حسن کامکار
موسیقیدان.
تولد: 1 فروردین 1302، سنندج.
درگذشت: بهار 1371.
حسن كامكار از اوان كودكى به موسیقى علاقه داشت. او اولین بار با خرید «سهتار»ى از نوازندهاى نابینا و نواختن آن به دنیاى موسیقى گام نهاد. در دوازده سالگى در مدرسهى «موزیك نظام» استخدام شد. در آنجا با انواع سازهاى بادى آشنا شد. بعدها ویولن را به عنوان ساز اصلى برگزید. حسن كامكار سالیان درازى را به جمع آورى و تدوین و ساختن آهنگ و نغمه و ترانههاى فولكلور كردى و نتنویسى موسیقى پرداخت. وى بیش از 400 قطعه و ترانه ساخت.
حسن كامكار كلاسى تأسیس كرد كه در آن آموزش موسیقى را عهدهدار بود و این كلاس بعدها، محل كانون هنرى شد كه زیر نظر ادارهى فرهنگ و هنر كردستان درآمد و حجم فعالیتهاى موسیقى در این كانون گسترش یافت و صاحب سه اركستر شد و ثانیا مسئولان وقت را وادار به تأسیس هنرستان عالى موسیقى كرد.
حسن كامكار بعد از یكى از مدت طولانى بیمارى و بسترى شدن درگذشت.
موسیقى از هنرهاى والا و شایستهاى است كه در انحصار هیچ طبقه و گروه خاصى نیست كه آن را مخصوص خود بدانند، بلكه كسانى موسیقیدان شده و در این هنر ظریف و آسمانى پیشرفت مىكند كه از استعدادى خاص و خداداد بهرهمند باشند و این استعداد نیز در مسیرى مساعد نشر و نما نماید. سرزمین كردستان با آن همه مناظر زیباى طبیعى و بدیع و كوههاى سر به فلك كشیده و قلل رفیعش از ازل تا ابد، كوس برابرى با همت بلند و مردانه و فرهنگ و هنر و موسیقى محلى (فولكلور) مردم این قسمت از سرزمین وطن عزیزمان ایران را مىزند. دامنههاى سرسبز و خرمش با آن چشمهسارهاى روان از آب زلال، مانند مادرى مهربان كه فرزند عزیزش را در دامن خود پرورش مىدهد و از پستان خود تغذیهاش مىكند، دامنههاى این كوهستانها نیز با آن چشمهسارها، همچون دامن مادر، همیشه الهامبخش شاعران، عارفان و هنرمندان آن سامان به خصوص موسیقیدانان آن بوده است و ما وقتى به موسیقى غرب ایران بنگریم، متوجه خواهیم شد كه چه آثار و گنجینههاى گرانبهایى در این خطهى هنرپرور با فرهنگ و تمدنى غنى و پربار وجود دارد.
وقتى شاهد بودیم و هستیم كه بسیارى از محفلها و مكانهاى ابتدایى و دور از فرهنگ اصیل، موسیقى را «طرب» و موزیسین را «عملهى طرب» مىخواندند؛ در كردستان مردم به موسیقى اصیل ایران زمین عشق ورزیده و همین علاقهى بخصوص مردم به موسیقى بود كه در مسجد و محراب و معبد، میلاد و مرگ، با زبان موسیقى سخن مىگویند و احساس خود را بیان مىكنند و از موسیقى در پرورش روان و بهتر زیستن و بیشتر مهر ورزیدن به همنوع خویش برداشت مىكنند و به همین دلیل است كه وقتى آهنگى محلى كردى مىشنویم متوجه مىشویم كه از یك عرفان خاصى سخن مىگوید كه ویژهى مردم پاكنهاد و پاكدل این سرزمین بلندیها، یعنى كردستان است.
خوانندگان بزرگى چون: سید علىاصغر كردستانى، حسن زیرك، عزیز شاهرخ، مظهر خالقى، محمد مامله، استاد بهزاد كرمانشاهى، درویش نعمت على خراباتى، شیخ حسین داودى، استاد حاجى خان ناظرى، و غیره... خدمات ذیقیمتى به موسیقى زادگاهش نمودهاند.
