موسسه برهان، بهعنوان مجموعهای فقهی و معارفی که توسط شاگردان و تربیتیافتگان مکتب آیتالله پهلوانی اداره میشود، در مسیر حفظ و نشر آموزههای علمی، اخلاقی و عرفانی ایشان فعالیت میکند. شناخت زندگی، اندیشه، آثار و سیره آیتالله سعادتپرور، برای علاقهمندان به معارف اسلامی و جویندگان مسیر تهذیب نفس، فرصتی است تا با یکی از چهرههای تأثیرگذار مکتب عرفان توحیدی معاصر بیشتر آشنا شوند.
در این مقاله، نگاهی جامع به زندگی آیتالله پهلوانی، دوران کودکی و تحصیل، استادان برجسته ایشان، ارتباط با علامه طباطبایی، مسیر سیر و سلوک، جلسات اخلاقی و عرفانی، آثار علمی و معنوی، دیدگاه اجتماعی و سیاسی و همچنین برخی از خاطرات و نقلهای برجایمانده از این عالم ربانی خواهیم داشت.
دوران کودکی و آغاز مسیر علمی آیتالله پهلوانی
حاج شیخ علی آقا سعادتپرور، مشهور به آیتالله پهلوانی، در سال ۱۳۰۶ هجری شمسی، برابر با ۱۳۴۶ هجری قمری، در خانوادهای مذهبی در تهران متولد شد. فضای خانوادگی و محیط تربیتی دوران کودکی، زمینه مناسبی برای شکلگیری روحیه دینی و علاقه ایشان به قرآن، معارف اسلامی و علوم حوزوی فراهم کرد.در آن دوران، مدارس جدیدالتأسیس هنوز از نظر تربیتی و اخلاقی با نگرانیهایی در میان خانوادههای مذهبی روبهرو بود. از همین رو، آیتالله پهلوانی به همراه برادر خود مسیر آموزش سنتی و حضور در مکتبخانه را انتخاب کرد. این انتخاب، نقطه آغاز مسیر علمی و معنوی ایشان بود؛ مسیری که بعدها به تحصیل در حوزههای علمیه، ارتباط با بزرگترین استادان دینی و عرفانی و تربیت شاگردان فراوان انجامید.
ایشان در مسجد امینالدوله نزد مرحوم آقا میرزا ابوالقاسم مکتبدار به فراگیری علوم مقدماتی پرداخت. در این دوره، علاوه بر آموزش ادبیات و علوم پایه، کتابهایی مانند فرائد الأدب و گلستان سعدی را فراگرفت و در قرائت و تجوید قرآن کریم نیز مهارت پیدا کرد. همچنین بخشی از مباحث هندسه را آموخت و از همان سالهای نخست، استعداد و علاقه ویژهای به دانش و یادگیری از خود نشان داد.
این دوران را میتوان مرحلهای مهم در شکلگیری شخصیت علمی آیتالله پهلوانی دانست؛ زیرا در وجود او از همان ابتدا دو مسیر بهصورت همزمان شکل گرفت: مسیر تحصیل و دانشاندوزی از یک سو و مسیر تربیت اخلاقی و مراقبت معنوی از سوی دیگر.
.jpg "آیت الله پهلوانی؛ زندگی، سلوک عرفانی، استادان، آثار و خاطرات")
تحصیل علوم حوزوی و آشنایی با استادان اخلاق
پس از فراگیری علوم مقدماتی، آیتالله پهلوانی وارد مراحل جدیتر تحصیل علوم دینی شد. ایشان ادبیات عرب و علوم مقدماتی حوزه را فراگرفت و سپس به مطالعه کتابهای مهمی همچون معالم، قوانین و لمعه پرداخت.از استادان مهم این دوره، مرحوم آیتالله حاج شیخ علیاکبر برهان بود. حضور در محضر چنین استادانی نقش مهمی در تقویت پایههای علمی و فقهی آیتالله پهلوانی داشت و زمینه را برای ورود ایشان به مراحل بالاتر تحصیل فراهم کرد.
