پرسش :

آیا روایات ائمه در مورد درک امام زمان (عج) خطاب به مردم زمان خودشان بوده است؟

پاسخ :
شرح پرسش:
پيامبر اکرم(ص) يا بعضی از امامان(ع) در مورد درک امام زمان(عج) سفارش‌هایی فرموده‌اند، مثلاً با انجام فلان عمل مستحب و خواندن سوره‌ای مخصوص. اين در حالی است كه در زمان صدور اين روايات، امام زمان(عج) متولد نشده بود و امامی كه اين روايت را فرموده، قاعدتاً خطاب به مردم عصر خود فرموده‌ است. اين مسئله را توضيح دهيد.

پاسخ:
بشارت به ظهور حضرت مهدی(ع) در روايات بسياري از پيامبر اکرم(ص) و ائمه(ع) وارد شده و رواياتي در فضيلت درک زمان حضور آن حضرت وارد شده اما روايتی كه دلالت كند فلان عمل مستحبی را انجام بدهيد تا امام زمان(عج) را درک كنيد نيافتيم، به جز دعای عهد كه از امام صادق(ع) نقل شده كه: «هر كس چهل صبح آن را بخواند، از ياوران مهدی(ع) خواهد بود و اگر پيش از ظهور او از دنيا برود، هنگام ظهور آن حضرت زنده خواهد شد و در ركاب حضرت خواهد بود.»
البته سخن در باب اين گونه روايات بسيار است. اين روايت و احياناً روايات نظير اين روايت كه از امامان صادر شده، گرچه خطاب به مردم زمان خودشان بوده، ولی سخنان معصومان برای تمام زمان‌ها حجّت است، مگر قرينه خاصی باشد كه فقط اختصاص به مخاطبان زمان خودشان داشته باشد. اصطلاحاً می‌گويند: خطابات شارع هم برای مشافهين است و هم براي غير مشافهين؛ يعنی هم براي حاضران در آن زمان و هم براي غائبان و برای زمان‌های بعد حجّت است.
در هر صورت صدور چنين رواياتي از امامان(ع) دليل بر توجه دادن مردم زمان خويش به مهدی موعود(عج) و خبر دادن از آينده و بشارت به ظهور ولايت جهانی بوده است. همان طور كه اين بشارت را پيامبر اکرم(ص) و هر يک از امامان(ع) بيان كرده‌اند و در كتاب‌هاي روايی از آنان نقل شده است.
امام باقر(ع) از پيامبر اکرم(ص) نقل می‌فرمايد: «خوشا به حال كسی كه قائم از اهل بيتم را درک كند، در حالی كه در زمان غيبتش او را اسوه خود می‌داند و با دوستان او دوست است و با دشمنان او دشمن است.

منبع: موسسه تحقيقاتی حضرت ولی عصر عليه السلام