میرداماد
میر محمدباقر بن محمد استرآبادى مشهور به «میرداماد» (ف. 1040 یا 1041 ه.ق) از فلاسفه و دانشمندان معروف عصر صفویه كه مورد توجه مخصوص شاه عباس بوده است. منشأش استرآباد و محل تحصیلش مشهد بود و بیشتر عمر خود را در اصفهان بسر برد. وى از تلامذهى شیخ حسین عاملى و شیخ عبدالعالى و بعضى از اكابر دیگر بود. ملاصدراى شیرازى از شاگردان وى بود. میرداماد در فقه و حكمت تألیفات متعدد دارد. و از آن جمله است: «الصراط المستقیم»، «قبسات»، «انموذج العلوم»، «التقدیسات» و غیره. میرداماد شاعر نیز بوده و در شعر «اشراق» تخلص مىكرده است. یك مثنوى به نام «مشرقالانوار» سروده است.
(وف 1041 ق)، عالم دینى، فقیه، حكیم، عارف، ریاضیدان و شاعر، متخلص به اشراق. اصلش از استرآباد و ساكن اصفهان بود. پدرش داماد شیخ على محقق ثانى است. میرداماد از دوستان بسیار نزدیك شیخبهائى و از علما و فلاسفه بزرگ عصر صفوى و از مقربان درگاه شاه عباس اول و شاه صفى محسوب مىشد. وى در علوم نقلى از شاگردان سید نورالدین على بن ابى الحسن الموسوى و شیخ حسین عاملى، پدر شیخبهائى، و دایى خود، شیخ عبدالعالى بن محقق ثانى، بود و از دایى خود به دریافت اجازه نایل آمد. او همچنین در علوم عقلى، مدتى در محضر امیر فخرالدین سماكى، شاگرد امیر غیاثالدین منصور شیرازى، به مباحثات فلسفى اشتغال ورزید. وى در جمیع علوم غریبه نیز دست داشت. از شاگردان مشهورش مىتوان به قطبالدین اشكورى عارف، صدرالدین شیرازى معروف به ملا صدرا، ملا محسن فیض كاشانى و ملا عبدالرزاق لاهیجى اشاره نمود. میر داماد حكیمى اشراقى است وى را نمودار كامل از یك فیلسوف شیعى دانستهاند علو مرتبه او در حكمت از لقب معلم ثالث كه به او دادهاند پیداست. وى فلسفه مشاء و آثار ابنسینا را به طور كامل مطالعه كرده و تعالیم اشراقى سهروردى و معارف صوفیه را نیز درك نموده و بر روى هم تأثیرات اشراقى و عرفانى در افكار فلسفى وى مجالى وسیع یافته است. میرداماد در سفرى، به همراه شاه صفى، به عتبات عالیات، در بین راه كربلا و نجف، درگذشت. از آثارش: «قبسات حق القین فى حدوث العالم»، كه به اختصار به «القبسات» معروف است؛ «حدوث العالم ذاتا و قدمه زمانا» یا «الجمع و التوفیق بین رأیى الحكیمین فى حدوث العالم»؛ «الافق المبین»، در حكمت الهى؛ «تأویل المقطعات»، در اوایل سورههاى قرآن؛ تفسیر «سورهى اخلاص»؛ «تقویم الایمان» و مقدمه آن و شرح مقدمه؛ «الایقاضات»، در خلق اعمال و افعال بندگان؛ «التقدسیات»، در حكمت الهى و رد شبههى ابنكمونه؛ «الرواشح السماویه فى شرح احادیث الامامیه»؛ «شارع النجاة»، رساله فتوائیهى فارسى، در اصول و فروع دین؛ «نبراس الضیاء فى معنى البداء»؛ «انموذج العلوم»، حل بیست اشكال ریاضى و كلام و فقه؛ «السبع الشداد»؛ «الصراط المستقیم»، در حكمت؛ «نفى الجبر و التفویض»؛ حاشیه «شرح مختصر عضدى»؛ حاشیه «مختلف» علامه حلى؛ حاشیه «من لا یحضره الفقیه»؛ حاشیه «استبصار»؛ حاشیه «رجال» كشى؛ «مرآة الزمان»؛ «حبل المتین»، در حكمت؛ «دیوان» شعر.[1]
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
