مخبرالسلطنه

مخبرالسلطنه (حاج مخبرالسلطنه) مهدیقلى میرزا. از خاندان معروف هدایت و از بستگان رضاقلى‏خان هدایت است. وى از مطلعان تاریخ و فرهنگ ایران بود و در سیاست به مناصب عالى رسید. آثار بسیارى از خود بجا گذاشت كه عبارتند از: 1- فوائد الترجمان در تعلیم زبان فرانسه در دو جلد. 2- تحفةالافاق در تاریخ و جغرافیا، سیاست و اقتصاد اروپا. 3- گزارش ایران باستان یا تحقیقى در سلسله‏ى كیان. 4- مجمع‏الادوار در علم موسیقى 5- افكار امم در تحقیق مذاهب و تطبیق آن با حكمت. 6- سفرنامه‏ى گرد كره از طریق چین و ژاپن به عزم زیارت بیت‏اللَّه. 7- خاطرات و خطرات. وى تا آخر عمرش كه 1334 شمسى مى‏باشد مشغول تألیف و تصنیف بوده است. حاج مخبرالسلطنه در سال 1305 شمسى وزیر فوائد عامه گردید. در اردیبهشت 1306 به ریاست عالى دیوان تمیز منصوب شد و در خرداد 1306 براى اولین بار به نخست‏وزیرى برگزیده شد و در دیماه 1309 مجدداً نخست‏وزیر گردید. وى در چهارشنبه 22 شهریور 1334 شمسى درگذشت. حاج مخبرالسلطنه هدایت، از رجال سیاسى بود كه پیش از این‏كه خود به سیاست و پرداختن به آن علاقه داشته باشد، به موسیقى تمایل داشت ولى جو نامساعد و حال و هواى دوران زندگى او، هدایت را به طرف سیاست سوق داد ولى هیچگاه این مرد از عشق و علاقه خویش كه همان موسیقى بود، دست نكشید و در هر فرصتى كه به دست مى‏آورد به سوى آن مى‏رفت. حاج مخبرالسلطنه هدایت به خط نت آشنایى كامل داشت به همین سبب دو كتاب موسیقى از وى به رشته تحریر درآمده و از او به یادگار مانده است، هدایت بیشتر با سید مهدى دبیرى و دكتر صلحى مأنوس بود.