هاينريش هاينه
«هاينريش هاينه» شاعر بزرگ يهودى الاصل آلمانى است كه اشعارش الهام بخش شاعران بزرگى همچون «مندلسون»، «شوبرت» و «شومان» بوده است. او در عصرى مى زيست كه جهان دستخوش تغيير و تحولات بزرگ اجتماعى و سياسى بود كه انقلاب فرانسه و دوران حكومت ناپلئون از جمله آنها است. «هاينه» كه از ۳۳ سالگى به عنوان يكى از شخصيت هاى محورى ادبيات در پاريس سكنى گزيده بود عاقبت در همان شهر نيز ديده از جهان فرو بست. در ميان اشعار مشهور «هاينه» مى توان به «لورلى! بمير» اشاره كرد كه در سال ۱۸۳۷ «سيلشر» آهنگساز بزرگ آن زمان آن را به قالب موسيقى درآورده از محبو ب ترين ترانه هاى مردمان آلمان است.
«هاينريش هاينه» Heinrich Heine در ۹ دسامبر ۱۷۹۷در شهر دوسلدورف آلمان به دنيا آمد. پدرش بازرگان بود و در خلال دوران اشغال به دست نيروهاى فرانسوى موفق شد دورنماى روشنى براى اقتصاد يهوديان ترسيم كند. چندى بعد تجارت پدر با شكست روبه رو شد و «هاينريش» جوان به هامبورگ رفت و به رغم تلاش و اصرار بسيار پسر عموى بانكدار و ثروتمندش «سالومون» از ورود به عالم تجارت پرهيز كرد. او در دانشگاه هاى «بن»، «برلين» و «گوتينگن» به تحصيل در علم حقوق پرداخت و در سال ۱۸۲۵ موفق به اخذ مدرك شد اما در تمام اين دوران آنچه او را به وجد مى آورد ادبيات بود نه حقوق. او در دانشگاه برلين شاگرد «جى دبليو اف هگل» بود و هر دو از ستايشگران ناپلئون. آن سال ها يهوديان به دليل دين شان از بسيارى حقوق شهروندى و خدمات عمومى محروم بودند و به همين دليل بود كه «هاينه» در اين زمان آئين پروتستان را برگزيد. او همچنين نام كوچك خود را از «هرى» به «هاينريش» كه بيشتر حال و هواى آلمانى دارد تغيير داد، با اين وجود او هيچ گاه در هيچ شغل و مسند دولتى مشغول به كار نشد. او در سال ۱۸۲۱ با اثرى به نام «اشعار» پا به عالم ادبيات گذارد كه در اين مجموعه شعر قطعه معروفى در ستايش ناپلئون وجود دارد كه آن را «دو نارنجك» نام نهاده است.
شيفتگى و شيدايى يك طرفه اى كه در «هاينه» نسبت به دختر عموهايش «اميلى» و«ترز» وجود داشته او را به سرودن زيباترين اشعار خود سوق داده است. او در سال ۱۹۲۷ اولين مجموعه شعر مفصل خود را تحت عنوان «كتاب ترانه ها» به چاپ رسانيد. اولين آثار «هاينه» بسيار متاثر از موسيقى و اشعار محلى و بومى است اما كنايه هايى كه او در اشعارش از آنها بهره مى برد آنها را از حالت و جريان رمانتيك صرف دور مى كند. «هاينه» كه تابستان هاى خود را در سفر مى گذراند خاطرات خود را در قالب اثرى چهارجلدى با عنوان «تصاوير سفر» به چاپ رسانيد كه تركيبى از اتوبيوگرافى، نقد اجتماعى و بحث ادبى است. او به سال ۱۸۲۷ به انگلستان سفر كرد اما اشرافيت جامعه ماترياليسم و بورژوازى آن شاعر ما را مايوس كرد و باعث بازگشت او به آلمان شد. او در جلد سوم از اثر چهارجلدى «تصاوير سفر» در هجو «آگوست فون پلاتن» شاعر سرود چرا كه «هاينه» را به واسطه اصالت يهودى اش مورد حمله و هتاكى قرار داده بود اما اين عكس العمل «هاينه» حسن شهرت او را خدشه دار كرد و به همين جهت در سال ۱۸۳۱ به عنوان روزنامه نگار به پاريس نقل مكان كرد و در باب توسعه دموكراسى وكاپيتاليسم در فرانسه مقالاتى به چاپ رسانيد.
در سال ۱۸۳۴ «هاينه» دل به دخترى به نام «كريمينس اوژنى ميدات» باخت كه فروشنده اى بى سواد بود و پس از هفت سال دوستى با يكديگر ازدواج كردند. «هاينه» در بسيارى از اشعار خود از همسرش با عنوان «ماتيلدا» نام برده است.اين دختر جوان در طول هشت سال بيمارى سخت شوهرش از او وفادارانه مراقبت كرد و او را عزيز داشت به رغم آنكه ذاتاً اهل گردش و ولخرجى و تفريح بود. «هاينه» در پاريس درباره روابط سياسى و فرهنگى دولت فرانسه سفرنامه و همچنين در زمينه ادبيات و فلسفه آلمانى بسيار نوشت و اين در حالى بود كه خود را پيش از همه اينها شاعر مى دانست. پاريس در آن دوران مهد عقايد نوين و اتفاقات ادبى بود: «ويكتور هوگو»، «بالزاك» و «جورج ساند» اولين رمان هاى خود را به چاپ رسانده بودند و«دلاكرو» و «دلاروشه» كانون عالم هنر بودند. ديدگاه هاى انتقادى «هاينه» هميشه مايه زجر و آزار مسئولين امور رسانه ها و مطبوعات بود و به همين دليل از پايان سال ۱۸۳۵ دولت فدرال آلمان چاپ، فروش و توزيع آثار او را در سراسر آلمان ممنوع كرد. ديرى نپاييد كه «هاينه» خود را در محاصره جاسوسان دولتى ديد كه سايه به سايه او قدم برمى داشتند و عاقبت او را مجبور به تبعيدى داوطلبانه كردند.«هاينه» به آلمان بازگشت و پس از مدتى به سال ۱۸۴۴ هزليات مفصلى با عنوان «آلمان، افسانه زمستانى» به چاپ رسانيد كه حمله اى به قلب عقايد ارتجاعى و استبدادى بود. او از سال ۱۸۴۸ تا پايان عمرش دچار مشكلات جسمانى و اقتصادى بسيارى شد. او پس از مدتى دچار معلوليت جسمانى شد و بينايى خود را نيز تا حد زيادى از دست داد و در همان حال «الهه گور» را سرود و در سال ۱۸۵۱ يكى از بهترين مجموعه اشعار خود به نام «عاشقانه» را سرود. او در آخرين سال هاى عمر خود دل در گرو دخترى به نام «كاميلا سلدن» داشت كه زنى استراليايى بود و «هاينه» او را «موشه» مى خواند. «هاينريش هاينه» عاقبت در ۱۷ فوريه ۱۸۵۶ در پاريس چشم از جهان فرو بست. او كه در اشعارش انتقادات سياسى و اجتماعى بسيارى طرح مى كرد هميشه نسبت به تاثير آنها در دنياى واقعى ابراز نااميدى مى كرد و در جايى مى گويد: «نمى توان با منطق به شكار موش رفت چرا كه به راحتى از دست قوى ترين مغالطه هاى شما مى گريزد.»
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
