يکشنبه، 21 فروردين 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

رضاقلی میرزا ظلی

رضاقلی میرزا ظلی
شكوفایى مكتب اساسى آواز سنتى (تهران، اصفهان و آذربایجان) در اوایل قرن حاضر كه محل برخورد مكاتب مختلف موسیقیایى بود، پدیده‏هاى خاصى را موجب شد كه هر چند كاملاً و به طور مطلق مطابق الگوى پیشینیان و نمونه‏ى كامل سبك و اجراى آنان نبود، لكن در كل متعلق بر همان اقلیم و چهارچوب تعلق داشت و توانست ادامه‏دهنده‏ى راه گذشتگان و وارثان به حق هنر گرانقدر آواز سنتى باشد. در میان نسل متأخر موسیقیدانان سنتى (نسل متولد 1275 به بعد) كه امروز از موسیقیدانان كهنسال زمان ما به شمار مى‏روند، رضاقلى میرزا ظلى (1285 -1324) در آواز ایرانى صاحب و قریحه و استعداد درخشانى بود. وى در كودكى پدرش را از دست داد و تحت سرپرستى برادر بزرگش، علیقلى میرزا ظلى قرار گرفت. تحصیلات معمول را در تهران انجام داد و تا آخر عمر در اداره تلفن، آموزش و پرورش و بانك ملى مشغول كار بود. نخستین استاد او «عارف قزوینى» بود كه گذشته از استعدادهاى دیگرش آوازى پرسوز و تأثیرگذار داشت. ظلى پس از فراگیرى مقدماتى ردیف آواز نزد عارف، به محضر ابوالحسن‏خان اقبال‏آذر (اقبال‏السلطان) خواننده‏ى نامدار آن روزگار رفت و به تكمیل فن خویش پرداخت، و همزمان به صفحات سید حسین طاهرزاده، سلیمان امیرقاسمى و حسینعلى‏خان نكیسا و جناب دماوندى نیز گوش مى‏سپرد. دقت در آثار این اساتید و تأمل در آنها، اضافه بر احساس ژرف و لطیفى كه در نهاد ظلى جوان نهفته بود، او را نغمه‏سرایى محبوب ساخت و آگهى كنسرت‏هایش، زینت‏بخش صفحات مطبوعات آن زمان گردید. در همین اوان، به دعوت كمپانى كلمبیا براى ضبط صفحه دعوت شد چندین صفحه پر كرد كه از میان آنها آواز «اصفهان» با (پیانوى مشیر همایون شهردار) و «سه‏گاه» با (ویولن صبا) قابل ذكر است. پخش این صفحات در آن سالها (1312 شمسى) اشتهار فراوان ظلى را موجب شد. در سال 1316 ظلى به بیمارى سل دچار شد، كه پس از سفر به شیراز، تا حدى بهبود یافت. ظلى مردى آرام و گوشه‏گیر بود كه جز در حلقه دوستان یك دل، كمتر در جایى ظاهر شد. او حاضر نشد كه مانند نوازندگان و خوانندگانى كه پس از 1319 به فعالیت در رادیو پرداختند، به رادیو برود. در اوایل بهمن 1324 ظاهراً به علت عود كردن بیمارى سل، دوباره بسترى شد و در اواخر همان ماه، در بیمارستان بانك ملى درگذشت. مرگ ظلى در جامعه‏ى جنگ‏زده و نابسامان آن روزگار كه زیر فشار همه‏جانبه‏ى هجوم فرهنگ غرب قرار داشت، انعكاس نیافت و در سكوت برگزار شد. از آثار ظلى غیر از چند صفحه، اثرى نمانده است. همانها سالهاى سال مورد استفاده‏ى موسیقى دوستان بود. در موسیقى سنتى ایران، كسب مهارت‏هاى لازم و پختگى در اجرا و احساس عمیق، گذشته از عوامل دیگر، مستلزم گذشت زمان و تفكر دائم و تأمل لازم براى كسب تجربه است. ظلى مجال نیافت تا هنر خود را قوام و دوام بخشد. آواز او كه نمونه‏هاى ساده شده‏اى از هنر متعالى اساتیدى چون طاهرزاده و اقبال‏السلطان بود، نمونه‏هاى بارز و راستین تأثیرپذیرى درست و صحیح از مكاتب مختلف آواز سنتى را ارائه مى‏داد. نمونه‏هایى كه تحریرهاى سریع و پرصلابت و اوج‏هاى لطیف وسرشار از احساس او، همواره در خاطر باقى خواهد ماند.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!
play_arrow
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!
طائب: فرماندهان بسیج باید برای حل مسائل کشور توانمند شوند
play_arrow
طائب: فرماندهان بسیج باید برای حل مسائل کشور توانمند شوند
طائب: راهبردهای امنیتی، براندازی نظامی و جنگ ترکیبی دشمن شکست خورد
play_arrow
طائب: راهبردهای امنیتی، براندازی نظامی و جنگ ترکیبی دشمن شکست خورد