پرسش :

آیا تا به حال کسی از محل زندگی امام زمان علیه السلام اطلاعی داشته است؟

پاسخ :
اصولاً باید توجه داشت که اگر موضوع غیبت، این گونه نقاط مکتوم بماند، ایجاد شکّ و شبهه ای نمی نماید؛ چنانکه روشن شدن آن نیز در ثبوت و اثبات اصل غیبت مداخله ندارد؛ و وقتی غیبت شخصی امام(ع) و مخفی بودن ایشان معقول و منطقی باشد (چنانکه هست و به آن ایمان داریم) مخفی بودن این خصوصیات به طریق اولی معقول و منطقی خواهد بود. و جهل به این گونه امور، دلیل بر هیچ مطلبی نخواهد شد.
این پرسش ها، با پرسش از اینکه امام(ع) اکنون در چه نقطه ای است؟ یا با ما چند متر یا چند هزار کیلومتر فاصله دارد؟ یا امروز چه غذایی میل فرموده است؟ یا چند ساعت استراحت کرده و چه مقدار راه پیمایی نموده؛ فرقی ندارد و بی اطلاعی ما از آن، به جایی ضرر نمی رساند و عقیده ای را متزلزل نمی سازد، خدایی که به حکمت بالغه و قوّه قاهره و مصلحت تامّه خود، امام را در پرده غیبت قرار داده اس قادر است این خصوصیات را نیز طبق مصلحت از مردم پنهان سازد.
مع ذلک برای این که به این پرسش، پاسخ مختصری داده شود، عرض می کنیم بر حسب آنچه از بعضی از احادیث، و حکایات معتبر استفاده می شود، امام روحی له الفدا در غیبت کبری در مکان خاصّی و در شهر معیّنی استقرار دایم ندارند که از آن مکان و آن شهر خارج نگردند و به محل دیگر تشریف نبرند، بلکه برای انجام وظایفی و تکالیفی به مسافرت و سیر و حرکت، انتقال از مکانی به مکان دیگر، می پردازند. و در اماکن مختلف بر حسب بعضی از حکایات، زیارت شده اند.
و از جمله شهرهایی که مسلم به مقدّ» مبارکشان مزیّن شده است. مدینه طیّبه، مکه مکرّمه، نجف اشرف، کوفه، کربلا، کاظمین، سامرا، مشهد، قم و بغداد است. و مقامات و اماکنی که آن حضرت در آن اماکن تشریف فرما شده اند، متعدد است؛ مانند مسجد جمکران قم، مسجد کوفه، مسجد سهله، مقام حضرت صاحب الامر در وادی السلام نجف و در حلّه، و بعید نیست که اقامت گاه اصلی ایشان، یا اماکنی که بیشتر آمد و شدشان در آنجاها است، مکّه معظمه و مدینه طیبه و عتبات مقدّسه باشد.(۱)
در احادیث آمده که در موسم حج حاضر می شود و در اعمال حج شرکت می کند، او مردم را می شناسد امّا مردم او را نمی شناسند. (۲) همچنین از امام صادق(ع) روایت شده که صاحب الامر(ع) از این جهت به یوسف شباهت دارد که برادران یوسف با این که عاقل و دانا بودند و قبلاً هم با وی معاشرت داشتند، وقتی وارد بر او شدند تا خود را معرفی ننمودند او را نشناختند و با این که بین او ویعقوب بیش از هجده روز فاصله نبوده یعقوب از وی اطلاعی نداشت، پس چرا این مردم انکار می کنند که خدا همین عمل را نسبت به حجت خود حضرت صاحب الامر نیز انجام دهد؟!آن جناب هم، در بین مردم تردّد کند و در بازارشان راه برود و بر فرش شان قدم بگذارد ولی او را نشناسند و به همین وضع زندگی کند تا هنگامی که خدا اذنش دهد، خودش را معرفی نماید.(۳)

معرفی منابع برای مطالعه بیشتر:
۱- مجله پرسمان، شماره ۳
۲- مجله موعود، پیش شماره ۱
۳- فصلنامه تخصّصی انتظار
۴- جزیره خضراء، افسانه یا واقعیت، امینی، عاملی، علامه شوشتری
۵- موعود شناسی، علی اصغر رضوانی

پی نوشت‌ها:
۱.لطف الله صافی گلپایگانی، امامت و مهدویت، چاپ بهمن، ج ۳، نوبت چاپ: سوم، ص۲۷ ؛ منتخب الاثر، ف ۴، ج ۱۴، ص۳۷۰.
۲.علامه محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، ج۵۲، ص۱۵۲.
۳.علامه محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۲، ص۱۵۴.
منبع : پورتال جامع مهدویت