پرسش :
آيا در يك زمان دو نفر به پيامبرى مى رسيدند؟
پاسخ :
آرى؛ نه تنها در يك زمان دو پيامبر، كه بر اساس روايات، گاه پنج و يا حتى هفتاد پيامبر وجود داشته است. علامه ى مجلسى (ره) روايتى را نقل مى كند كه پنج پيامبر در يك زمان مبعوث شدند و آنان عبارتند از: ابراهيم، اسحاق، يعقوب، اسماعيل و لوط(عليهم السلام). حضرت ابراهيم و حضرت اسحاق در سرزمين بابل (عراق). و حضرت يعقوب در سرزمين كنعان و مصر و حضرت اسماعيل در سرزمين جرهم (اطراف كعبه) و حضرت لوط در چهار منطقه: سهدوم، عامور، صنعا و داروما[1].
اين روايت تصريح مى كند كه در يك زمان، پنج پيامبر از جانب خداوند براى ارشاد و هدايت مردم مأمور شده اند و در روايات متعددى نيز آمده است كه بنى اسرائيل در يك روز دو، يا سه ،يا چهار پيامبر و يا حتى هفتاد پيامبر را (در يك روز) به شهادت رسانيدند، بدون آن كه در آن روز بازار و كسب و تجارت خود را تعطيل كرده باشند[2].
به شهادت رساندن هفتاد پيامبر در يك روز، گواه روشنى بر وجود پيامبران متعدد در يك زمان، بلكه در يك مكان مشخص است.
با توجه به اين كه تمامى پيامبران، داراى شريعت و آيين مستقلى نبودند و بسيارى از آنان تنها مروّج و مبلّغ پيامبران صاحب شريعت (پنج پيامبر اولوالعزم) بوده اند؛ از اين رو هيچ مانعى وجود نداشت كه در يك زمان چند پيامبر وجود داشته باشد و همگى به وظيفه ى هدايت مردم به توحيد، ترويج شريعت پيامبر صاحب شريعت بپردازند؛ به ويژه كه بر اساس روايت ياد شده، پيامبران متعدد در مناطق گوناگونى مبعوث شده و هر يك از آن ها در منطقه خاصى مأمور بوده اند. گرچه از روايت دوم و ساير روايات، به خوبى استفاده مى شود كه اجتماع پيامبران متعدد در يك مكان نيز اتفاق افتاده است.
در اين جا توجه به نكاتى لازم است:
نكته ى اول: درست است كه گاه در يك زمان و مكان پيامبران متعددى وجود داشته اند؛ اما چنان نبوده است كه دو پيامبر صاحب شريعت و كتاب در يك زمان به پيامبرى بر انگيخته شوند، بلكه پيامبران صاحب شريعت با فاصله هاى زمانى مبعوث مى شدند[3].
نكته ى دوم: در بعضى از زمان ها يكى از پيامبران متعدد، داراى شريعت و كتاب نيز بوده است؛ مانند زمان حضرت موسى(عليه السلام) كه داراى شريعت و كتاب بود و برادرش هارون(عليه السلام) نيز مقام نبوت و حتى رسالت را بر عهده داشت، و يا در زمان حضرت ابراهيم(عليه السلام) كه داراى شريعت بود و حضرت لوط(عليه السلام) نيز وجود داشت.
اما در بعضى از زمان ها، پيامبر صاحب شريعت وجود نداشته و تمام پيامبران (در يك زمان) مردم را به آيين پيامبر صاحب شريعت گذشته دعوت مى كردند؛ مانند پيامبران بنى اسرائيل كه سال هاى طولانى مردم را به شريعت و دين حضرت موسى(عليه السلام) دعوت مى كردند، و يا پيامبران پس از حضرت عيسى(عليه السلام) كه دين او را تبليغ مى كردند.
نكته ى سوم: از آيات و روايات به دست مى آيد كه وظيفه ى پيامبران متعددى كه داراى شريعت مستقل نبوده اند، ترويج شريعت پيامبر داراى شريعت گذشته بوده است و نيز پيروى كامل از وى، در صورتى كه در عصر او باشند؛ از اين رو حضرت ابراهيم(عليه السلام) مقامى والاتر از حضرت لوط(عليه السلام)داشته و امام او بوده است. برترى مقام حضرت موسى(عليه السلام) بر حضرت هارون(عليه السلام) نيز اين چنين بوده است.
منبعى براى آگاهى بيشتر:
1. راهنماشناسى، ص366.
پی نوشتها:
[1]. بحارالانوار، ج11، ص57.
[2]. همان، ص47.
[3]. بحارالانوار، ص35 ـ 34.
منبع: پرسش ها و پاسخ هايى پيرامون نبوت و رسالت، فاضل عرفان، انتشارات مركز مديريت حوزه علميه (1383).
