جک الانس

 Palance, Jack

بازیگر (1920، لاتیمرِ پنسیلوانیا- امریکا)

با نام ولادیمر پالانویک به دنیا آمد. فرزند یک معدنچی مهاجر روس بود که ابتدا پا در جای پای پدر گذاشت. اما خیلی زود به مدرسه ی ورزشی رفت و بوکسوری حرفه ای شد. در جنگ جهانی دوم خلبان بمب افکن بود و هنگامی که هواپیمایش سقوط کرد، دچار آتش سوزی شد و صورتش آسیب جدی دید. پس از جراحی پلاستیک، در دانشگاه های کارولاینای شمالی و استنفورد به تحصیل روزنامه نگاری پرداخت. تا آن زمان، کارهای گوناگونی مثل کارگری معدن، آشپزی، تعمیر رادیو و... را تجربه کرده و مدتی را نیز به نویسندگی برای رادیو گذرانده بود. نویسندگی، او را به صحنه ی تآتر کشاند و فرصتی برایش پیش آورد تا با الیا کازان در برودوی کار کند. نخستین بار در سال 1950 نیز با بازی در فیلم او، وحشت در خیابان ها، پا به هالیوود گذاشت. برای ترس ناگهانی و شین کاندیدای دریافت اسکار بهترین بازیگر نقش دوم شد و این جایزه را برای شهر نشینان برد.

زندگی هنری پالانس تحت الشعاع قیافه ظاهری او قرار داشت؛ چهره آسیایی و پوست کشیده شده ناشی از سوختگی که او را به بازیگری خشن و جدی تبدیل کرده بود. علاوه بر ایت، قد بلند (یک متر و نود سانتی متر)، قدرت بدنی و سرعت عمل بازمانده از دورانی (هر چند کوتاه) که به بوکس روی آورده بود، بر توانایی های بازیگری او می افزود. اما بازی در نقش های تقریباً یکنواخت، باعث شد تا پالانس ستاره ای برجسته نشود و از 1960، علاوه بر هالیوود، در فیلم های اروپایی- و بیش تر ایتالیایی- به ایفای نقش بپردازد. پالانس، یک چهره، یک شخصیت و یک بازی ندارد. جدا از تمام شخصیت هایی که در فیلم هایی مثل مغول ها، باراباس، حرفه ای ها، باغ شکنجه، سوارکاران و آنان برای غارت لاس وگاس آمدند به نمایش گذاشت. با کارگردانانی مختلف کار کرد، که میان آنان رابرت آلدریچ از بقیه متمایز بود. برخلاف دیگران، آلدریچ معتقد بود چهره و ظاهر پالانس کاملاً مناسب القای خصوصیات درونی آدم هاست. در کارد بزرگ، که بازتاب جامعه ی تباه شده ی هالیوود است، ایفای نقش پالانس، از میان رفتن ارزش های اخلاقی را القا می کند. او در دو فیلم حمله! و ده ثانیه تا جهنم در لباس سربازانی به تصویر کشیده می شود که درگیر جنگی مرگبار و ناخواسته هستند، اما گریزی از آن ندارند.     

 از فیلم ها: 1950- وحشت در خیابان ها (کازان)؛ 1951- تالارهای مونته زوما (مایلستون)؛ 1952- ترس ناگهانی (د. میلر)؛ 1953- مردی در اتاق زیر شیروانی (فرگونز)، دومین شانس (ماته)، شین (جو استیونز)؛ 1954- نشانه ی کافر (سیرک)، کارد بزرگ (آلدریچ)؛ 1955- جام نقره یی (و. ساویل)، هزار بار مردم (هایسلر)؛ 1956- حمله! (آلدریچ)؛ 1957- خانه ی اعداد (ر. راس)، مرد تنها (هـ . لوین)؛ 1958- مردی در درون (گیلینگ)؛ 1959- ده ثانیه تا جهنم (آلدریچ)؛ 1960- اوسترلیتس (گانس)؛ 1961- باراباس (ر. فلایشر)، مغول ها (د تات و...)، قضاوت عمومی (دسیکا)؛ 1963- تحقیر (گدار)؛ 1965- زمانی یک دزد (ر. نلسن)؛ 1966- حرفه ای ها (ر. بروکس)؛ 1967- یک اژدها را بکش (م. د. مور)، باغ شکنجه (فرانسیس)؛ 1968- آنان برای غارت لاس وگاس آمدند (ایزازی)؛ 1969- چه! (ر. فلایشر)، راهزنان (هـ. . لوین)، مزدور (کوربوچی)، مانتی والش (فریکر)؛ 1970- سوارکاران (فرانکن هایمر)؛ 1972- سرزمین چاتو (وینر)؛ 1973- نفت خام اوکلاهما (کریمر)؛ 1974- جنون (ف. فرانسیس)؛ 1975- مزدوران الماس (و. گست)؛ 1976- سلاح خدا (پازولینی)؛ 1979- هفت تیر از بهشت (گ. کلارک)؛ 1980- بدون اخطار (گ. کلارک)؛ 1987- کافه ی بغداد (آدلون)؛ 1988- تیر اندازان جوان (ک. کین)؛ 1989- تانگو و کش (کونچالوفسکی)، بتمن (ت. برتن)؛ 1990- بحران خورشیدی (ر. سارافیان و آلن اسمیتی)؛ 1991- شهر نشینان (آندروود)؛ 1994- پلیس ها و خانواده رابرسن (م. ریچی)، شهر نشین 2: افسانه طلای کرلی (ویلند)؛ 1997- اینزر (جوینویل)؛ 1998- ماجراهای باور نکردنی مارکو پولو (ارشبامر)؛ 1999- جزیره ی گنج (پیتر رو).