناسب با اهداف نظام و انقلاب اسلامى نيست. از طرف ديگر، الگوها و ارزش ‏هاى فرهنگ غربى به وفور در دسترس جوانان قرار گرفته و نظام‏هاى غربى، به تناسب نيازهاى جوانان، براى آنها الگوسازى كرده و نظام اجتماعى خودمان نيز به تبليغ آنها پرداخته است اين امر باعث شده كه احساس هويت اجتماعى جوانان، متناسب با الگوهاى غربى شكل گيرد و ويژگى‏ هاى شناختى و ارزشى رفتارى و نمادى آنها نيز مبتنى بر همان الگوها جلوه ‏گر شود.

عوامل غرب زدگى:
بعضى از عواملى كه زمينه‏ هاى اين روند را فراهم مى ‏كنند و به آن شدت مى ‏بخشند، عبارت است از:
1. مظاهر زيبا و دلفريب حيات مادى غرب كه از سويى برآيند رشد تكنولوژى و از ديگر سو، محصول غارت و به كارگيرى سرمايه ‏هاى كشورهاى عقب‏ مانده و ضعيف است.
2. وجود گرايش‏ هاى نيرومندى همچون غريزه جنسى كه فرد را به سوى محصولات وفرآورده ‏هاى سكسى غربى مى ‏كشاند. فرهنگ غربى با مؤلّفه اباحى گرى براى اين قشر، جذابيت ‏هاى زيادى دارد. البته طبع انسان ها به سمت افسار گسيختگى و رفع محدوديت ونبود مانع براى انجام كارهاى خوشايند و دلخواه گرايش دارد مگر كسى كه از تربيت صحيح دينى برخوردار شود.
3. استفاده غربى ‏ها از عوامل، ابزارها و سرمايه ‏هاى عظيم و به كارگيرى شيوه ‏هاى فريبنده، در سطحى بسيار گسترده.
4. ناآگاهى بسيارى از جوانان از اهداف و توطئه ‏هاى دشمنان و پيروى ندانسته از آنان.
5. ضعف بينش صحيح اسلامى در برخى از عناصر نقش آفرين در صحنه تفكرّ اجتماعى مانند برخى از دانشگاهيان و اهل فرهنگ.
6. به كار نگرفتن درست و كامل اصول و تعاليم اسلام، در عرصه فرهنگ و بينش اجتماعى.
7. آشنا نبودن بسيارى از خانواده‏ ها با اصول تربيت اسلامى.
8. عملكرد نادرست برخى از مسلمانان ومدعيان فرهنگ اسلامى.
9. به فراموشى سپردن منابع و ذخاير غنى و ارزشمند فرهنگى، اخلاقى، علمى و مادى خود.
10. افتادن در دام هواها و تمايلات نفسانى كه در جهان غرب برآمدنى‏تر و با فرهنگ آن متناسب‏تر است.

مقابله با غرب زدگى:
انقلاب اسلامى، آواى بلندى بود كه در سراسر جهان اسلام و در گوش مستضعفان طنين افكند و توانست راه بسيارى از جوانان روشنفكر و نويسندگان و انديشمندان را تغيير دهد. اما از ديگر سو، عوامل غرب نيز همواره در كمين نشسته ‏اند و براى ربودن نظرها و انديشه ‏ها، تلاش فراوانى در سطح جهان مى ‏كنند. طبيعى است در اين ميان، برخى به آن سو و برخى به اين سو مى ‏خرامند در ارزيابى نهايى، حركت ‏هاى موجود براى مبازره اصولى و ريشه‏ اى با پديده غرب‏‌گرايى كافى نيست، ولى هرگز نبايد انتظار داشت كه حتى با كامل‌‏ترين برنامه‏ ها بتوان به طور كلى ريشه اين ‏گونه گرايش‏ها را خشكاند زيرا انسان‏ها بر اساس اميال و خواست‏هاى متفاوتى كه دارند و نيز متناسب با محيطى كه در آن رشد كرده‏اند و انديشه ‏هاى گوناگونى كه ذهنشان با آنها خو كرده است، گرايش‏ هاى متفاوتى دارند. بنابر اين، با آن كه تا حدى مى‏ توان كارنامه مبارزه با اين پديده را مثبت ارزيابى كرد، پرونده اين ‏گونه گرايش ‏ها همواره باز است و حركت‏ هاى موجود، يا هر حركت ديگرى، مى ‏تواند آن را محدود سازد و بسيارى از جوانان را از خطر سوط در پرتگاه تباهى رب برهاند، اما تا زمانى كه غرب باقى است وجاذبه‏ هاى واقعى وحقيقى اسلام، به صورت مقبول براى جوانان آشكار نشود، نمى ‏توان به طور كلى از خطر انحراف برخى جوانان جلوگيرى كرد. از اين رو اثبات عملى كارآمدى نظام اسلامى در تمامى زمينه ‏ها و تأمين خواسته ‏هاى قانونى جوانان مى ‏تواند بهترين راه پيشگيرى و درمان در مقابل بحران غرب زدگى باشد.
منبع: پرسمان