آرى؛ نه تنها در يك زمان دو پيامبر، كه بر اساس روايات، گاه پنج و يا حتى هفتاد پيامبر وجود داشته است. علامه ى مجلسى (ره) روايتى را نقل مى كند كه پنج پيامبر در يك زمان مبعوث شدند و آنان عبارتند از: ابراهيم، اسحاق، يعقوب، اسماعيل و لوط(عليهم السلام). حضرت ابراهيم و حضرت اسحاق در سرزمين بابل (عراق). و حضرت يعقوب در سرزمين كنعان و مصر و حضرت اسماعيل در سرزمين جرهم (اطراف كعبه) و حضرت لوط در چهار منطقه: سهدوم، عامور، صنعا و داروما[1].
اين روايت تصريح مى كند كه در يك زمان، پنج پيامبر از جانب خداوند براى ارشاد و هدايت مردم مأمور شده اند و در روايات متعددى نيز آمده است كه بنى اسرائيل در يك روز دو، يا سه ،يا چهار پيامبر و يا حتى هفتاد پيامبر را (در يك روز) به شهادت رسانيدند، بدون آن كه در آن روز بازار و كسب و تجارت خود را تعطيل كرده باشند[2].
به شهادت رساندن هفتاد پيامبر در يك روز، گواه روشنى بر وجود پيامبران متعدد در يك زمان، بلكه در يك مكان مشخص است.
با توجه به اين كه تمامى پيامبران، داراى شريعت و آيين مستقلى نبودند و بسيارى از آنان تنها مروّج و مبلّغ پيامبران صاحب شريعت (پنج پيامبر اولوالعزم) بوده اند؛ از اين رو هيچ مانعى وجود نداشت كه در يك زمان چند پيامبر وجود داشته باشد و همگى به وظيفه ى هدايت مردم به توحيد، ترويج شريعت پيامبر صاحب شريعت بپردازند؛ به ويژه كه بر اساس روايت ياد شده، پيامبران متعدد در مناطق گوناگونى مبعوث شده و هر يك از آن ها در منطقه خاصى مأمور بوده اند. گرچه از روايت دوم و ساير روايات، به خوبى استفاده مى شود كه اجتماع پيامبران متعدد در يك مكان نيز اتفاق افتاده است.
در اين جا توجه به نكاتى لازم است:
نكته ى اول: درست است كه گاه در يك زمان و مكان پيامبران متعددى وجود داشته اند؛ اما چنان نبوده است كه دو پيامبر صاحب شريعت و كتاب در يك زمان به پيامبرى بر انگيخته شوند، بلكه پيامبران صاحب شريعت با فاصله هاى زمانى مبعوث مى شدند[3].
نكته ى دوم: در بعضى از زمان ها يكى از پيامبران متعدد، داراى شريعت و كتاب نيز بوده است؛ مانند زمان حضرت موسى(عليه السلام) كه داراى شريعت و كتاب بود و برادرش هارون(عليه السلام) نيز مقام نبوت و حتى رسالت را بر عهده داشت، و يا در زمان حضرت ابراهيم(عليه السلام) كه داراى شريعت بود و حضرت لوط(عليه السلام) نيز وجود داشت.
اما در بعضى از زمان ها، پيامبر صاحب شريعت وجود نداشته و تمام پيامبران (در يك زمان) مردم را به آيين پيامبر صاحب شريعت گذشته دعوت مى كردند؛ مانند پيامبران بنى اسرائيل كه سال هاى طولانى مردم را به شريعت و دين حضرت موسى(عليه السلام) دعوت مى كردند، و يا پيامبران پس از حضرت عيسى(عليه السلام) كه دين او را تبليغ مى كردند.
نكته ى سوم: از آيات و روايات به دست مى آيد كه وظيفه ى پيامبران متعددى كه داراى شريعت مستقل نبوده اند، ترويج شريعت پيامبر داراى شريعت گذشته بوده است و نيز پيروى كامل از وى، در صورتى كه در عصر او باشند؛ از اين رو حضرت ابراهيم(عليه السلام) مقامى والاتر از حضرت لوط(عليه السلام)داشته و امام او بوده است. برترى مقام حضرت موسى(عليه السلام) بر حضرت هارون(عليه السلام) نيز اين چنين بوده است.
منبعى براى آگاهى بيشتر:
1. راهنماشناسى، ص366.
پی نوشتها:
[1]. بحارالانوار، ج11، ص57.
[2]. همان، ص47.
[3]. بحارالانوار، ص35 ـ 34.
منبع: پرسش ها و پاسخ هايى پيرامون نبوت و رسالت، فاضل عرفان، انتشارات مركز مديريت حوزه علميه (1383).
