پرسش :
آیا این سخن امام حسین ـ علیه السلام ـ به حضرت سکینه که : هر وقت رفتی مدینه سلام به شیعیان برسان و بگو وقت آب نوشیدند یاد لب تشنه من هم بکنند در تاریخ آمده است؟
پاسخ :
سکینه دختر بزرگوار امام حسین ـ علیه السلام ـ که در علم و معرفت، ادب، توجه به حق از نوادر روزگار بود مورد توجه خاص حضرت ابا عبدالله الحسین ـ علیه السلام ـ بود. نام اصلی او را آمنه، امینه یا امامه هم نوشته اند در ماجرای کربلا حضور داشت و از نزدیک شاهد شهادت پدر، برادران و اقوام و یاران خویش بود.
روز عاشورا، چون امام حسین ـ علیه السلام ـ هنگام وداع با اطفال و زنان، دید که دخترش سکینه از زنان کنار گرفته و در حال گریستن است به او فرمود:
سیطول بعدی یا سکینه فاعلمی منک البکاء اذا الحمام دهانی
سکینه جان: بدان پس از من، آنگاه که مرگ گرفتارم ساخته، گریه تو، طولانی خواهد بود؛ تا جان در بدن دارم، مرا با اشک حسرت بار خود مسوزان، ای بهترین بانوان! هر زمان که کشته شدم تو از هر کس دیگر، به سوگواری من سزاوارتری.[1]
بعد از شهادت امام حسین ـ علیه السلام ـ وقتی که اهل بیت ـ علیهم السلام ـ آن حضرت را به اسارت گرفتند و موقع حرکت کاروان به سوی کوفه به دستور عمر سعد کاروان را از قتلگاه عبور دادند که اهل بیت پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ وقتی عزیزان خود را با وضعی دردآور و آغشته به خون دیدند از کجاوه ها پیاده شده هر کدام در کنار جنازه عزیزی به نوحه و سوگواری پرداخت. در برخی از منابع و مقاتل نقل شده است که سکینه دختر امام حسین ـ علیه السلام ـ کنار پیکر بی سر پدرش آمد و ابتدا نشناخت بعد از آن که فهمید جنازه پدرش است که به آن روز افتاده سخت گریست و جنازه را در آغوش گرفت و از شدت گریه حالت غش به وی روی داد و شنید صدائی می گوید:
شیعتی ما ان شربتم ماء عذب فاذکرونی او سمعتم بغریب او شهید فاندبونی[2]
یعنی: شیعیانم وقتی آب گوارا نوشیدند مرا یاد کنید و چون از غریبی یا شهیدی یاد شد، مرا نوحه کنید.
کفعمی در مصباح نقل می کند: حضرت سکینه وقتی در قتلگاه پدر را شناخت، بدن او را در آغوش گرفت، و از شدت اندوه، غش کرد. و در عالم غشوه شنید، پدرش می فرماید:
ای شیعیان من هرگاه آب خوش و گوارا نوشیدید، از لب تشنه من یاد کنید و هرگاه درباره غریب و شهیدی سخنی شنیدید، به یاد غربت و شهادت من گریه کنید. من نبیره پیامبری هستم که بدون گناه مرا کشتند و بعد از کشتن از روی عمد بدنم را پایمال سم ستوران قرار دادند و کوبیدند. ای کاش در روز عاشورا همه بودید و می دیدید که چگونه برای کودکم از دشمن آب گرفتم، کودکم را به جای آب، با خون تیر ظلم سیراب کردند...».[3]
آری، شهادت امام حسین ـ علیه السلام ـ و یارانش با تشنگی، چنان داغ و غم سنگینی بر دل های مؤمنان نهاد که تا قیامت سزاوار است با دیدن هر آب گوارایی و یا نوشیدن هر آب و شربتی گوارا، از لب های عطشان آن حضرت یاد شود، چرا که آب، یاد آور آن عاشورای عطش ریز و آن لب های تشنه عاشورائیان شهید است؛ امام صادق ـ علیه السلام ـ فرمود: من هرگز آب سرد ننوشم مگر آنکه حسین بن علی را به یاد می آورم و نیز فرمود: هر که آب بنوشد و حسین ـ علیه السلام ـ یاد کند و قاتل او را لعن نماید. برای او هزار نیکی نوشته می شود و هزار گناه از او محو می گردد.[4] بنابراین این روایت هم می تواند تأییدی بر آنچه که از سکینه بنت الحسین ـ علیه السلام ـ نقل شده باشد.
از این روز، شیعه هنگام نوشیدن آب، بر حسین بن علی ـ علیه السلام ـ سلام می دهد.
سلام الله علی الحسین و اصحاب الحسین ـ علیه السلام ـ که امامان بزرگوار نیز هنگام نوشیدن آب از امام حسین ـ علیه السلام ـ یاد می کردند.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ فرهنگ عاشورا، جواد محدثی.
2ـ وسائل المحبین، محمد حسین شریعتمداری.
3ـ فرهنگ سخنان امام حسین (ع)، علی مؤیدی.
پاورقی ها:
[1]. ابو مخنف، لوط بن یحیی، مقتل الحسین (ع)، قم، کتابخانه مرعشی نجفی، 1398ش، ص194.
[2]. طریحی، فخر الدین، المنتخب، قم، انتشارات شریف رضی، 1413ق، 307.
[3]. کفعمی، ابراهیم بن علی، المصباح، قم، انتشارات رضی، 1405ق، ص741، این مطلب، هم چنین در منابع معالمی السبطین، ج2، ص55، ریا حسین الشریعه، ج3، ص275 آمده است، و خصایص الحسینیه، ص99.