در دوران نوجوانی، ارتباط ایشان با مرحوم حاج شیخ محمدحسین زاهد، از عالمان برجسته اخلاق، تأثیری عمیق بر شخصیت معنوی ایشان گذاشت. آیتالله پهلوانی در درس اخلاق این عالم بزرگ شرکت میکرد و از مواعظ، توصیهها و روش تربیتی او بهره میبرد.
این ارتباط را میتوان یکی از نخستین مراحل جدی شکلگیری روحیه سلوکی آیتالله پهلوانی دانست. برای ایشان، علم هرگز از اخلاق و عمل جدا نبود. تحصیل علوم دینی زمانی ارزشمند بود که به اصلاح انسان، مراقبت از نفس و نزدیک شدن به خداوند منتهی شود.
زیارت عتبات عالیات و آغاز مرحلهای تازه در زندگی
علاقه آیتالله پهلوانی به زیارت حرمهای مطهر اهلبیت (ع) بسیار عمیق بود. شوق زیارت عتبات عالیات در دل ایشان جایگاه ویژهای داشت و سرانجام با توسل و دعا، زمینه این سفر معنوی فراهم شد.ایشان به همراه جمعی از طلاب و دوستان خود، در حدود بیست نفر، و در کنار مرحوم آیتالله برهان راهی عتبات عالیات شد. زیارت حرمهای مطهر اهلبیت (ع) برای آیتالله پهلوانی تنها یک سفر معمولی نبود؛ بلکه فرصتی برای تجدید عهد با مسیر ولایت، افزایش معرفت و تقویت روحیه بندگی به شمار میرفت.
پس از بازگشت از این سفر، ایشان تصمیم گرفت مسیر علمی و معنوی خود را در حوزه علمیه قم ادامه دهد. این تصمیم، فصل تازهای را در زندگی ایشان آغاز کرد.
حضور در حوزه علمیه قم و بهرهگیری از محضر بزرگان
آیتالله پهلوانی برای ادامه تحصیل و تکمیل مراحل علمی خود به قم مهاجرت کرد. حوزه علمیه قم در آن دوران محل حضور بسیاری از بزرگترین عالمان شیعه بود و فرصت کمنظیری برای تحصیل علوم مختلف اسلامی در اختیار طلاب قرار میداد.ایشان از محضر بزرگانی همچون حضرت امام خمینی (ره)، آیتاللهالعظمی بروجردی (ره)، آیتاللهالعظمی نجفی مرعشی (ره)، آیتالله شهید صدوقی (ره)، آیتالله سلطانی (ره) و آیتالله داماد (ره) بهره برد.
حضور در چنین محیط علمی، شخصیت علمی آیتالله پهلوانی را بهطور چشمگیری رشد داد. ایشان در کنار فراگیری مباحث فقه، اصول و علوم اسلامی، همواره به دنبال یافتن پاسخ پرسشهای عمیقتری درباره حقیقت انسان، رابطه انسان با خداوند، تهذیب نفس و سیر الیالله بود.
برای آیتالله پهلوانی، حوزه تنها محل تحصیل نبود؛ بلکه مدرسهای برای ساختن انسان محسوب میشد. به همین دلیل، همزمان با رشد علمی، توجه ایشان به مسائل اخلاقی و معنوی نیز روزبهروز افزایش یافت.
آشنایی با علامه طباطبایی؛ نقطه عطف زندگی معنوی آیتالله پهلوانی
یکی از مهمترین و سرنوشتسازترین مراحل زندگی آیتالله پهلوانی، آشنایی با علامه طباطبایی بود. این ارتباط، مسیر معنوی و عرفانی زندگی ایشان را بهطور عمیقی تحت تأثیر قرار داد.علامه طباطبایی از بزرگترین عالمان شیعه در حوزههای فلسفه، تفسیر، عرفان و معارف اسلامی بود. آیتالله پهلوانی در وجود ایشان استادی را یافت که میتوانست پاسخگوی نیازهای عمیق علمی و معنوی او باشد.
پس از این آشنایی، ارتباط آیتالله پهلوانی با علامه طباطبایی به رابطهای عمیق و استاد و شاگردی تبدیل شد. ایشان با تمام وجود در مسیر بهرهگیری از محضر علامه قدم گذاشت و سالها از آموزههای علمی، اخلاقی و عرفانی او بهره برد.
