آميلکار کابرال
(ــ1972) رهبر انقلابي گينه
از زندگي آميلکارکابرال دو رگه اي از مردم گينه بيسائو، پدرش از اهالي گينه و مادر او از مردم دماغه سبز بود رهبر حزب آفريقائي براي استقلال گينه بيسائو و جزاير دماغه سبز چندان اطلاعي در دست نيست با اينحال ميدانيم که تحصيلاتش را در رشته مهندسي کشاورزي در دانشگاه ليسبون بپايان رسانيد و بدرجه مهندسي نايل آمد و در1952 به گينه بازگشت و بعنوان مأمور سرشماري مشغول کار شد و با يک نفر زن پرتقالي ازدواج کرد اما در وطن خود با کارفرما اختلاف پيدا کرد.
در دوران تحصيل در پرتقال از خشونت و بيرحمي سالازار در پرتغال و مستعمرات اين کشور اطلاعات بسيار بدست آورد و از همين زمان بر نفرتش نسبت بستم گران و استعمارگران افزايش يافت و براي رهائي وطن خود از بند ظلم و بيداد بتفکر پرداخت و سرانجام انديشه هاي خود را با چهار تن از دوستان خويش در ميان گذاشت آنان نيز با وي همگام و همصدا شدند و همين پنج نفر هسته مرکزي حزب آفريقائي استقلال گينه بيسائو و جزاير دماغه سبز را تشکيل دادند و براي نجات ميهن خود از چنگ استعمار بتظاهرات و براه انداختن اعتصابات پرداختند و باين اقدامات همچنان ادامه ميدادند تا اينکه بر اثر اعتصاب عده اي از سياه پوستان، پرتغالي ها يک عده 50 نفري را که اعتصاب کرده بودند کشتند. کابرال و همرزمان وي سخت بمبارزه برخاستند و علاوه بر اعتصاب ها و تظاهرات بقيام مسلحانه پرداختند و چون استعمارگران پرتغالي از لحاظ پليسي و نظامي بر گينه بيسائو مسلط بودند اقدامات مسلحانه داخلي چندان فايده اي نداشت و لذا کابرال در خارج از کشور نقشه هاي انقلابي خود را مورد بررسي دقيق قرار داد و پنج سال طول کشيد تا توانست روستائيان را برانگيزد و در 1958 آنرا بمرحله عمل درآورد.
در1963 کابرال مقدمات جنگ سختي را ضد پرتغالي ها فراهم کرد و در جريان اعتصابات و تظاهرات کوشش بسيار براي درهم شکستن استعمار در کشور خود بعمل آورد و در طي 9 سالي که رهبري حزب آفريقائي براي استقلال گينه بيسائو و دماغه سبز را بعهده داشت پرچم دار مبارزات شديد استعماري بود و سرانجام بدست استعمارگران پرتغالي کشته شد، اما يارانش دنباله اقدامات ويرا گرفته و در 24 سپتامبر 1973 يک شوراي حکومتي تشکيل دادند و استقلال جمهوري گينه بيسائو را اعلام کردند.
کابرال از کمک هاي شوروي در پيشبرد قيام خود استفاده ميکرد بي آنکه مطيع اوامر مسکو باشد.
کابرال در سازمان دهي و رهبري توانائي بسيار داشت و در آن قسمت از کشور را که آزاد کرده بود مدارس، بيمارستانها ايجاد کرد. در نقشه هاي رزمي خود ريزه کارهاي بسيار بکار ميبرد از جمله هر نقطه را که آزاد مي نمودند رابطه شهرها و روستاها را قطع ميکردند و با عده کمي که داشتند 30 هزار سرباز پرتغالي را در سرزمين پرداخت و باتلاقي گرفتار ساختند.
کابرال مبارز و جنگاور براي رسيدن بآزادي کشورش حتي حاضر بگفتگو با پرتغالي بود ولي پرتغال اين پيشنهاد را نپذيرفت.
