هاری کاری

Carey, Harry

بازیگر (1878، برانکسِ نیویورک - امریکا؛ 1947)

با نام هاری دِویت کاری دوم به دنیا آمد. در دانشگاه نیویورک تحصیل کرد و شانس خود را در حرفه های متفاوتی آزمود تا این که در سال 1909 با بازی در فیلم های کمپانی بایوگراف، وارد سینما شد. در بسیاری از فیلم های اولیه ی دیوید وارک گریفیث جلوی دوربین رفت و در 1917 به عنوان ستاره ی فیلم های وسترن و حادثه ای کارگردانانی مثل جان فورد مطرح شد. در بیست و شش فیلم با فورد هم کاری نزدیک داشت. اغلب در نقش شخصیتی به نام «شاین هاری» بازی می کرد، و گاهی هم در نوشتن داستان و فیلم نامه، یا در تهیه و کارگردانی فیلم ها هم کاری داشت. در دهه ی 1930، پس از بازی تأثیرگذارش در تریدر هورن، دوران تازه ای از فعالیت هنری اش را به عنوان یک بازیگر قابل اتکای نقش های دوم آغاز کرد. در سال 1939 برای آقای اسمیت به واشینگتن می رود کاندیدای دریافت اسکار بهترین بازیگر نقش دوم شد. پسرش، هاری کاری جوئیز، نیز بازیگر بود.

هدف فورد از تقدیم سه پدرخوانده به «خاطره ی هاری کاری - ستاره ی درخشان آسمان وسترن های اولیه»، تنها گرامی داشتن یاد یک دوست و هم کار قدیمی نبود؛ کاری هم مثل خود فورد، از اهالی شرق امریکا بود که عاشق غرب شد و آداب و رسومش را پذیرفت. او خودش را مثل ویلیام ش. هارت امانت دار حماسه ها و مبانی آن می دانست. کاری سال ها در مزرعه ای کوچک نزدیک نیوهال کالیفرنیا، زندگی ای وسترن وار داشت، زندگی ای که پسر یک قاضی نیویورکی تصورش را هم نمی کرد. او که دیدگاه احساساتی دیوید وارک گریفیث را به زندگی مرزنشینان باور نداشت، و نمی توانست با وسترن های کمدی / حادثه ای ستارگانی مثل تام میکس و هوت گیبسن کنار بیاید، در بیست و شش فیلم صامت در کنار فورد، واقعیت و خیال را تلفیق کرد تا غربی افسانه ای خلق کند که با اصول اخلاقی و دیدگاه های شان سازگاری داشته باشد. و بیش تر امریکایی ها خیلی زود، بی چون و چرا دنیای غرب فیلم های «شاین هاری» را به عنوان یک واقعیت پذیرفتند. کاری دوران گذر از صامت به ناطق را خیلی بهتر از اغلب هم کارانش طی کرد. با بازی در نقش «هاوکی» - از پیش گامان سفیدپوست - در سریال آخرین نفر از موهیکان ها، چهره ی عبوس و صدای خش دارش را به تماشاگران تازه ارائه کرد. کم تر بازیگر نقش دومی می توانست در جدال در آفتاب آن طور جلوی لایونل باریمور بایستد. وقتی آلفرد هیچکاک او را برای بازی در نقش جاسوس نازیِ خراب کار پیشنهاد کرد، همسر کاری با عصبانیت پاسخ داد که کاری به موقعیتی رسیده است که می تواند جای خالی ویل راجرز را در پانتئون سینمای امریکا بگیرد. هر چند که این ادعا کمی اغراق آمیز به نظر می رسید، ولی چندان هم دور از واقعیت نبود.

از فیلم ها:

1912 - تبه کاران پیگ آلی (د. و. گریفیث)، دشمنی نادیده (د. و. گریفیث)، خبرچین (د. و. گریفیث)، دوستان (د. و. گریفیث)، قهرمان من (د. و. گریفیث)، برادران (د. و. گریفیث)، 1913 - راه های قطع شده (د. و. گریفیث)، قهرمان ایتالیای کوچک (د. و. گریفیث)، بچه ی کلانتر (د. و. گریفیث)، جودیت بتولیایی (د. و. گریفیث)، 1914 - مک وی از دریاهای جنوب (د. و. گریفیث)؛ 1917 - مردی نشاندار (ج. فورد)؛ 1918 - سواران شبح وار (ج. فورد)، طلای دزدان (ج. فورد)، زنان وحشی (ج. فورد)، سه مرد سوار (ج. فورد)، فریفته ی یک زن (ج. فورد)، قطره ی سرخ (ج. فورد)، شوهران کور (فون استروهایم)؛ 1919 - تک خال زین (ج. فورد)، آخرین قانون شکن (ج. فورد)، در قرارگاه سرخ پوستان (ج. فورد)، دزدان گله (ج. فورد)، قانون اسلحه (ج. فورد)، برادران مبارز (ج. فورد)، سواران انتقام (ج. فورد)، مطرودان پوکر فلات (ج. فورد)، مردان نشان دار (ج. فورد)؛ 1920 - ایستگاه های تعویض اسب (ج. فورد)؛ 1921 - بازنده از دور خارج می شود (ج. فورد)، گذرگاه های خطرناک (ج. فورد)، ضربه ی شدید (ج. فورد)؛ 1923 - رانده شده ی بیابان (پل)؛ 1924 - شاهین شب (پاتن)، سوار آذرخش (اینگراهم)، دهه ی چهل شعله ور (فورمن)؛ 1925 - کفش های نرم (اینگراهم)، راهزن دشت (مورتیمر)؛ 1926 - شهر شیطان (مورتیمر)؛ 1927 - بازی کن، کلی، بازی کن (سجویک)؛ 1928 - گذرگاه 98 (ک. براون)، پل های سوزان (هوگان)؛ 1931 - تریدر هورن (وان دایک)، هم راهان بد (گارنت)؛ 1932 - شیاطین مرز (نای)، دلاور غرب (کان)، آخرین نفر از موهیکان ها (بی بی) (سریال)؛ 1933 - مردی از جنگل (هاتاوی)، گله ی شتابان (هاتاوی)؛ 1935 - محله ی تباهی (هاکس)، چراگاه دود باروت (فاکس)؛ 1936 - طلای سوتر (کروز)، آخرین قانون شکن (کابان)، زندانی جزیره ی کوسه (ج. فورد)، سه مسکیتیر (تیلر)، مردی پشت نقاب (م. پوئل)؛ 1937 - کید گالاهد (کورتیز)، جسور مادرزاد (سینت کلر)، آدم ها در دریا (هاتاوی)، سلطان آلکاتراز (فلوره)؛ 1938 - تو و من (ف. لانگ)، غول آسمان (لندرز)، دروازه (ورکر)؛ 1939 - آقای اسمیت به واشینگتن می رود (کاپرا)، آنان را بسوزان اوکانر (سجویک)، اطلاعات محرمانه (لامانت)، پسر من گناه کار است (بارتن)؛ 1940 - فراتر از فردا (ساترلند)، آنان می دانستند چه می خواهند (کانین)؛ 1941 - در میان زندگان (هایسلر)، شبان تپه ها (هاتاوی)، غروب (هاتاوی)؛ 1942 - غارتگران (انرایت)؛ 1943 - نیروی هوایی (هاکس)؛ 1944 - لحظه ی بزرگ (پ. استرجس)؛ 1946 - جدال در آفتاب (ک. ویدور)، دریای علف (کازان)؛ 1947 - رود سرخ (هاکس).