ملا علی کنی
الحاج ملا على كنى عطراللَّه مرقده، تولدش در سال 1220 ق در قصبه كن در شمال غربى تهران واقع شده و با این كه پدرش باغ دار و غیر روحانى بوده خود علاقه مفرط و شوق بسیارى به تحصیل علوم و فنون داشته و در كودكى مخفى از پدر دروس مقدماتى را خوانده و با استعداد ذاتى و نبوغ فطرى كه داشته از كتب سطحى فقه و اصول فارغ شده و مهاجرت به نجف اشرف نموده و در درس مرحوم علامه فقیه شیخ محمدحسن نجفى صاحب جواهر و آیتاللَّه العظمى شیخنا الانصارى شركت كرده و در نزد این دو فحل بزرگ باوج كمال علم و فقاهت رسیده و در فقه و اصول و حدیث و رجال و غیره مهارت تامى پیدا كرده و بتصنیف اصول شروع نموده و جمله از مباحث الفاظ آن را نوشته تا در سال 1224 ق كه طاعون عظیم واقع گردید ناچار مانند دیگران از اهل فضل حركت باین طرف و آن طرف نموده تا خداوند منان توفیق داده و ثانیا مراجعت و مجاورت عتبات عالیات را موفق گشته و در نزد فحول و ارباب معقول و منقول بتكمیل فقه و اصول مشغول شد تا بمنتهاى كمال و مبلغ رجال فایز و نایل آمده و به تهران مراجعت و در جمیع بلاد با نهایت بزرگوارى و جلالت اشتهار معروف و مشهور گشت و بمقامى رسید كه روحانیون بزرگ كمتر به آن پایه و مقام رسیدند تا جائى كه شاه مقتدر وقت مرحوم ناصرالدین شاه قاجار با تمام قدرت و عظمت همواره از وى خائف و ترسناك بود و مىگفت اگر آیتاللَّه كنى مرا از سلطنت خلع كند چه مىتوانم بكنم، در سال چندین بار با كسب اجازه قبلى بمنزل آن مرحوم شرفیاب شده و دست آن بزرگوار را بوسیده و اظهار انقیاد و اطاعت مىكرد.
مآثر و آثار ص 138 گوید: حاج ملا على مجتهد كنى ساكن دار الخلافه از عظماء علماء اسلام است بعزت نفس و مناعت جانب از ابناء جنس امتیاز داشت اهل دیوان وى را رئیس المجتهدین مىنوشتند و حق تعالى آن عالم و فقیه كامل را بفرط ثروت و طول عمر و نفاذ امر اختصاص بخشیده بود.
اكثر علماء و رؤساء تهران بتربیت و ترویج او اعتبار و بمقامات رسیدند، عمده تلمذ او بر شیخالطائفه انصارى و صاحب جواهر بوده و در فقه و اصول و رجال و غیرهها تصنیفات فرموده و جامع تافقى را كه در علم درایه و حدیث پرداخته است بطبع رسیده اشتهار و اعتبار این بزرگوار در دین و دولت و ملك و ملت باعلا درجه كمال بود وصیت بزرگى و عظمت شأنش از آسیا بقسمتهاى كره ارض نیز رفته و همه جا را فراگرفته بود احترام و اكرامى كه این پادشاه (ناصرالدین شاه) باین عالم عامل و فقیه كامل مىفرمود كمترى از مجتهدین را نصیب افتاد الحق وجودش مذهب جعفرى را قوتى و قوامى بود و شرع شریف را استظهارى و استحكامى.