کابرال در برنامه اي که در 1965 منتشر کرد پرده پوشي و دروغ را محکوم کرد و گفت نبايد هر توفيقي را پيروزي بزرگ بشمار آورد. مبارزه خود و همرزمانش را مبارزه اي برحق است براي باز يافتن هر يک از افراد ميهن، بآزادي و حقوق از دست رفته او است.
در سال 1972به سازمان ملل متحد رفت و در مجامع بين المللي از حقانيت مبارزات مردم کشور خود سخن راند و گفت بزودي آزادي گينه بيسائو اعلام خواهد شد. اما خبر قتلش موجي از خشم برانگيخت و استعمار ظالمانه پرتغال را محکوم کردند.
کابرال گزارشي را که بمناسبت سال نو 1972 اعلام کرد و در حکم وصيت نامه اش بشمار ميرود چنين يادآور شده است: مبارزات پي گير و از پا در آوردن نيروي قهار استعمار سر لوحه همه کارهاست از انتخابهاي پنهاني مناطق آزاد شده ياد کرده که 80 نفر نماينده آنرا روستائيان و 40 نفر را نظاميان، کادرهاي فني و غيره تعيين کرده اند و نويد داده است که بزودي قانون اساسي کشورش تدوين و بقيه مملکت از چنگال استعمار آزاد شود.
کابرال ميافزايد ستمگران بزباني جز زبان روز آشنائي ندارند بنابراين ما بايد بهمان زباني که برايشان قابل فهم است سخن گوئيم و مآلا روزبروز صفوف خود را فشرده تر سازيم و برآهنگ تلاش و کوشش هاي خود بيفزائيم و از بي پروائي و گذشت و تهور و شجاعت بدور نيفتيم تا بتوانيم با استعمار حيله گر مبارزه کنيم.
دشمن ما پرتغال با وجود برتري هوائي، ما بايد همچنان بمبارزه ادامه دهيم و دشمن نيرومند فريبکار را از پا درآوريم، مبارزه ما برحق است و تلاش دشمن ناجوانمردانه، با اينحال بايد هيچ فرصتي را از دست ندهيم و نگذاريم دشمن فرصت تجديد قوا پيدا کند.
کابرال ميگويد: "دشمن ما وحشي و دد صفت است. او بيرحم است و از کاربرد هيچ وسيله اي براي درهم کوبيدن و نابود کردن ما ابا ندارد. بنابراين ما نيز بايد بگونه اي مشابه در برابرش بايستيم و با همان خشونت و شدت بر او ضربه هاي جانکاه وارد آوريم از اشتباهات و خبط هايش بهره گيريم و برکارآئي خود فزوني بخشيم. از تاکتيک هائي که تاکنون بسود ما تمام شده دست نکشيم و بکار گيريم. براي اينکه نتيجه اين مبارزه و تلاش ها و قرباني ها توأم با بهره گيري هاي بيشتر فعاليت ها و تلاش هاي خود را سري کنيم، بر کاربري خود و استحکام مباني سازماني خود بيش از پيش بيفزائيم و در جمع چنان باشيم که هم کمبود هاي گذشته را جبران کنيم و هم بسوي تکامل ييش برويم."
کابرال را پرتغالي ها کشتند و پنداشتند که بهدف شوم خويش که ستم و استعمار هميشه باشد خواهند رسيد اما جاي کابرال را حزبي نيرومند و جواناني دلير گرفتند و سرسختانه بمبارزه برخاستند و سرانجام باستقلال رسيدند. اما نام کابرال همچنان در شمار قهرمانان بزرگ تاريخ قرار دارد و زندگي شورانگيزش مي تواند جوانان هر مرز و بوم را نمونه اي جالب براي کسب استقلال و مبارزه با ستم ستمگران باشد.
"همانگونه که زمين زمانهاي طولاني دانه را در خود پنهان ميکند تا زمان مناسب براي جوانه زدن برسد، و گياه بتدريج بزرگ شود و نوع خود را حفظ کند، اکنون نيز تمدن مردم آفريقا ديگر بار ظاهر شده، در سراسر قاره آفريقا و از راه مبارزه هاي آزادي بخش ملي."
از مقاله کابرال مندرج در کيهان سال 1351 نقل و اقتباس گرديد.
