کتیبه محرم؛ بیت اول ترکیببند محتشم کاشانی با خط نستعلیق
این اثر، کتیبه نفیس با شعر معروف «باز این چه شورش است که در خلق عالم است» اثر محتشم کاشانی با جلوهای از خط نستعلیق و تذهیب اسلیمی، نمونه بارزی از هنر دیجیتال اسلامی است.
« جهت مشاهده کیفیت و اندازه اصلی، بر روی تصویر کلیک نمایید. »
شرح اثر:
تصویر پیشرو، یک اثر گرافیک دیجیتال با رویکرد «هنر آیینی» است که به بازنمایی دو بیت نخست از ترکیببند مشهور محتشم کاشانی، سرآمد شاعران مرثیهسرای ایران، میپردازد:باز این چه شورش است که در خلق عالم است
باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است
این ابیات در فرهنگ شیعی، نماد آغاز ایام سوگواری محرم و تجسم بصری حزن و اندوه در فضای عمومی هستند.
تحلیل خوشنویسی
خط انتخاب شده برای این اثر، نستعلیق است که با عنوان «عروس خطوط اسلامی» شناخته میشود. هنرمند در این چیدمان، از کشیدگیها (مدّ) برای ایجاد تعادل بصری استفاده کرده است. ضخامت حروف و نحوه سوار شدن کلمات بر یکدیگر، یادآور کتیبهنویسیهای سنتی در مساجد و حسینیههاست که با رنگ طلایی (نماد قداست و نور) بر زمینهای تیره (نماد سوگ) خودنمایی میکند.
تحلیل تذهیب و حاشیه
قاب دور اثر، ترکیبی از سنت و مدرنیته در گرافیک است:
* اسلیمیها و ختاییها: نقشمایههای گیاهی در حاشیه با رنگ سبز زنگاری و طلایی، به اثر اصالت بخشیدهاند. رنگ سبز در فرهنگ اسلامی نماد معنویت و خاندان نبوت است.
* گوهرنشانی: در چهار گوشه قاب، از نماد یاقوتهای سرخ استفاده شده است. این انتخاب هوشمندانه، تداعیگر مفهوم «خون» و ایثار در واقعه عاشوراست که در عین حال شکوه و عظمت بصری اثر را دوچندان میکند.
* بافت زمینه: پسزمینه سیاه با بافتی شبیه به پارچههای مخمل یا کتیبههای قلمکار طراحی شده تا حس لمس یک اثر فیزیکی و سنتی را به بیننده القا کند.
کاربردها و پیشنهادات
این تصویر به دلیل رعایت توازن در رنگبندی و رزولوشن بصری بالا، برای موارد زیر پیشنهاد میشود:
* استفاده در پستهای شبکههای اجتماعی با محتوای مذهبی و ادبی.
* چاپ به عنوان کتیبههای کوچک تزئینی در فضاهای معنوی.
* پسزمینه برای ابزارهای دیجیتال در ایام مناسبتی.
این اثر، کتیبه نفیس با شعر معروف «باز این چه شورش است که در خلق عالم است» اثر محتشم کاشانی با جلوهای از خط نستعلیق و تذهیب اسلیمی، نمونه بارزی از هنر دیجیتال اسلامی است.