در مکتب علامه طباطبایی، آیتالله پهلوانی بهتدریج با مبانی عمیق عرفان توحیدی آشنا شد. این مسیر بر پایه قرآن، روایات اهلبیت (ع)، تهذیب نفس، مراقبت دائمی و حرکت تدریجی انسان به سوی کمال شکل گرفته بود.
جایگاه آیتالله پهلوانی در مکتب عرفان توحیدی
مکتب تربیتی و عرفانی که آیتالله پهلوانی از آن بهره برد، ریشهای عمیق در سنت علمی و معنوی عارفان بزرگ شیعه داشت. این جریان معنوی به شخصیتهایی همچون مرحوم آخوند ملا حسینقلی همدانی بازمیگردد.در ادامه این سلسله علمی و تربیتی، بزرگانی همچون آیتالله میرزا جواد ملکی تبریزی، شیخ محمد بهاری، آیتالله سید احمد کربلایی و آیتالله سید علی قاضی قرار دارند. این بزرگان هر یک سهمی مهم در تبیین و گسترش عرفان اسلامی و توحیدی در حوزههای نجف و قم داشتند.
آیتالله پهلوانی نیز پس از سالها بهرهگیری از این مکتب، به یکی از چهرههای مهم جریان تربیتی شاگردان علامه طباطبایی تبدیل شد. ایشان توانست آموزههای استاد خود را با بیانی ویژه و متناسب با نیازهای نسل جدید به شاگردان منتقل کند.
سلوک توحیدی و اهتمام ویژه به تربیت شاگردان
یکی از برجستهترین ویژگیهای آیتالله پهلوانی، اهتمام جدی ایشان به تربیت معنوی انسانها بود. ایشان تهذیب نفس را موضوعی حاشیهای یا صرفاً اخلاقی نمیدانست؛ بلکه آن را اساس حرکت انسان در مسیر دین و معرفت معرفی میکرد.آیتالله پهلوانی با عشق، صبر و استقامت فراوان به تربیت شاگردان میپرداخت. جلسات ایشان تنها کلاس درس نبود؛ بلکه فرصتی برای بررسی رفتار، نیت، اخلاق و مسیر باطنی انسان محسوب میشد.
حتی در دوران کهولت و بیماری نیز جلسات علمی، اخلاقی و سلوکی خود را تعطیل نکرد. تا آخرین سالهای زندگی، با وجود مشکلات جسمی، همچنان به وظیفه خود در برابر شاگردان و علاقهمندان به معارف الهی ادامه داد.
روش تربیتی ایشان بر پایه یک اصل مهم استوار بود: سیر و سلوک باید در چارچوب قرآن، سنت و معارف اهلبیت (ع) انجام شود. از نظر آیتالله پهلوانی، عرفان جدا از شریعت معنا نداشت و هر مسیر معنوی باید با معیارهای قرآن و آموزههای اهلبیت (ع) سنجیده شود.
جلسات اخلاقی و معرفتی آیتالله سعادتپرور
جلسات خصوصی آیتالله سعادتپرور از جمله محافل مهم معرفتی و معنوی در میان شاگردان ایشان بود. در این جلسات، موضوعات مختلفی از جمله شرح احادیث، تفسیر ادعیه، معارف توحیدی و مباحث اخلاقی بررسی میشد.کتابهایی مانند بحارالانوار و اقبال الاعمال از منابع مهم مباحث ایشان بود. آیتالله پهلوانی تلاش میکرد معارف عمیق موجود در روایات و دعاها را به شکلی قابل فهم و کاربردی برای شاگردان تبیین کند.
شرح غزلیات حافظ و آثار اهل معرفت نیز بخش دیگری از این جلسات بود. البته نگاه ایشان به شعر و عرفان، صرفاً ادبی یا ذوقی نبود؛ بلکه تلاش میکرد مفاهیم توحیدی و معرفتی نهفته در این آثار را بر اساس قرآن، روایت و معارف اسلامی توضیح دهد.
