دوشنبه، 22 اسفند 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

در جامعه اى مثل ايران كه مليت ها و اقوام متعدد، با آداب و رسوم مختلف زندگى مى كنند، آيا تصور فرهنگ واحد ملى ممكن است؟


پاسخ :
هر قدر اديان، مليت ها و اقوام، داراى مشتركات اصيل بيش ترى باشند، امكان هم زيستى بهترى دارند؛ به عنوان مثال:
1. اديان آسمانى ( اسلام، يهود، مسيحيت، زرتشت، و صابئين و...) از اين نوع اند. ملاك واقعى هماهنگى فرهنگ هاى اهل كتاب، اشتراك در يك سرى واقعيت هاى اصيل است؛ مثل اعتقاد به مبدأ هستى (خدا)، حكمت و مشيت الهى (براى رستگارى و تكامل انسان ها به وسيله ى عقل و وجدان و پيامبران عظام)، ابديت، معاد، كامل ترين و با عظمت ترين صفات براى خداوند، و...
على رغم اين كه كشور ايران از اقوام مختلفى، مثل كرد، لر، ترك، گيلك، عرب، تركمن، بلوچ، و... تشكيل مى شود؛ اما مشتركات اصيل دينى در بين آنان بسيار است. اكثر جمعيت ايران مسلمان هستند؛ در بسيارى از اصول و اعتقادات دينى اخلاقى مثل توحيد، كتاب آسمانى، پيامبر، و معاد، بهشت و جهنم، ثواب و عقاب، و... مشترك اند؛ در اكثر اعمال و مناسك دينى، وحدت رويه دارند؛ در اعياد و وفيات متعددى مشترك اند، به گونه اى كه وجوه تمايز آنها نسبت به وجوه اشتراك بسيار ناچيز است.
تمام مسلمانان، در تعصبات دينى، اشتراك كامل دارند؛ اتفاقاتى مثل جريان سلمان رشدى، به خوبى اين را نشان مى دهد. ملت هاى مسلمان، در هرجا كه باشند، احساس همدلى با مسلمانان ديگر مى كنند؛ اگرچه ممكن است نظام هاى حكومتى، آن تعصب را نداشته باشند؛ اما با اين كه امور وحدت ساز فراوانى در بين مسلمانان وجود دارد، وضعيت جهان و موضوع جهانى شدن در همه ى ابعاد، از جمله فرهنگ، و ارتباطاتِ بسيار سريع و هدف دين زدايى از جهان، اقتضا مى كند كه مسلمانان نيز سريع به خود آيند و تلاش كنند تا فرهنگ صحيح و جامعِ اسلامى را ارائه دهند و از تأكيد بر وجوه تمايز بپرهيزند.
ممكن است گفته شود كه اين اشتراكات دينى، مرز جغرافيايى نمى شناسد، اختصاص به ايران ندارد و فرهنگ واحد ايرانى نمى شود. پاسخ اين است كه بله، فرهنگ دينى در مرزها محدود نمى شود؛ لكن وضعيت نظام هاى سياسى و حكومتى جهان، امرى انكارناپذير است و سابقه ى ديرينه دارد و در عمق وجود افراد و جوامع، جاى گرفته است؛ از سوى ديگر، فرهنگ اسلامى و ايرانى، از دير زمان، با هم عجين شده و يك فرهنگ ساخته اند.
2. هم چنين ممكن است بعضى فرهنگ ها در جهاتى از سبك زندگى خود، با يكديگر اشتراك داشته باشند، اگر چه آن امور رنگ دينى نداشته باشند؛ مانند اشتراك در جشن هاى پيروزى بر دشمن، در ايجاد هنرها و پيش رفت ها؛
مردم هر كشورى، هويت واحد كشور خود را به پرچم، زبان، نظام حكومتى، حرمت گذارى به مرزها، قوانين و مقررات يكسان كشورى، وحدت ملى و امثال اين ها مى دانند كه امورى وحدت بخش و بسيار ارزشمندند؛ به عبارت ديگر، مشتركات ملى مثبت، در كشورى مانند ايران، (با تنوع قومى زيادى كه دارد) بسيار زياد و با ارزش اند و تا جايى كه قابل دفاع منطقى اند، بايد آنها را حفظ نمود؛ به عنوان مثال، مردم ايران در هر قومى كه هستند، در سوغات خريدن و هديه دادن، شهرت دارند؛ به حفظ حريم خانواده بسيار اهميت مى دهند؛ معمارى و هنر ايرانى، موجب افتخار همه ى ايرانيان، و در همه ى جهان شناخته شده است؛ به مراسمى مانند عيد نوروز و بعضى جشن هاى ديگر بسيار اهميت مى دهند؛ هر قومى زبان خاص خودش را دارد، لكن زمانى كه با يكديگر مواجه شوند با زبان مشترك فارسى سخن مى گويند؛ غذاى ايرانى بسيار معروف است؛ پوشش ايرانى اگرچه جلوه هاى متفاوتى دارد، اما هميشه بسيار كامل بوده و تمام بدن را مى پوشانده است. اين مشتركات ملى زيادند؛ زمانى خود را به وضوح نشان مى دهند كه در فضاى يك جامعه ى اروپايى، سخن از فرهنگ ملى ايرانى به ميان آيد.
به طور كلى، انسان نياز به زندگى اجتماعى دارد و منطقى است كه از امور وحدت بخش اجتماعى استفاده كند و جامعه ى مورد نظر خود را بسازد؛ لكن اين امور وحدت بخش، در سطوح مختلف با هم متفاوت اند. انسان در ابتدا، احساس هويت فردى مى كند، سپس با بعضى از امور وحدت بخش، در جمع خانواده قرار گرفته، احساس هويت خانوادگى خواهد داشت و نيز خانواده ها با امور وحدت بخش ديگرى با احساس هويت هاى قبيله اى، شهرى، كشورى، دينى و جهانى، روبه رو مى شوند. اين مسير ـ از فرد به اجتماع ـ مادامى مطلوب و قابل دفاع است كه از يك سو، معقول و منطبق بر فطرت پاك و نيازهاى فطرى انسان باشد و از سوى ديگر، با هويت سطح قبلى افراد سازگار باشد.
اسلام، بيش از هر چيز، به امور وحدت بخش دينى تأكيد مى كند؛ هم چنين هويت هاى فردى، خانوادگى، قبيله اى و ملى را مادامى كه خلاف احكام الهى نباشند، حرمت مى نهد و از آنها در پيش بردِ اهداف مشترك استفاده مى كند؛ مسلمانان در موارد متعددى اين را تجربه كرده اند.
خلاصه اين كه اولا، فرهنگ واحد ملى، متصور و صحيح است؛ ثانياً، فرهنگ واحد دينى، فوِ فرهنگ ملى است و فرهنگ ملى را در خود جاى مى دهد و از آن به خوبى در جهت پيش بردِ اهداف مشترك استفاده مى كند.
منبع: جوانان و تهاجم فرهنگى، محمد كاويانى، مركز مطالعات و پژوهش هاى فرهنگى حوزه علميه (1382).
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم