اپافوس epāfus

در اساطیر و افسانه‌ها، نام اپافوس (Epaphus)، برای دو تن ذکر شده است که عبارت‌اند از:

1. پادشاه مصر و پایه‌گذار شهر ممفیس (Memphis) و فرزند یو (Io) و زئوس (Zeus). هنگامی که یو مورد توجه زئوس قرار گرفت و به ماده گاوی تبدیل شد، سر به بیابان‌ها گذاشت و در حالی که گرفتار خشم هرا (Hera) شده بود، سرانجام به نقطه‌ای در ساحل نیل رسید. در آنجا صورت انسانی خود را باز یافت و در آنجا پسری به نام اپافوس، از وی به دنیا آمد ولی هرا، به سبب کینه‌ای که به این نوزاد داشت، کورت‌ها (Curetes) را مأمور پنهان ساختن او کرد و آنها به قدری خوب این وظیفه را انجام دادند که یو نتوانست او را پیدا کند. زئوس کورت‌ها را کشت و یو مجدداً به جست‌وجوی فرزند پرداخت و چون شنید که وی به وسیله‌ی همسر پادشاه بیبلوس (Byblos)، در سوریه، ربوده شده است، به آنجا رفت و پس از گرفتن او، وی را به مصر برد و به تربیت او همت گماشت. اپافوس چون به سن رشد رسید، به جای پدرخوانده‌ی خود تلگونوس (Telegonus)، به تخت سلطنت مصر نشست. اپافوس با ممفیس (Memphis)، دختر نیلوس (Nilus)، ازدواج کرد و از او صاحب دختری به نام لیبیا (Libya) شد که نام او را بر کشور مجاور گذاشت. از این وصلت، یک دختر دیگر به نام لیسیاناسا  (Lysianassa) نیز به وجود آمد. به عقیده‌ای، کاسیوپئا (Cassiopea) همسر او بوده است نه ممفیس.

2.او را با نام اپوئیوس (Epopeus) نیز می‌خوانند.