فضای این جلسات برای بسیاری از شاگردان، فرصتی برای فاصله گرفتن از غفلتهای روزمره و توجه دوباره به حقیقت زندگی بود. جلساتی که در آنها علم، اخلاق، معرفت و مراقبت از نفس در کنار یکدیگر قرار میگرفتند.
آثار علمی و عرفانی آیتالله پهلوانی
آیتالله سعادتپرور علاوه بر تربیت شاگردان، آثار ارزشمندی در زمینه معارف اسلامی، عرفان توحیدی، اخلاق و شرح ادعیه از خود به یادگار گذاشت.بخشی از آثار ایشان حاصل تأملات و تحقیقات شخصی و بخشی دیگر نتیجه تقریر مباحث استاد بزرگوارشان، علامه طباطبایی، است. این آثار امروزه یکی از منابع مهم برای علاقهمندان به معارف توحیدی و سیر و سلوک اسلامی محسوب میشوند.
۱. جلوه نور؛ بررسی فضایل معنوی حضرت زهرا (س)
کتاب «جلوه نور» به بررسی مقامات و فضایل معنوی حضرت فاطمه زهرا (سلاماللهعلیها) میپردازد. این اثر، جایگاه آن حضرت را از منظر معارف توحیدی و روایات اهلبیت (ع) بررسی میکند.در این کتاب، ابعاد مختلفی از زندگی نورانی حضرت زهرا (س) و جایگاه ایشان در نظام آفرینش و معارف اسلامی مورد توجه قرار گرفته است.
۲. فروغ شهادت یا اسرار مقتل سیدالشهدا (ع)
این اثر با نگاهی عمیق به قیام امام حسین (ع)، حادثه عاشورا را از زاویهای عرفانی، اخلاقی و توحیدی بررسی میکند.در این نگاه، نهضت عاشورا تنها یک واقعه تاریخی نیست؛ بلکه حرکتی الهی و توحیدی است که در تمامی مراحل آن، مسئله بندگی خدا و مراقبت از رضای الهی جایگاه اساسی دارد.
۳. راز دل
«راز دل» شرحی بر کتاب «گلشن راز» اثر شیخ محمود شبستری است. این مباحث در فضای علمی و عرفانی مرتبط با علامه طباطبایی مطرح شده و آیتالله سعادتپرور آنها را تقریر و تدوین کرده است.پرسشهای دقیق، توضیحات علمی و نگاه معرفتی این اثر، آن را به کتابی مهم برای علاقهمندان به عرفان اسلامی تبدیل کرده است.
۴. ثمرات حیات
«ثمرات حیات» مجموعهای چهارجلدی از مباحث اخلاقی، عرفانی و توحیدی است که حاصل سالها بهرهگیری آیتالله سعادتپرور از محضر علامه طباطبایی است.این مجموعه شامل بیش از ۲۶۰ جلسه است و موضوعاتی همچون توحید، اخلاق، ادعیه و مسیر رشد معنوی انسان را بررسی میکند.
۵. رسائل عرفانی
این مجموعه شامل یازده رساله عرفانی است که با تحقیق، تدوین یا نگارش آیتالله سعادتپرور منتشر شدهاند.پاورقیها و توضیحات محققانه این مجموعه، به درک بهتر مفاهیم عمیق عرفانی و معارف اهلبیت (ع) کمک میکند.
۶. سرّ الإسراء؛ سیری به سوی کمال انسانی
«سرّ الإسراء» اثری دو جلدی به زبان فارسی و عربی است که به شرح و تفسیر بیش از ۲۰۰ فراز از حدیث شریف معراج میپردازد.این اثر تلاش میکند تصویری منسجم از مسیر رشد انسان و مراتب کمال معنوی ارائه دهد و از روشهای اجتهادی در بررسی عرفان و اخلاق مأثور بهره میگیرد.
۷. الشموس المضیئة؛ ظهور نور
این کتاب به موضوعات غیبت، ظهور و رجعت میپردازد و با استفاده از روایات متعدد، مباحث مرتبط با مهدویت را بررسی میکند.از جمله موضوعات مهم کتاب، وظایف شیعیان در دوران غیبت و نوع ارتباط مؤمنان با مسئله انتظار و ظهور امام عصر (عج) است.
