رو ش ها و میزان ابراز محبت به فرزند

مادر باید دریای محبت باشد و در عین حال از تربیت فرزندش هم غافل نشود
 

فرزندانی که در خانواده‌های پر مهر و محبت رشد می‌کنند، انرژی روانی و جسمی بیشتری خواهند داشت و آینده بهتری نیز در انتظار آن‌ها خواهد بود. برعکس کودکانی که در خانه آن‌ها از موهبت محبت اثری نیست، دارای تزلزل شخصیت و شکست‌های پی‌درپی روحی می‌شوند، که در تمام ابعاد جسمانی و روانی آن‌ها تأثیرگذار است.

تعداد کلمات 1324 / تخمین زمان مطالعه 7 دقیقه  

کودکان همواره به محبت والدین خود نیاز دارند و این نیاز در هفت سال اول زندگی و بخصوص در چهار سال اول، به مراتب بیشتر از بقیه عمر آن‌هاست. نیاز به محبت آن قدر جدی است که می‌توان گفت نه تنها بزرگ‌ترین نیاز کودک محسوب می‌شود که حتی سایر نیازهای زیستی را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد. اگر کودکی از نظر بعد عاطفی به اندازه کافی تأمین شده باشد، حس کنجکاوی و سایر فعالیت‌های ذهنی او نیز به خوبی به کار می‌افتند و زمینه رشد روانی کودک به طور کامل فراهم می‌شود، از این رو فرزندانی که در خانواده‌های پر مهر و محبت رشد می‌کنند، انرژی روانی و جسمی بیشتری خواهند داشت و آینده بهتری نیز در انتظار آن‌ها خواهد بود. برعکس کودکانی که در خانه آن‌ها از موهبت محبت اثری نیست، دارای تزلزل شخصیت و شکست‌های پی‌درپی روحی می‌شوند، که در تمام ابعاد جسمانی و روانی آن‌ها تأثیرگذار است. این کودکان غالباً روزشان را با گریه‌های ناشی از پریشانی شروع می‌کنند و در تمام مدت حالات اضطراب، ترس، خشم، افسردگی و گوشه‌گیری در آن‌ها قابل مشاهده است. این کودکان مضطرب و پریشان نه میلی به غذا دارند و نه علاقه‌ای به گفت‌وگو و فعالیت‌های اجتماعی، از این رو تمام تخیل و کنجکاوی آن‌ها و کلیه روابط اجتماعی‌شان تحت تأثیر عدم محبت و مهربانی خانواده تعطیل می‌شود و ناگفته پیداست چه سرنوشتی در انتظار چنین کودکانی خواهد بود.
 

هر چند توصیه شده است که هم پدر و هم مادر به کودک محبت کنند، اما در این بین نقش مادر بسیار پررنگ‌تر و ویژه‌تر از پدر است. زیرا مادر استعداد عاطفی بیشتری نسبت به پدر دارد و هنر عشق ورزیدن را بهتر از پدر می‌داند و نیز ساعات طولانی‌تری در کنار فرزند است، که در این ساعات کلیه کارهای کودک به وجود او وابستگی دارد. کودک همان گونه که نیاز به غذا، آب، نظافت و آسایش دارد، به محبت مادر بیش از همه این‌ها محتاج است. مادر باید دریای محبت باشد و در عین حال از تربیت فرزندش هم غافل نشود. به همین دلیل کار مادر، در انجام وظیفه مادری بسیار سخت و پیچیده است، چرا که باید در عین عاطفه و مهرورزی، قدرت تحکم بر فرزند را هم داشته باشد و مواظب سیر تربیتی کودک نیز باشد.
 

همه ما تجربه گوش دادن به یک سخنرانی را داریم و متوجه شده‌ایم زمانی که به سخنران علاقه‌مند هستیم، تأثیر سخنان او در ما بیشتر است. سعی می‌کنیم همه توجه‌مان را به حرف‌های او معطوف کنیم، از حرف‌های مهم یادداشت‌برداری می‌کنیم و دیگران را نیز به پای صحبت‌های او دعوت می‌کنیم. همه این اتفاقات فقط به خاطر علاقه‌ای است که به هر علتی در ما نسبت به او ایجاد شده است.
اگر دوست دارید حرف‌های شما روی فرزندتان اثر داشته باشد و او به خوبی نصایح و اندرزهای شما را بپذیرد بهتر است قبل از هر کاری به فکر تسخیر قلب او باشید. به تجربه ثابت شده است که اگر عنصر مهر و عطوفت در رابطه والدین و فرزند حاکم باشد، سخت‌ترین تعارضات با استفاده از این عنصر قابل حل خواهد بود، به همین دلیل هر شیوه تربیتی که بر مبنای محبت نباشد، اثرات کارساز و پایداری نخواهد داشت و نمی‌تواند سلامت کودک را تضمین کند. ابراز محبت به فرزند در خردسالی عامل سلامت جسم و روان کودک می‌شود، اما در دوره‌های نوجوانی و جوانی از ولنگاری، بزهکاری و ناهنجاری‌ها جلوگیری می‌کند، چرا که نوجوانان و جوانان در این سنین معمولاً با محیط خارج از خانه ارتباط بیشتری پیدا می‌کنند و اگر پدر و مادر نتوانند با محبت سرشار خود روح فرزندشان را اشباع کنند و قلب او را تسخیر سازند، ممکن است جوان به هر کورسوی محبتی امید ببندد و سر از محیط‌های فاسد و ناکجا آباد سر در آورد. علاوه بر این، فضای محبت‌آمیز باعث ایجاد صمیمیت در افراد می‌شود و اگر بین فرزندان و والدین صمیمیت ایجاد شود خود به خود از بروز بسیاری اخلاق‌های بد و پنهان‌کاری‌ها جلوگیری خواهد شد.
 

