ادواردگ رابینسن
Robinson, Edward G.
بازیگر (1893، بخارست- رومانی؛ 1973)
با نام مانوئل گلدنبرگ به دنیا آمد. در ده سالگی هم راه پدر و مادرش به امریکا مهاجرت کرد. تحصیلاتش را در دانشگاه کلمبیا و آکادمی هنرهای دراماتیک امریکا در نیویورک به پایان برد. از سال 1913 روی صحنه رفت و دو سال بعد وارد برودوی شد. طی جنگ جهانی اول در خدمت نیروی دریایی ایالات متحد بود. برای نخستین بار در 1923 با شال درخشان جلوی دوربین رفت. در 1931 به خدمت برادران وارنر درآمد. با سزار کوچک به شهرت رسید. از 1937 تا 1940 در یک مجموعه رادیویی با کلر ترور کار می کرد. در 1946 کمپانی فیلم سازی «سازمان سینما» را تأسیس کرد. در 1942 برای خانه ی غریبه ها برنده جایزه ی بهترین بازیگر ازجشنواره ی کن شد. کمی پس از مرگش اسکار ویژه ای برای یک عمر فعالیت در سینما به او تعلق گرفت. همسران اول و دومش، گلادیس لوید (1927- 1956) و جین آدلر (از 1958)، نیز بازیگر بودند. خاطراتش را در کتابی با نام تمام گذشته هایم (1973) نوشته است. بر اثر ابتلا به سرطان درگذشت.
با قدی کوتاه، چشم های پف دار، اندام خپله و صدایی خشن دار، رابینسن خیلی زود در نقش گنگسترها و به طور کلی نقش های منفی در اوایل دهه ی 1930 جا افتاد. در سزار کوچک دو وجه خشن و در عین حال خوش آیند و مطبوع شخصیت یک گنگستر را طوری به نمایش گذاشت که تماشاگر به او نوعی سمپاتی و حتی محبت احساس می کرد. گاهی حتی مستقیماً وجه ملایم شخصیتش را، به خصوص در کمدی هایی مثل برادر ارکیده و تمام شهر حرف می زنند بروز می داد. وقتی نقش شخصیت های آرام را بازی می کرد چهره ی خشنش به تدریج آرام می شد تا جایی که حالت صورت یک بچه ی دوست داشتنی و بد اقبال را پیدا می کرد. در بهترین نقش آفرینی هایش قادر بود در مرز بین منطق و جنون گام بردارد. جسم و خیال، شب هزار چشم دارد، آخرین گنگستر و غرامت مضاعف نمونه هایی از این توانایی او را به دست می دهند. رابینسن با تعدادی از بهترین کارگردانان هالیوود مثا تاد برانینگ، مروین لروی، ویلیام ولمن، جان فورد، هوارد هاکس، مایکل کورتیز و جان هیوستن کار کرده است. اما نقش های نمونه ای او را می توان در دو اثر فریتس لانگ، زنی پشت ویترین و خیابان اسکارلت دانست. مایه های هر دو فیلم این کارگردان، نمایان گری وجوه متفاوت شخصیت رابینسن است: پارانویا، جنون قریب الوقوع، خشونت در مقابل نزاکت، اعتماد و مهربانی ذاتی.
از فیلم ها:
1923- شال درخشان (رابرتسن)؛ 1929- سوراخ در دیوار (فلوره)؛ 1930- خارج از قانون (برانینگ)، خانم دوست داشتنی (شوستروم)، بیوه ای از شیکاگو (کلاین)، سزار کوچک (لروی)؛ 1931- فینال پنج ستاره (لروی)؛ 1932- دلار نقره یی (آ. گرین)، مأمور سرکوبی (ولمن)، ببر کوسه (هاکس)، دو ثانیه (لروی)؛ 1933- زنی را دوست داشتم (آ. گرین)، غول کوچک (دل روت)؛ 1934- مرد دو چهره (مایو)؛ 1935- تمام شهر حرف می زنند (ج. فورد)، محله ی تباهی (هاکس)؛ 1936- گلوله ها یا رأی ها (کیتلی)؛ 1937- کید گالاهد (کورتیز)، آخرین گنگستر (لودویک)؛ 1938- دکتر کلیتر هاس شگفت انگیز (لیتواک)، یک مورد کوچک جنایت (بیکن)؛ 1939- اعترافات یک جاسوس نازی (لیتواک)؛ 1940- برادر ارکیده (بیکن)، گلوله ی جادویی دکتر ارلیک (دیترله)؛ 1941- گرگ دریا (کورتیز)، نیروی انسانی (والش)، شریک شریر (لروی)؛ 1942- قصه های منهتن (دوویویه)؛ 1943- ناوشکن (سایتر)، جسم و خیال (دوویویه)؛ 1944- غرامت مضاعف (ب. وایلدر)، آقای وینکل به جنگ می رود (آ. گرین)، زنی پشت ویترین (ف. لانگ)؛ 1945- خیابان اسکارلت (ف. لانگ)، سفر در کنار هم (ج. بولتینگ)، تاک های ما انگورهای لطیفی دارند (رولند)؛ 1946- بیگانه (ولز)؛ 1947- خانه ی سرخ (دیوز)؛ 1948- کی لارگو (هیوستن)، شب هزار چشم دارد (فارو)؛ 1949- احساس بزرگی است (باتلر)؛ 1950- دخترم جوی (راتاف)؛ 1952- بازیگران و گناه (هکت)؛ 1953- بازیکن بیس بال (آلدریچ)، دام شیشه ای (آرنولد)؛ 1954- مردان خشن (ماته)؛ 1955- سه شنبه سیاه (فرگونز)، گلوله ای برای جوی (ل. آلن)؛ 1956- جهنم در خلیج فریسکو (تاتل)، ده فرمان (س. ب. دمیل)؛ 1959- کله پوک (کاپرا)؛ 1960- هفت دزد (هاتاوی)، پپه (سیدنی)؛ 1962- گیشای من (کاردیف)، دو هفته در شهری دیگر (مینه لی)؛ 1963- جایزه (رابسن)؛ 1964- خزان شاین (ج. فورد)، تجاوز (ریت)، رابین و هفت آدم شرور (گ. داگلاس)؛ 1965- بچه ی سین سیناتی (جویسن)، پسر ده فوت (مکندریک)؛ 1967- موفقیت بزرگ (مونتالدو)؛ 1968- نه یک لحظه ی کسالت بار (پاریس)؛ 1969- طلای مکنا (لی تامپسن)؛ 1970- ترانه ی نروز (ا. ل. استون)؛ 1973- خوراک سویا- عدس سبز (ر. فلایشر)، نه در روز، نه در شب (ا. هـ . استرن).