۸. نور هدایت
«نور هدایت» شرحی بر بخشهایی از ادعیه مأثور است که با محوریت کتاب «اقبال الاعمال» تدوین شده است.یکی از ویژگیهای مهم این اثر، استخراج نکات توحیدی و عملی از متن دعاهاست؛ بهگونهای که دعا تنها بهعنوان مجموعهای از الفاظ خواندهشده معرفی نمیشود، بلکه بهعنوان راهی برای تربیت انسان و حرکت معنوی او بررسی میگردد.
۹. شرح زیارت امینالله
این اثر به بررسی معارف عمیق زیارت امینالله میپردازد و نکات اخلاقی، توحیدی و تربیتی موجود در این زیارت را برای مخاطب تبیین میکند.۱۰. شرح فرازهایی از دعای کمیل
در این اثر، بخشهایی از دعای کمیل با تکیه بر آیات قرآن و روایات اهلبیت (ع) شرح داده شده است.این کتاب زمینهای برای فهم عمیقتر مضامین دعای کمیل فراهم میکند و خواننده را با لایههای معرفتی و اخلاقی این دعای ارزشمند آشنا میسازد.
۱۱. قرآن و فطرت
این رساله با استفاده از رویکرد «قرآن به قرآن»، به بررسی ارتباط میان آیات الهی و فطرت توحیدی انسان میپردازد.در این نگاه، قرآن کتابی هماهنگ با حقیقت وجودی انسان معرفی میشود و ارتباط میان مفاهیم قرآنی و گرایش فطری انسان به توحید مورد بررسی قرار میگیرد.
۱۲. جمال آفتاب و آفتاب هر نظر
این مجموعه به شرح غزلیات حافظ با رویکردی توحیدی میپردازد. در این اثر، برای توضیح مفاهیم اشعار حافظ از آیات قرآن، روایات و ادعیه استفاده شده است.هدف این کتاب، ارائه تفسیری روشن و قابل فهم از مفاهیم معرفتی اشعار حافظ، بدون گرفتار شدن در پیچیدگیهای اصطلاحات دشوار عرفانی است.
۱۳. پاسداران حریم عشق
این کتاب مجموعهای از سخنان و کلمات حکیمانه پیامبران، اهلبیت (ع) و بزرگان عرفان اسلامی است.مجموعه تلاش میکند با گردآوری جملات و آموزههای ارزشمند، مخاطب را به بیداری دل، مراقبت از نفس و حرکت در مسیر حقیقت دعوت کند.
۱۴. پندنامه سعادت
«پندنامه سعادت» مجموعهای از توصیهها و وصایای عرفانی آیتالله سعادتپرور است.این اثر شامل حدود ۱۴۰ توصیه اخلاقی و معنوی است که میتوان آن را عصارهای از تجربیات سالها سیر و سلوک و تربیت معنوی ایشان دانست.
نگاه آیتالله پهلوانی به نظام اسلامی و ولایت فقیه
آیتالله پهلوانی در قالب فعالیتهای سیاسی و اجرایی متعارف شناخته نمیشد، اما نسبت به حفظ نظام جمهوری اسلامی و تقویت پایههای دینی آن دیدگاهی روشن و جدی داشت.ایشان اعتقاد داشتند که استحکام نظام اسلامی با پویایی حوزههای علمیه، رشد علمی عالمان دینی و تربیت نیروهای مؤمن و آگاه ارتباط مستقیم دارد.
محبت و ارادت آیتالله پهلوانی نسبت به امام خمینی (ره) نیز عمیق و آشکار بود. پس از رحلت بنیانگذار جمهوری اسلامی، این ارادت و حمایت در چارچوب تبعیت از مقام معظم رهبری، حضرت آیتالله خامنهای، ادامه یافت.
ایشان نسبت به تضعیف ولایت فقیه و بیتفاوتی در برابر مسائل اساسی نظام اسلامی هشدار میداد و معتقد بود مؤمنان در برابر سرنوشت جامعه اسلامی مسئولیت دارند.
