مشکلات خواب سالمندان
محرومیت از خواب، مشکل کلى کهنسالان است. در واقع از هر دو نفر، یک تن بدین معضل گرفتار مىباشد.
برخلاف برداشت عمومى، سالخوردگى لزوما موجب بروز مشکلات خواب نیست. ضمنا صحت ندارد که بگوییم پیران همزمان با افزایش سن کمتر نیازمند خوابند. منظره چرت زدن فرد کهنسالى در اوقات نامناسب، تصویرى از محرومیت شدید خواب است. طبق نظر کارشناسان، سالمندان روز هنگام به خواب مىروند زیرا در طول شب، خواب شیرین به چشمانشان راه نمىیابد. پیران مسنتر، به همان میزان جوانى یعنى شبى حدود هشت ساعت، به خواب احتیاج دارند.
پس اگر سن و سال، رباینده خواب نیست، پس علت چیست؟ برخى از عوامل بازدارنده خواب عبارتند از:
بیمارىهاى تنى همچون ورم مفاصل، ناتوانىهاى جسمى یا ناراحتىهاى ریوى.
نشانههاى مراحل زیستى نظیر دوره بعد از یائسگى و گرگرفتگىها.
پارهاى داروهاى تجویزى.
خر و پف کردن به ویژه آن طور که در میان افراد فربه معمول است.
نشانگان پاهاى بیقرار نوعى اختلالات حرکتى عصبى است که با تمایل مقاومتناپذیر براى حرکت دادن اعضا متمایز مىگردد. احساسات ناخوشایند گزگز کردن، خزش و کشش با نشانگان پاهاى بیقرار عمدتا در پاها رخ مىنماید و شبها شدیدتر شده و در سرتاسر شب خواب را براى این گروه دشوار مىسازد.
هر چه سن انسان بالاتر مىرود، دگرگونىهاى الگوى خواب به صورت پدیده طبیعى جلوه مىنماید و این امر امکان دارد در مشکلات مربوط به خواب نقش داشته باشد. خلاصه اینکه خواب داراى چند مرحله است مشتمل بر دورههاى عارى از رؤیاى خواب سبک و عمیق و دورههاى گاه و بیگاه رؤیاهاى فعال خواب (حرکت سریع چشم). چرخه خواب اغلب چند بار در طول شب تکرار مىشود و هر چند زمان کلى خواب تقریبا ثابت مىماند، ولى پیران زمان بیشترى را در خواب سبک صرف مىکنند تا خواب سنگین. همین مسئله کیفیت نامطلوب خواب را توجیه کرده و در چرت زدن روز بعد تأثیر دارد.
وانگهى، مطالعات به عمل آمده در مورد عادات خواب سالمندان حاکى از چند مورد جالب است که از جمله آنها افزایش زمان خوابیدن و کاهش کلى و فزونى از همگسیختگى خواب (خواب تکه تکه شده همراه با بیدارى مداوم در سراسر شب) را مىتوان نام برد. همچنین شیوع و گستردگى اختلالات خواب با افزایش سن قرین است.
پیران باید پیش از خواب، از خوردن و آشامیدن زیاد خوددارى کنند رعایت این مورد سبب مىگردد که آنان در طول شبانگاه به دستشویى نروند.
ایشان نباید شبها کافئین بنوشند و یا سیگار بکشند.
موارد یادشده محرکهایى هستند که آنها را از خواب بازمىدارند. معلوم شده است که سیگار کشیدن در شب، موجب بروز نشانههاى ترک اعتیاد بوده و مبادرت بدان در بستر، خطرناک نیز مىباشد.
ورزش مرتب، موجب خواب آرامبخشتر مىگردد.
تشک را بررسى نمایید اگر ناصاف یا کاملاً کهنه است، آن را نو کنید. تشکى را ترجیح دهید که نرم و راحت باشد.
یکى دیگر از عوامل بیدارى شبانه، خُر و پف کسى است که نزدیک سالمند خفته است. از این روى به جاى بیدار ماندن و چشم به سقف دوختن باید از او بخواهند که در اتاق دیگر بیارامد تا هر دو خواب شبانه راحتترى داشته باشند.
چنان چه بىخوابى خیلى شدید باشد، قرصهاى خوابآور آخرین علاج است. با این حال، نظر پزشک را جویا شوید. اوست که مىتواند قرصهاى خوابى تجویز کند که اولاً به مقدار مناسب بوده و ثانیا با سایر داروهاى وى تداخل نداشته باشد.
