تاشی خاتون

ز 750 ق، از زنان خیر و نیكوكار. وى همسر محمود شاه و مادر شاه ابواسحاق اینجو (758 -744 ق) بود. در سال 744 ق قبه و گنبدى عالى براى مرقد سید احمد بن موسى (ع) معروف به شاه‏چراغ بنا كرد. مدرسه‏اى نیز در كنار آن ساخت و زاویه‏اى در جنب آن احداث كرد و كتابخانه‏اى نیز تأسیس نمود و مجموعه نفیسى بدان اهدا كرد. وى دستور داد تا پسر یحیى جمال صفوى كه از خوشنویسان هنرمند شیراز بود قرآنى درسى جزء با خط ثلث بسیار زیبا بنویسد و آنرا در سال 746 ق وقف بقعه شاه‏چراغ كرد. همچنین قصبه میمند در هیجده فرسنگى شیراز را كه حاصلخیزترین املاكش بود وقف مدرسه كرد. در مدرسه و زاویه گروهى از علما و زهاد صوفیه مشغول تبلیغو تدریس و ارشاد بودند و از بودجه‏اى كه وقف بقعه بود از مسافران و تهیدستان پذیرایى مى‏شد. به نوشته ابن بطوطه تاشى خاتون شخصاً تمام شبهاى جمعه به بقعه شاه‏چراغ مى‏آمد و فقها، قضات و بزرگان نیز در آنجا حضور داشتند. مراسم تلاوت قرآن نیز برگزار مى‏شد و با میوه و شیرینى و انواع غذاها از همه پذیرایى به عمل مى‏آمد. در چنین شبها واعظان معروف به موعظه مى‏پرداختند و این برنامه از خاتمه‏ى نماز عصر تا نماز عشا ادامه داشت. آنگاه طبل‏ها و نفیرها و شیپورها به صدا درمى‏آمدند و این تشریفات كه خاص بارگاه سلاطین بود به منظور بزرگداشت احمد بن موسى (ع) انجام مى‏شد. وى متهم شد كه با امیر على پیر غیاث‏الدین یزدى وزیر شیخ ابواسحاق روابط پنهانى داشته است. تاشى خاتون در سال 750 ق مرقدى در جنب مرقد شاه‏چراغ براى خود ساخت و پس از مرگ در همانجا دفن شد.