خاطرات و نکات اخلاقی از زندگی آیتالله پهلوانی
حساسیت نسبت به اسراف و مراقبت از رفتار
یکی از خاطرات نقلشده از آیتالله پهلوانی، نشاندهنده حساسیت ویژه ایشان نسبت به کوچکترین رفتارهای اخلاقی است.ایشان نقل کرده بودند که شبی در خواب دیدند قصد دارند در خزینهای غسل کنند، اما آب آن اندکی آلوده است. پس از بیدار شدن، شروع به بررسی اعمال روز گذشته خود کردند تا علت این خواب را پیدا کنند.
در نهایت به یاد آوردند که به دیدار یکی از همسایگان خود که بهتازگی از اسارت بازگشته بود رفتهاند. در خانه او چراغهای فراوانی روشن بوده که ضرورتی نداشته است. آیتالله پهلوانی معتقد بودند که سکوت و عدم تذکر در برابر این اسراف، نوعی تأیید غیرمستقیم بوده است.
این خاطره نشان میدهد که ایشان حتی رفتارهایی را که بسیاری از افراد ممکن است کوچک و بیاهمیت تلقی کنند، از منظر مسئولیت اخلاقی بررسی میکردند.
مشاهده حضرت زهرا (س) و تذکری درباره احترام به سادات
از دیگر خاطرات تأثیرگذار نقلشده از آیتالله سعادتپرور، ماجرای مشاهده حضرت فاطمه زهرا (سلاماللهعلیها) پس از ماه رمضان سال ۱۴۲۵ هجری قمری است.ایشان نقل کرده بودند که در یکی از شبهای ماه رمضان، حضرت صدیقه طاهره (س) را با شکوه و هیبتی خاص مشاهده کردند و در این دیدار، درباره احترام به فرزندان و سادات ایشان تذکری دریافتند.
این تجربه معنوی تأثیر عمیقی بر ایشان گذاشت و موجب بیقراری و گریه شدیدشان شد. آیتالله پهلوانی پس از آن، بارها بر ضرورت رعایت حرمت سادات و پرهیز از هرگونه بیاحترامی به آنان تأکید میکردند.
ایشان همچنین معتقد بودند کسی که مادرش سیده باشد نیز از این جهت دارای حرمت ویژه است و نباید مورد بیاحترامی یا آزار قرار گیرد.
شهود معنوی و توجه به اسم «حی قیوم»
آیتالله پهلوانی در یکی از جلسات، خاطرهای از یکی از شبهای پایانی ماه رجب نقل کرده بودند.ایشان بیان کردند که در ساعتی پیش از زمان معمول بیدار شدند و احساس کردند کسی در میزند. پس از گشودن در، کسی را مشاهده نکردند؛ اما در دل خود دریافتند که این بیداری میتواند مقدمه عنایتی خاص باشد.
پس از وضو و عبادت، معارفی درباره توحید بر ایشان گشوده شد و به ادراک معنای اسم مبارک «حی قیوم» توجه ویژهای پیدا کردند.
اسم «حی قیوم» از اسمای مهم الهی است و در آیهالکرسی نیز آمده است:
«اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ»
این توجه، نشاندهنده جایگاه مهم توحید و معرفت اسماء الهی در مسیر معنوی آیتالله سعادتپرور بود.
عبرتی از مزار حضرت سلمان فارسی
آیتالله پهلوانی در یکی از جلسات خود درباره مرگ، عالم پس از دنیا و ضرورت آماده شدن برای ملاقات با خداوند سخن گفته بودند.ایشان به ماجرای حضرت سلمان فارسی اشاره کردند و دو بیت شعر معروف را نقل کردند:
«وَفَدْتُ عَلَی الْکَرِیمِ بِغَیْرِ زَادٍ
مِنَ الْحَسَنَاتِ وَ الْقَلْبِ السَّلِیمِ
وَ حَمْلُ الزَّادِ أَقْبَحُ کُلِّ شَیْءٍ
إِذَا کَانَ الْوُفُودُ عَلَی الْکَرِیمِ»
مضمون این اشعار آن است که انسان با قلبی سالم و بدون تکیه بر توشههای دنیوی به پیشگاه خداوند کریم وارد میشود.