[4]. کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1365ش، ج6، ص391.
منبع: اندیشه قم
سکینه دختر بزرگوار امام حسین ـ علیه السلام ـ که در علم و معرفت، ادب، توجه به حق از نوادر روزگار بود مورد توجه خاص حضرت ابا عبدالله الحسین ـ علیه السلام ـ بود. نام اصلی او را آمنه، امینه یا امامه هم نوشته اند در ماجرای کربلا حضور داشت و از نزدیک شاهد شهادت پدر، برادران و اقوام و یاران خویش بود.
روز عاشورا، چون امام حسین ـ علیه السلام ـ هنگام وداع با اطفال و زنان، دید که دخترش سکینه از زنان کنار گرفته و در حال گریستن است به او فرمود:
سیطول بعدی یا سکینه فاعلمی منک البکاء اذا الحمام دهانی
سکینه جان: بدان پس از من، آنگاه که مرگ گرفتارم ساخته، گریه تو، طولانی خواهد بود؛ تا جان در بدن دارم، مرا با اشک حسرت بار خود مسوزان، ای بهترین بانوان! هر زمان که کشته شدم تو از هر کس دیگر، به سوگواری من سزاوارتری.[1]
بعد از شهادت امام حسین ـ علیه السلام ـ وقتی که اهل بیت ـ علیهم السلام ـ آن حضرت را به اسارت گرفتند و موقع حرکت کاروان به سوی کوفه به دستور عمر سعد کاروان را از قتلگاه عبور دادند که اهل بیت پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ وقتی عزیزان خود را با وضعی دردآور و آغشته به خون دیدند از کجاوه ها پیاده شده هر کدام در کنار جنازه عزیزی به نوحه و سوگواری پرداخت. در برخی از منابع و مقاتل نقل شده است که سکینه دختر امام حسین ـ علیه السلام ـ کنار پیکر بی سر پدرش آمد و ابتدا نشناخت بعد از آن که فهمید جنازه پدرش است که به آن روز افتاده سخت گریست و جنازه را در آغوش گرفت و از شدت گریه حالت غش به وی روی داد و شنید صدائی می گوید:
شیعتی ما ان شربتم ماء عذب فاذکرونی او سمعتم بغریب او شهید فاندبونی[2]
یعنی: شیعیانم وقتی آب گوارا نوشیدند مرا یاد کنید و چون از غریبی یا شهیدی یاد شد، مرا نوحه کنید.
کفعمی در مصباح نقل می کند: حضرت سکینه وقتی در قتلگاه پدر را شناخت، بدن او را در آغوش گرفت، و از شدت اندوه، غش کرد. و در عالم غشوه شنید، پدرش می فرماید:
ای شیعیان من هرگاه آب خوش و گوارا نوشیدید، از لب تشنه من یاد کنید و هرگاه درباره غریب و شهیدی سخنی شنیدید، به یاد غربت و شهادت من گریه کنید. من نبیره پیامبری هستم که بدون گناه مرا کشتند و بعد از کشتن از روی عمد بدنم را پایمال سم ستوران قرار دادند و کوبیدند. ای کاش در روز عاشورا همه بودید و می دیدید که چگونه برای کودکم از دشمن آب گرفتم، کودکم را به جای آب، با خون تیر ظلم سیراب کردند...».[3]
آری، شهادت امام حسین ـ علیه السلام ـ و یارانش با تشنگی، چنان داغ و غم سنگینی بر دل های مؤمنان نهاد که تا قیامت سزاوار است با دیدن هر آب گوارایی و یا نوشیدن هر آب و شربتی گوارا، از لب های عطشان آن حضرت یاد شود، چرا که آب، یاد آور آن عاشورای عطش ریز و آن لب های تشنه عاشورائیان شهید است؛ امام صادق ـ علیه السلام ـ فرمود: من هرگز آب سرد ننوشم مگر آنکه حسین بن علی را به یاد می آورم و نیز فرمود: هر که آب بنوشد و حسین ـ علیه السلام ـ یاد کند و قاتل او را لعن نماید. برای او هزار نیکی نوشته می شود و هزار گناه از او محو می گردد.[4] بنابراین این روایت هم می تواند تأییدی بر آنچه که از سکینه بنت الحسین ـ علیه السلام ـ نقل شده باشد.
از این روز، شیعه هنگام نوشیدن آب، بر حسین بن علی ـ علیه السلام ـ سلام می دهد.
سلام الله علی الحسین و اصحاب الحسین ـ علیه السلام ـ که امامان بزرگوار نیز هنگام نوشیدن آب از امام حسین ـ علیه السلام ـ یاد می کردند.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ فرهنگ عاشورا، جواد محدثی.
2ـ وسائل المحبین، محمد حسین شریعتمداری.
3ـ فرهنگ سخنان امام حسین (ع)، علی مؤیدی.
پاورقی ها:
[1]. ابو مخنف، لوط بن یحیی، مقتل الحسین (ع)، قم، کتابخانه مرعشی نجفی، 1398ش، ص194.
[2]. طریحی، فخر الدین، المنتخب، قم، انتشارات شریف رضی، 1413ق، 307.
[3]. کفعمی، ابراهیم بن علی، المصباح، قم، انتشارات رضی، 1405ق، ص741، این مطلب، هم چنین در منابع معالمی السبطین، ج2، ص55، ریا حسین الشریعه، ج3، ص275 آمده است، و خصایص الحسینیه، ص99.
[4]. کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1365ش، ج6، ص391.
منبع: اندیشه قم