در آموزه‌های اسلامی تاکید شده است که به دختران باید بیشتر از پسرها محبت کرد و دختران با توجه به حساسیت عاطفی و لطافت روحی، نیاز بیشتری به محبت دارند. هر چند که نباید محبت کردن طوری باشد که در نظر پسران نوعی تبعیض و بی‌عدالتی وانمود شود و حسادت آن‌ها را تحریک کند. در هر حال والدین باید حواس‌شان به روحیه لطیف فرزندان دختر باشد و با ملایمت و عطوفت بیشتری با آن‌ها برخورد کنند. بازی‌های خشن، بزن و بزن و سروصدای زیاد متناسب با روحیه دخترانه نیست و به عکس گردش در طبیعت، در آغوش گرفتن و زمزمه شعر توجه دختران را به شدت جلب می‌کند.

ابراز محبت به فرزند با شیوه‌های گوناگونی قابل انجام است:
1 ـ بغل کردن و در آغوش گرفتن: در آغوش گرفتن بخصوص در دوران نوزادی و خردسالی، شیوه‌ای است که باعث اطمینان خاطر کودک می‌شود و از این طریق احساس امنیت خواهد کرد.
2 ـ بوسیدن: بوسیدن یکی از جلوه‌های محبت است که تاثیر فراوانی در حسن خلق کودک می‌گذارد. پیامبر خدا صلوات الله علیه می‌فرمایند: هر کس فرزند خود را ببوسد، خدا حسنه‌ای برای او می‌نویسد و هر کس فرزند خود را شاد کند، خداوند او را در روز قیامت شاد می‌کند. (اصول کافی، جلد 6، ص 49)
3 ـ صحبت کردن: حرف زدن با فرزند با صدای ملایم، دل‌پذیر و آهنگین و یا شعر خواندن برای بچه‌ها، باعث جلب توجه کودک و ایجاد شادی در او می‌شود.
4 ـ رسیدگی به کودک: مراقبت از کودک، رسیدگی به سر و وضع او، تهیه غذای مورد علاقه و تلاش برای آسایش فرزند، از جلوه‌های محبت به فرزند است.
5 ـ اعلام کردن علاقه: والدین باید هر از چند گاهی به فرزندشان بگویند که او را دوست دارند و به شدت به او علاقه‌مند هستند. ابراز محبت همواره یکی از بهترین راه‌ها برای ایجاد آرامش روانی در بین آدم‌ها به شمار می‌آید. در روایات دینی ما نیز به این موضوع تاکید شده است.
6 ـ هم‌بازی شدن: بازی کردن با کودکان، رفتن به گردش، تفریح و صرف وقت برای بچه‌ها در پیدایش صمیمیت مفید است.
 

هر چند محبت به فرزندان بسیار خوب و مطلوب است، اما در کنار محبت کردن باید توجه داشت که:
1 ـ هیچ گاه به خاطر علاقه زیاد به فرزندمان عهده‌دار کارهای او نشویم. برخی والدین مانند مستخدمان خود را در اختیار فرزندشان می‌گذارند و همه کارهای ریز و درشت او را انجام می‌دهند، تا آن حد که فرزندشان دست به سیاه و سفید نمی‌زند. چنین رفتاری، قدرت اراده را از کودکان سلب می‌کند و آن‌ها را موجودی بی‌عرضه بار می‌آورد که همواره متوقع، مغرور و از خود راضی هستند.
2 ـ محبت کردن هیچ گاه نباید مانعی بر سر راه تربیت کودک باشد، بلکه باید محبت وسیله‌ای باشد که راه تربیت را هموارتر کند. از این رو در موقع اظهار محبت به کودک از روی دیگر سکه یعنی جدیت و تربیت غافل نشوید.
3 ـ میزان محبت والدین باید به حدی باشد که رشد کافی جسمی و روانی فرزند را تامین کند. نه آن قدر کم که کودک سر خورده و افسرده بار بیاید و نه آن قدر زیاد که لوس شود و سلطه‌طلب.
4 ـ چشم‌پوشی از خطاهای کودک به خاطر محبت به او و نرمش در برابر اشتباهاتش باعث سهل‌انگاری و بی‌بندوباری اخلاقی کودک می‌شود. هرگز به خاطر محبت به او، از خطاهایش چشم‌پوشی نکنید و سعی کنید در سازش با او از اعتدال خارج نشوید.
5 ـ کاهش اعتماد به نفس، افزایش وابستگی، زودرنجی، گوشه‌گیری، بدبینی و بداخلاقی از آثار و نتایج محبت زیاد و بی‌قاعده به فرزند است.