آیتالله سعادتپرور با اشاره به جایگاه بلند حضرت سلمان، تأکید میکردند که مسیر کمال و سعادت بسیار دشوار است و حتی انسانهای بزرگی مانند سلمان فارسی نیز خود را در برابر عظمت و رحمت خداوند نیازمند میدانستند.
آخرین روزهای زندگی و وداع آیتالله پهلوانی با دنیا
آیتالله پهلوانی پس از سالها تحصیل، عبادت، تهجد، شبزندهداری، مراقبت اخلاقی، تربیت شاگردان و تألیف آثار علمی و عرفانی، در سحرگاه پنجشنبه ۱۲ شوال ۱۴۲۵ هجری قمری، برابر با ۵ آذر ۱۳۸۳ هجری شمسی، دار فانی را وداع گفت.در آخرین جلساتی که با برخی شاگردان و نزدیکان خود داشتند، سخنانی درباره مرگ و مشاهده لحظه رحلت خویش بیان کرده بودند.
ایشان نقل کرده بودند که مرگ خود را بهصورت آشکار مشاهده کردهاند و در آن صحنه، حضور پیامبران و اولیای الهی را در تشییع خود دیدهاند. همچنین به عبادتی اشاره کرده بودند که سالها در سحرگاهان انجام داده و ثواب قرائت سوره توحید را به ارواح پیامبران الهی هدیه میکردند.
پس از رحلت ایشان، پیکرشان غسل و کفن شد و نماز بر پیکر مطهرشان به امامت حضرت آیتالله بهجت (ره) اقامه شد. مراسم تشییع با حضور گسترده علاقهمندان و ارادتمندان برگزار شد.
پیکر آیتالله سعادتپرور در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س)، مسجد شهید مطهری و در جوار مرقد استاد بزرگوارشان، علامه طباطبایی (ره)، تشییع شد و سرانجام در جوار استاد و مراد خویش آرام گرفت.
میراث ماندگار آیتالله پهلوانی برای نسلهای آینده
میراث آیتالله پهلوانی تنها در کتابها و آثار مکتوب ایشان خلاصه نمیشود. مهمترین میراث او را باید در شاگردانی جستوجو کرد که سالها از محضر ایشان بهره بردند و تلاش کردند آموزههای اخلاقی، علمی و توحیدی استاد خود را ادامه دهند.ایشان نشان دادند که میتوان در کنار تحصیل عمیق علوم دینی، به تهذیب نفس و تربیت انسان نیز توجه داشت. از نگاه آیتالله سعادتپرور، عالم دینی زمانی میتواند در جامعه اثرگذار باشد که علم او با عمل، اخلاص و مراقبت درونی همراه شود.
آثار بهجامانده از ایشان، جلسات اخلاقی و عرفانی، شاگردان تربیتشده و خاطراتی که از سیره معنوی ایشان نقل شده، مجموعهای ارزشمند از میراثی را تشکیل میدهد که همچنان برای علاقهمندان به معارف اسلامی اهمیت دارد.
امروز نیز علاقهمندان به مکتب آیتالله پهلوانی تلاش میکنند آموزههای ایشان را در زمینه توحید، اخلاق، سیر و سلوک، معارف اهلبیت (ع) و تربیت معنوی حفظ و منتقل کنند. در این میان، فعالیت مجموعههایی مانند موسسه برهان که به دست شاگردان و تربیتیافتگان این مکتب اداره میشود، در حفظ و ترویج این میراث علمی و معنوی اهمیت ویژهای دارد.
آیتالله پهلوانی زندگی خود را وقف شناخت خداوند، عمل به آموزههای اهلبیت (ع)، تربیت انسان و حرکت در مسیر بندگی کرد. یاد و آثار او برای بسیاری از علاقهمندان به عرفان اسلامی و معارف توحیدی، همچنان الهامبخش است.
سَلامٌ عَلَیْهِ یَوْمَ وُلِدَ، وَیَوْمَ یَمُوتُ، وَیَوْمَ یُبْعَثُ حَیًّا.