احسن الودیعه (ج 1- ص 101) گوید شیخنا و مولانا حاج ملا على كنى تهرانى از اعاجیب دهر و اكابر علماء خود بود ماهر بر علوم عربیه و لغت و قرائت جامع بین روایت و درایت عالم تفسیر و مناعت حدیث حافظ رجال و انساب عارف معقول و مجتهد در فروع و اصول واسع المعرفه غزیر العلم صاحب اختراعات و استنباط و تحقیقات رایقات محبوب خاص و عام مرجع فتاوى و احكام معظم در عیون اعاظم و حكام غیور در امر بمعروف و نهى از منكر لا تاخذه فى اللَّه لومه لائم و بالجمله فهو آیتاللَّه العظمى بلا كلام و النائب المرضى عن الامام علیهالسلام بوده... تا در صبح روز پنجشنبه بیست و هفتم محرم الحرام 1306 در سن هشتاد و شش سالگى در تهران از دنیا رفته و سه روز جنازهاش براى تشییع و تجلیل و غیره مانده و روز یكشنبه غره صفر سال مذكور حمل بشهر رى و جوار حضرت عبدالعظیم حسنى علیهالسلام با ازدحام عام و احترام تمام گردیده و در مسجد عتیق بین الحرمین كه اكنون مقبره ناصرالدین شاه معروف است دفن گردید و در رثاء او شعراء عرب و عجم قصائدى سروده و ماده تاریخ مناسبى سرودند منجمله مجد الادباء میرزا حیدر على تهرانى سرود
سرود مرتجلا مجد بهر تاریخش
على بنزد محمد بخلد كرد مقام
و دیگرى گفت:
ز جنت شد یكى حورا برون با جلوه و گفتا
على در جنه الماوى على را میهمان دارد
آثار علمى آن بزرگوار از این قرار است:
1- رسالهاى در اوامر و نواهى و مفاهیم و استصحاب 2- كتاب طهاره 3- كتاب صلوه 4- كتاب بیع 5- كتاب قضاء و شهادت كه در 1404 ق در تهران چاپ سنگى شده 6- توضیح المقال فى علم الرجال كه در پشت منتهى المقال شیخ ابوعلى رجالى مشهور كرارا بطبع رسیده 7- تحقیقات الوسائل فى شرح تلخیص المسائل.
نگارنده گوید: شرح احوال محامد خصال آن نادره دوران و آثار و خدماتش در خور كتاب بزرگى خواهد بود ولى براى اختصار این اندازه قناعت. فهرستى از خاطرات عجیبه آن بزرگوار نگاشته و اشاره بخاندان علمى و روحى او مىنمائیم.
نوادر خاطرات حاجى كنى- ره-
1- تشرف آن مرحوم با میرزا شیرازى بزیارت حضرت زینب علیهاالسلام در شام و نظافت كردن وى و میرزا آن حرم مطهر را و توجه مخصوص حضرت ولى عصر عجل اللَّه فرجه باین عمل آن دو عالم ربانى و آن قصه از این قرار است:
حكایت كرد براى نگارنده مرحوم حجةالاسلام حاج شیخ ابراهیم شریفى اسدآبادى همدانى كه در نجف اشرف خدمت مرحوم آیتاللَّه العظمى حاج میرزا على آقا شیرازى فرزند مرحوم آیتاللَّه على الاطلاق میرزاء بزرگ (مجدد) شیرازى قدس اللَّه اسرارهم شرفیاب شدم و از محضرشان استفادهها نمودم و از نوادر خاطرات مرحوم والدشان قضایائى نقل كردند كه از آنها این بود:
مردى تهرانى مشرف به نجف خدمت مرحوم والدم شد (قبل از هجرتش بسامرا و گفت من مكه مشرف بودم و در آنجا زاد و خرج خود را تمام و یا گم كردم. و در مسجدالحرام بحق تعالى متوسل و التماس مىكردم و حضرت ولى عصر عجل اللَّه فرجه الشریف را واسطه مىنمودم كه فرجى برایم بشود كه در مكه ویلان و معطل نمانم.
پس رزوى كه پرده خانه را گرفته و تضرع مىنمودم دستى بشانهام خورد و گفت چه حاجت دارى مطلب و نیازم را گفتم چند لیره بمن داد و گفت با این وجه خود را به نجف رسانیده و در آنجا خدمت میرزا محمدحسن شیرازى برو و بگو سید مهدى گفت باین نشانى كه باتفاق حاج ملا على كنى در مراجعت از مكه بشام بزیارت حضرت زینب علیهاسلام رفتید و دیدید حرم را گرد و غبار گرفته مشغول نظافت شدید و با گوشهى عباء خود خاك و خاشاك را بیرون بردید بیست اشرفى بتو بدهد.