منبع: www.hawzah.net
برخلاف برداشت عمومى، سالخوردگى لزوما موجب بروز مشکلات خواب نیست. ضمنا صحت ندارد که بگوییم پیران همزمان با افزایش سن کمتر نیازمند خوابند. منظره چرت زدن فرد کهنسالى در اوقات نامناسب، تصویرى از محرومیت شدید خواب است. طبق نظر کارشناسان، سالمندان روز هنگام به خواب مىروند زیرا در طول شب، خواب شیرین به چشمانشان راه نمىیابد. پیران مسنتر، به همان میزان جوانى یعنى شبى حدود هشت ساعت، به خواب احتیاج دارند.
پس اگر سن و سال، رباینده خواب نیست، پس علت چیست؟ برخى از عوامل بازدارنده خواب عبارتند از:
بیمارىهاى تنى همچون ورم مفاصل، ناتوانىهاى جسمى یا ناراحتىهاى ریوى.
مرض روانپزشکى چون افسردگى.
نشانههاى مراحل زیستى نظیر دوره بعد از یائسگى و گرگرفتگىها.
پارهاى داروهاى تجویزى.
خر و پف کردن به ویژه آن طور که در میان افراد فربه معمول است.
نشانگان پاهاى بیقرار نوعى اختلالات حرکتى عصبى است که با تمایل مقاومتناپذیر براى حرکت دادن اعضا متمایز مىگردد. احساسات ناخوشایند گزگز کردن، خزش و کشش با نشانگان پاهاى بیقرار عمدتا در پاها رخ مىنماید و شبها شدیدتر شده و در سرتاسر شب خواب را براى این گروه دشوار مىسازد.
درک خواب سالخوردگان
هر چه سن انسان بالاتر مىرود، دگرگونىهاى الگوى خواب به صورت پدیده طبیعى جلوه مىنماید و این امر امکان دارد در مشکلات مربوط به خواب نقش داشته باشد. خلاصه اینکه خواب داراى چند مرحله است مشتمل بر دورههاى عارى از رؤیاى خواب سبک و عمیق و دورههاى گاه و بیگاه رؤیاهاى فعال خواب (حرکت سریع چشم). چرخه خواب اغلب چند بار در طول شب تکرار مىشود و هر چند زمان کلى خواب تقریبا ثابت مىماند، ولى پیران زمان بیشترى را در خواب سبک صرف مىکنند تا خواب سنگین. همین مسئله کیفیت نامطلوب خواب را توجیه کرده و در چرت زدن روز بعد تأثیر دارد.
وانگهى، مطالعات به عمل آمده در مورد عادات خواب سالمندان حاکى از چند مورد جالب است که از جمله آنها افزایش زمان خوابیدن و کاهش کلى و فزونى از همگسیختگى خواب (خواب تکه تکه شده همراه با بیدارى مداوم در سراسر شب) را مىتوان نام برد. همچنین شیوع و گستردگى اختلالات خواب با افزایش سن قرین است.
توصیه درمانى براى خواب کهنسالان
پیران باید پیش از خواب، از خوردن و آشامیدن زیاد خوددارى کنند رعایت این مورد سبب مىگردد که آنان در طول شبانگاه به دستشویى نروند.
ایشان نباید شبها کافئین بنوشند و یا سیگار بکشند.
موارد یادشده محرکهایى هستند که آنها را از خواب بازمىدارند. معلوم شده است که سیگار کشیدن در شب، موجب بروز نشانههاى ترک اعتیاد بوده و مبادرت بدان در بستر، خطرناک نیز مىباشد.
ورزش مرتب، موجب خواب آرامبخشتر مىگردد.
تشک را بررسى نمایید اگر ناصاف یا کاملاً کهنه است، آن را نو کنید. تشکى را ترجیح دهید که نرم و راحت باشد.
یکى دیگر از عوامل بیدارى شبانه، خُر و پف کسى است که نزدیک سالمند خفته است. از این روى به جاى بیدار ماندن و چشم به سقف دوختن باید از او بخواهند که در اتاق دیگر بیارامد تا هر دو خواب شبانه راحتترى داشته باشند.
چنان چه بىخوابى خیلى شدید باشد، قرصهاى خوابآور آخرین علاج است. با این حال، نظر پزشک را جویا شوید. اوست که مىتواند قرصهاى خوابى تجویز کند که اولاً به مقدار مناسب بوده و ثانیا با سایر داروهاى وى تداخل نداشته باشد.
منبع: www.hawzah.net
