بازی کردن با کودکان خود را جدی بگیرید

بازی، بخش جدای ناپذیر از زندگی یک کودک سالم است. 
 

امروزه که بیشتر والدین به علت ویروس کرونا کنار هم در خانه جمع شده ­اند فرصت خوبی است که کمی بیشتر برای کودکان خود وقت بگذاریم؛ از جمله کارهایی که کودکان به شدت به آن علاقه دارند  و از انجام آن نهایت لذت را می­برند بازی کردن با آن ها می­باشد که این کار باعث آمادگی جسمی و روحی برای مقابله با مشکلات در کودکان می ­شود.
 
در همین مورد امام صادق (علیه السلام) می فرماید:«فرزند خود را در هفت سال اول آزاد بگذارید تا بازی کند.»[1]
 
در ابتدا لازم است به تعریف بازی بپردازیم. به زبانی ساده، بازی کردن هر فعالیت جسمی یا ذهنی است که به صورت کاملا هدفدار انجام می­شود که گاهی این بازی ها فردی و گاهی گروهی می­باشد؛ به طور کلی می­توان گفت که بازی بهترین شکل فعالیت طبیعی کودک محسوب می­شود.[2]
 

بازی کردن با کودکمان چهار نقش اساسی مهم دارد؛ اولین نقش این است که موجب می­شود کودک رشد اجتماعی پیدا کند، به این صورت که هنگامی که با کودک خود بازی می­کنیم دنیای اجتماعی او را گسترش می­ دهیم و استعدادهای نهفته او را شکوفا می­ کنیم؛ در این زمان است همیاری و مشارکت را با رعایت قواعد و قوانین بازی یاد می­گیرد، همچنین مفاهیم دیگری مثل: رقابت، شکست، ترس، کم رویی و... را رها می­کند.
 
دومین نقش اساسی این است که موجب می­شود کودک از لحاظ عاطفی رشد کند؛ به طوری که هنگام بازی نیاز های خود را ارضا می ­کند و موجب ابراز احساسات، عواطف، تردیدها، نگرانی ها، و کم شدن روحیه جنگجویی و ستیزه گری کودک می ­شود.
 
سومین نقش اساسی موجب می­شود که کودک از لحاظ جسمی رشد کند؛ به طوری که باعث هماهنگی دستگاه ها و اعضای بدن می­شود و والدین به راحتی می­توانند از توانمندی های جسمی کودک خود آگاه شوند در نتیجه انرژی کودک به بهترین شکل تخلیه می شود.
 
و اما آخرین (چهارمین) نقش اساسی باعث رشد ذهنی کودک می ­شود؛ زیرا کودک به هنگام بازی با مفاهیم مختلفی همچون: فضا، ساخت و قوه تخیل آشنا می­شود که همین موجب رفتار هوشمندانه و تفکر  از کودک می ­شود.[3]
 

همانطور که گاهی شنیدن یک داستان ترسناک باعث هیجان کودک می­شود؛ این قاعده برای بازی های هیجان آور هم صادق است، مثل: قایم باشک، گرگ ام به هوا از جمله بازی های اضطراب آور است که در هنگام بازی کودک مدام احساس ترس و نگرانی می ­کند و جیغ می ­زند به طوری کلی این گونه بازی های هیجان انگیز کودک را می­ ترساند چون ذات، کودک ترسیدن را می ­پسندد . خطر های فانتزی به او کمک می ­کند تا بر ترس خود غلبه کند و اعتماد به نفس کودک افزایش یابد.
 
از دیگر بازی های جذاب برای کودکان بازی های تقلیدی هستند؛ که در این نوع بازی ها کودک به کارهایی که در طول روز والدینش انجام می­ دهد مشاهده و  دقت کرده، سپس آن ها را در بازی هایش تقلید می­ کند.
 
بازی های پر سر صدا و فریاد کشیدنی؛ که همراه با پریدن و جست و خیز کردن و فریاد زدن باعث می ­شود کودک قابلیت های خود را آزمایش و نشان دهد.
 

والدین باید توجه کنند که کودکان از دو ماهگی هنگام شیر خوردن بازی می­کنند؛ به این صورت که سر خود را از سینه مادر جدا می­کند لبخندی به مادر می­زند و دوباره شیر می­ خورد.
 
در سه ماهگی با دادن جغجغه در دست کودک یا بازی دیگر بازی چهره به چهره است به طوری که روبه روی کودک نشسته و با دست های خود کودک بازی کنید  و در چهار ماهگی با تکان دادن آن بازی می­ کند یا بازی پوشاندن چشم و جستجو کردن کودک به طوری که پارچه ای جلو چشم خود بگذارید و بگویید:« کجا رفتی؟» سپس پارچه را بردارید و بگویید: «شما اینجا هستی»  در پنج ماهگی که کودک قادر است اشیا را بردارد، بهتر از والدین اشیا رنگین در اختیار کودک خود قرار دهد یا به کالسکه یا تخت کودک آویزان کنید و در یک سالگی کودک علاقه دارد اشیا را داخل ظرفی بریزد و سپس آن ها را دوباره بیرون آورد که در این هنگام از بهترین بازی ها خانه سازی است.[4]
 

لازم نیست که اطراف کودکان خود را با اسباب بازی های زیاد و مختلف شلوغ کنیم؛ معمولا کودکان عاشق بازی کردن با وسایلی هستند، که غیر منتظره هست مثل: دسته کلید، گیره های رنگی و ... یا هر چیزی که توجه شان را جلب کند بازی می­کنند.
 
پس بهتر است از اسباب بازی هایی استفاده کنیم که هم هدف سرگرمی کودکان را دارند و هم هدف توسعه مهارت های کودک.
 
 از جمله اسباب بازی های مناسب که می­توان نام برد: پازل ها و بازی های حل مسئله (قدرت تفکر و تمرکز را افزایش می ­دهد)، لگو (که به تفکر و ابتکار و خلاقیت کودک کمک می­ کند)، تخته سیاه یا وایت برد (مهارت نوشتن و نقاشی کردن را تقویت می ­کند) و ... .