و تا آن مرد این نشانى را به مرحوم والدم گفت دیدم بسیار متغیر شد و برخاست مبلغ بیست اشرفى به آن مرد داد.
نگارنده گوید: كه از بعضى شنیدم كه آن شخص وقتى به تهران آمد خدمت مرحوم آیتاللَّه علامه كنى رسید جریان را گفت آن مرحوم فرمودند آیا حوالهاى آن آقا بمن نداد. گفت: خیر. پس آن مرحوم بسیار گریسته و فرمودند: چون مرحوم میرزا بسیار در تنظیف حرم حضرت زینب علیهاسلام كوشش مىكرد و این عملش توجه آن حضرت قرار گرفته است.
2- مكاشفه آن مرحوم براى فتحعلى شاه قاجار در حرم منور حضرت سیدالشهداء علیهالسلام و وفات شاه مزبور در همان روز و همان ساعت.
3- مداومت ایشان بزیارت حضرت امامزاده ابوالحسن شهر رى و این كه بریاست و ثروت كذائى نرسیده مگر براى این عمل.
44- توسل مخصوص در حرم مطهر حضرت عبدالعظیم علیهالسلام براى قضاء حوایج و كیفیت آن باین طریق است.
حكایت كرد براى این نگارنده جناب حجةالاسلام حاج سید مصطفى علوى الارى در دوحه قطر از بعضى از ثقات آن مرحوم علامه كنى- ره- كه مجرب است براى قضاء حوائج دو ركعت نماز حاجت خواندن در حرم حضرت عبدالعظیم علیهالسلام و بعد چهارصد صلوات هدیه گفتن و هدیه نمودن به حضرت امام على النقى علیهالسلام استاد حضرت عبدالعظیم علیهالسلام باین طریق بعد از آن نماز صد صلوات در قسمت شمالى غربى حرم فرستادن و بعد جلو رفتن و صد مرتبه صلوات در جنوبى غربى حرم گفتن و بعد بسمت شرق حرم رفتن و صد مرتبه صلوات در جنوب شرقى حرم گفتن و بطرف عقب برگشتن و صد مرتبه در قسمت شمال شرقى حرم فرستادن.
نگارنده گوید: التبه در جائى نرسیده اگر كسى بخواهد بجا آورده رجاء این عمل را بجا مىآورد انشاءاللَّه حاجتش برآورده خواهد شد انشاءاللَّه.
(1306 -1220 ق)، عالم امامى، فقیه اصولى، رجالى، محدث، ادیب و مرجع تقلید. اصلش از آمل مازندران است. جدش در قریه كن از توابع تهران سكنى كرد و ملا على در آنجا به دنیا آمد. پس از طى مراحل مقدماتى و فراگیرى ادبیات به عتبات رفت و در حوزهى درس صاحب «جواهر» و صاحب «ضوابط» و سید اسداللَّه بن سید محمد باقر و شیخ مشكور حولاوى حاضر شد و در لغت، فقه، اصول، حدیث، رجال و تفسیر متبحر گشت. سپس به تهران بازگشت و به تدریس و زعامت امور دینى پرداخت. میرزا حسین نایبالصدر و ملا محمد على خوانسارى از شاگردان وى بودند. در تهران درگذشت و در بین الحرمین، در جوار حضرت عبدالعظیم (ع)، دفن شد. از آثارش: «الاستصحاب»؛ «الاوامر»؛ «ایضاح المشتبهات فى تفسیر الكلمات المشكلة القرآنیة»؛ «توضیح المقال فى علم الدرایة و الرجال»؛ «تلخیص المسائل»، در فقه؛ «تحقیق الدلائل فى شرح تلخیص المسائل»؛ «القضاء و الشهادات»؛ «احكام العقود و الخیارات»؛ «البیع»؛ «الطهارة»؛ «الصلوة»؛ رساله «ارشاد الامة»، رسالهى عملیه، به فارسى.[1]
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
