علی هاشمی در سال ۱۳۴۰ در محله عامری اهواز چشم به جهان گشود؛ در خانوادهای مذهبی و متواضع که ریشه در روستایی از توابع شهرستان باوی داشت.
دوران کودکیاش در محله حصیرآباد سپری شد؛ جایی که فقر، تبعیض و فضای انقلابی، شخصیت او را شکل داد و او را به سوی مبارزه با رژیم پهلوی سوق داد.
دستگیری توسط ساواک
در سالهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی، علی هاشمی جوانی پرشور و آرمانگرا بود که در محلههای جنوبی اهواز، بهویژه حصیرآباد، با فضای ظلمستیز و انقلابی رشد کرد. او از همان نوجوانی با گروههای مبارز مردمی ارتباط داشت و بهویژه در دشت آزادگان، با جوانان متعهدی همکاری میکرد که هدفشان مقابله با رژیم شاه و ترویج اندیشههای امام خمینی (ره) بود.فعالیتهای علی هاشمی در این دوره، بیشتر جنبه تبلیغاتی و سازماندهی داشت. او در پخش اعلامیههای امام، برگزاری جلسات مخفیانه، و آگاهسازی مردم نسبت به فساد و وابستگی رژیم پهلوی نقش مؤثری ایفا کرد. این اقدامات باعث شد چندین بار توسط ساواک شناسایی و بازداشت شود، اما روحیه مقاوم و ایمان عمیقش مانع از عقبنشینی او شد.
با پیروزی انقلاب در بهمن ۱۳۵۷، علی هاشمی بلافاصله به صف نیروهای انقلابی پیوست و در تشکیل کمیتههای انقلاب اسلامی در اهواز و مناطق اطراف مشارکت فعال داشت. این کمیتهها وظیفه حفظ امنیت، مقابله با عناصر ضدانقلاب، و ساماندهی امور شهری را برعهده داشتند. هاشمی با شناختی که از بافت اجتماعی و جغرافیایی منطقه داشت، بهویژه در مناطق مرزی و عشایری، توانست اعتماد مردم را جلب کند و نقش مهمی در تثبیت نظم پس از انقلاب ایفا کند.
در همین دوران، با آغاز ناآرامیها در مناطق مرزی و تهدیدات گروههای مسلح ضدانقلاب و نفوذ بعثیها از هورالهویزه، علی هاشمی و یارانش اقدام به سازماندهی جوانان انقلابی دشت آزادگان کردند. این گروه، هسته اولیه سپاه حمیدیه را تشکیل داد که بعدها به یکی از پایگاههای مهم امنیتی در خوزستان تبدیل شد. پس از شهادت فرمانده وقت سپاه حمیدیه، علی شمخانی، فرمانده سپاه خوزستان، علی هاشمی را به عنوان فرمانده جدید منصوب کرد؛ تصمیمی که نشان از اعتماد بالا به تواناییهای مدیریتی و نظامی او داشت.
.jpg "آشنایی با زندگی و فعالیتهای سیاسی شهید علی هاشمی")
فعالیتهای علی هاشمی پیش از جنگ، نهتنها زمینهساز ورود او به عرصه نظامی بود، بلکه نشاندهنده بلوغ سیاسی و تعهد اجتماعیاش نیز بود. او از همان ابتدا، سیاست را نه در قالب قدرتطلبی، بلکه به عنوان ابزاری برای خدمت به مردم و دفاع از آرمانهای انقلاب اسلامی میدید. این نگاه، در تمام دوران جنگ نیز همراه او باقی ماند و شخصیتش را به الگویی برای نسلهای بعدی بدل کرد.
فعالیتهای سیاسی علی هاشمی
با پیروزی انقلاب اسلامی، علی هاشمی به سرعت جذب سپاه پاسداران شد و در تأسیس سپاه حمیدیه نقش مؤثری ایفا کرد.در سالهای ابتدایی جنگ، او به عنوان فرمانده سپاه حمیدیه منصوب شد و به تدریج مسئولیتهای بزرگتری را پذیرفت. در حالی که بسیاری از فرماندهان در محورهای شناختهشدهای چون شلمچه و فکه فعالیت میکردند، علی هاشمی مأموریت یافت تا در منطقهای کمتر شناختهشده اما بسیار حساس، یعنی هورالهویزه، عملیات آبی و خاکی را طراحی و اجرا کند.
منطقه هور، با بافتی پیچیده از آب، نیزار، و جزایر پراکنده، عرصهای دشوار برای عملیات نظامی بود. اما علی هاشمی با شناخت دقیق از جغرافیای منطقه، و با بهرهگیری از نیروهای بومی و ابتکارات تاکتیکی، توانست قرارگاه فوقسری "نصرت" را در دل هور مستقر کند.
این قرارگاه، مرکز فرماندهی عملیات چون خیبر، بدر و والفجر ۸ بود؛ عملیات که نقش تعیینکنندهای در تغییر موازنه جنگ داشتند. او فرماندهی تیپ ۳۷ نور، سپاه سوسنگرد، سپاه ششم و قرارگاه نصرت را برعهده داشت و در همه این مسئولیتها، با روحیهای متواضع و انقلابی، به دور از هیاهوی رسانهای، مأموریتهای خود را انجام داد.
شخصیت شهید علی هاشمی
شخصیت علی هاشمی، ترکیبی بود از صلابت نظامی و عرفان عملی. او نه تنها در میدان نبرد، بلکه در تعامل با نیروها، خانوادهها و مردم منطقه، چهرهای مردمی و اخلاقمدار داشت.بسیاری از همرزمانش از شبزندهداریهای او، از انس با قرآن، و از روحیه ایثارگرانهاش یاد کردهاند. همین ویژگیها بود که او را به الگویی برای نسلهای بعدی بدل کرد.
رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره شهید علی هاشمی فرمودند: "سردار شهید عزیز علی هاشمی (رضوان الله علیه) یک نمونه است. در اوایل جنگ، آوازه او را صدّامیها شنیده بودند و چند سال دنبالش میگشتند؛ هر کس را اسیر میکردند میپرسیدند علی هاشمی کجا است؟ دنبال علی هاشمی بودند."
شهادت علی هاشمی
نهایتاً؛ در ۴ تیر ۱۳۶۷، و در واپسین روزهای جنگ، علی هاشمی مأموریت یافت تا جزیره مجنون را تخلیه کند. در مسیر بازگشت، هلیکوپترهای ارتش عراق مقر فرماندهی او را هدف قرار دادند و او به همراه چند تن از یارانش به شهادت رسید.پیکر او تا ۲۲ سال مفقود بود و در اردیبهشت ۱۳۸۹، پس از شناسایی، در گلزار شهدای اهواز به خاک سپرده شد. این تأخیر در کشف پیکر، بر رمزآلود بودن شخصیت او افزود و روایتهای مختلفی درباره سرنوشتش شکل گرفت.
امروز، سردار علی هاشمی نه تنها به عنوان یک فرمانده نظامی، بلکه به عنوان نماد مقاومت در شرایط دشوار، شناخته میشود.
زندگی او الهامبخش آثار فرهنگی چون سریال "پسران هور" و مستند "اشک هور" بوده است. اما آنچه بیش از همه اهمیت دارد، نقش راهبردی او در تثبیت حضور ایران در مناطق آبی و خاکی و درک عمیق وی از جغرافیای جنگ است؛ نقشی که در تاریخنگاری رسمی جنگ، کمتر به آن پرداخته شده و نیازمند بازخوانی جدیتری است.