غنىترین و پربارترین موسیقى محلى (فولكلوریك) ایران در كردستان، میان مردمان است كه سینه به سینه از اجداد و نیاكانمان به ایشان به ارث رسیده و توسط موسیقیدانان محلى با زحمات و كوشش فراوان جمعآورى و حفظ گردیده و این اشخاص خدمات گرانبهایى به فرهنگ صوتى ایران نمودهاند، از جملهى این هنرمندان و موزیسینها، استاد حسن كامكار مىباشد كه در روز اول فروردین ماه 1302 خورشیدى در شهر سنندج متولد گردیده، وى از همان كودكى استعدادى شگرف در موسیقى داشت به طورى كه بسیارى از آهنگها و تصانیف را در حافظهى ذهن، حفظ داشت، ولى نخستین پل ارتباط او با موسیقى بعد از استعداد سرشار و خدادادى او، «سهتار»نواز نابینایى بود به نام علىخان، كه خود آقاى حسن كامكار مىگوید: «با زحمت زیاد و مشكلات عدیده چند شاهى جمع مىكردم و از علىخان «تار» مىخریدم و در خفا تمرین مىكردم ولى هرچند بار پدر و سایر افراد فامیل دور و نزدیك آن را بر سرم مىشكستند، البته نه این كه مخالف باشند كه من ساز یاد بگیرم، بلكه معتقد بودند كه باید به كارهاى دیگرى برسم ولى بیش از 12 سال از سنم نمىگذشت كه یك فرصت استثنایى برایم پیش آمد و در مدرسه موزیك نظام استخدام شدم و این تنها جایى بود كه هم از شر تنبیهات پدر رها شدم و هم این كه امكان پىگیرى بزرگترین عشق و علاقهام كه همان موسیقى بود، میسر ساخت».
حسن كامكار، بعد از «تار»، كه نزد خود آموخته بود، در دستهى موزیك ارتش با انواع سازهاى بادى آشنایى و نواختن آنها را به خوبى و مهار مىآموزد و پس از پانزده سال روى به نواختن ویولن مىآورد و همین ویولن بعدها ساز تخصصى وى مىگردد. كامكار، از این به بعد به جمعآورى و تدوین و ساختن آهنگها، نغمهها، و ترانههاى فولكلور كردى و نتنویسى آنها مىكند كه بیش از 400 قطعه و ترانه مىباشد و این در زمانى بود كه جز افرادى بارز و مشخص مثل استاد بزرگ شادروان ابوالحسن صبا، كمتر كس دیگرى به فكر ثبت و جمعآورى این ذخائر گرانبها نبود.
حسن كامكار با زحمات فراوان، كلاسى تأسیس كرد كه در آن آموزش موسیقى را به طور علمى عهدهدار بود و این كلاس بعدها، محل كانون هنرى شد كه زیر نظر فرهنگ و هنر كردستان درآمد و حجم فعالیتهاى موسیقى در این كانون به حدى گسترش یافت كه اولاً صاحب سه اركستر شد و ثانیاً مسئولان وقت را وادار به تأسیس هنرستان عالى موسیقى كرد. كامكار با استعداد ذاتى خود و منابع پربار شعر و موسیقى زادگاهش كه از تلفیق آن دو، از آنها الهام گرفت و رویش تأثیرها نهاد و خود روى آن اثرها گذاشت، موسیقیدانانى تربیت كرد و پرورش داد كه غیر از شاگردان متفرقهى وى، از شاخصترین نمونههاى آن، هشت فرزند نوازنده و آهنگساز او: هوشنگ، بیژن، پشنگ، ارسلان، قشنگ (ایشان دختر خانمى هستند هنرمند، ضمن آشنایى كامل به نواختن ویولن كه نزد پدرش مىآموخت، پس از چندى به «سهتار» روى آورد و نزد هنرمندانى چون: هرمزى، محمدرضا لطفى و علیزاده كار كرد و از ایشان بهره گرفت و پیشرفت شایانى نمود و خود به خانمهاى هنرمند و دوستدار این ساز سنتى تعلیم مىدهد).
ارژنگ، اردشیر و اردوان مىباشند.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
