نويسنده: فاطمه اسماعيلي
اصطلاح « کيفيت زندگي » ( Quality of Life ) شامل تمام مواردي مي شود که استانداردهاي لازم براي سلامتي فرد مهيا باشد. ورزش، تغذيه مناسب، برخورداري از روحيه بالا و شادابي، همه و همه مواردي هستند که وقتي با هم جمع شوند موهبت سلامتي را براي فرد به ارمغان خواهند آورد.
حال اگر سطح کيفيت زندگي پايين بيايد، سلامتي فرد هم به خطر خواهد افتاد. انجام کارهاي سنگين و استراحت نکردن و از طرفي تغذيه نامناسب مي تواند مشکلات جسمي و رواني فراواني را به بار آورد. اين مشکلات به مراتب براي زنان به خاطر ظرافت جسمي و رواني آنها بيشتر خواهد بود. يکي از اين مشکلات که رابطه نزديکي با کيفيت زندگي دارد، « افتادگي رحم » است که نه تنها جسم فرد را درگير مي کند، بلکه روان وي را نيز تحت تأثير قرار مي دهد.
دکتر « مونس قنبري »، متخصص زنان و زايمان و استاد دانشگاه علوم پزشکي تهران است که حوزه تخصصي اش درباره رحم است. او از دلايل افتادگي رحم و بايد و نبايدهايي مي گويد که زنان مبتلا بايد به آنها توجه کنند.
دکتر قنبري مي گويد: افتادگي رحم عبارت است از پايين آمدن رحم در امتداد کانال واژينال ( مهبل ) و درخانم هايي که چندين بار زايمان کرده اند و ضعف عضلات و ساير بافت هاي دستگاه تناسلي دارند ديده مي شود. خروج توده از واژن به عنوان يکي از علائم افتادگي رحم است. زماني که اين بيماري پيشرفت کند و به شرايط خطرناک برسد، رحم به صورت کامل در محدود واژينال قرار مي گيرد. در اين حالت ممکن است به علت تماس رحم با با ران ها و لباس زير، تغيير حالت داده و گاهي هم زخمي شود. علاوه بر آن احتمال هجوم ميکروب ها و ايجاد عفونت در آن وجود دارد.
افتادگي رحم در دوره هاي مختلف زندگي ممکن است رخ دهد و در هر دوراني دليل خاص خودش را دارد، آنچه که مشخص است در اين بيماري، تشخيص صحيح و سپس انتخاب بهترين شيوه درمان است.
دلايلي که فرد به افتادگي رحم دچار مي شود
اين پزشک و متخصص زنان درباره علت ابتلاي برخي دختران به افتادگي رحم مي گويد: گاهي اوقات افتادگي رحم به علت کارهاي سنگين و فشار زيادي است که به لگن وارد مي شود. ورزش هاي سنگين يکي از عوامل مهم اين موضوع به شمار مي رود. وقتي ورزشکار، استانداردهاي لازم را براي حفظ سلامتش رعايت نمي کند ممکن است در اوج جواني به افتادگي رحم دچار شود.بر اساس اظهارات اين پزشک زنان، افتادگي رحم گاهي به علت زايمان هاي مکرر هم اتفاق مي افتد. فشارهاي ناشي از زايمان بر رحم فشار وارد مي کند و ممکن است پس از طي مدت کوتاهي پس از زايمان به اين عارضه دچار شوند اما مواردي هم هست که در سنين بالاتر و بعد از گذشت ساليان دراز از زايمان اتفاق مي افتد و بعد از بررسي هاي به عمل آمده مشخص مي شود که اين عارضه به علت زايمان بوده است.
ورزش، علاج درد افتادگي رحم
وي راهکار اساسي براي جلوگيري از افتادگي رحم به علت زايمان را ورزش مي داند و مي گويد: اگر زايمان نيز مراقبت هاي ويژه انجام بگيرد، ديگر فرد دچار افتادگي رحم نمي شود. در واقع اين ماما است که بايد هنگام بارداري ورزش هاي لازم را به مادرها آموزش دهد.علاوه بر اين، کساني که سرفه هاي مزمن مي کنند نيز به علت فشاري که در اثر سرفه بر اندام هاي تحتاني شان وارد مي آيد، ممکن است دچار افتادگي رحم شوند. در اين ميان زنان چاق بيشتر از افراد لاغر ممکن است به اين عارضه دچار شوند.
افتادگي رحم به انواع خفيف، متوسط و شديد تقسيم بندي مي شود و به گفته دکتر قنبري در نوع خفيف بيماري، فرد ناراحتي چنداني احساس نمي کند. در نوع متوسط آن، بيمار احساس بيرون افتادن چيزي از درون واژن يا فشار و سنگيني در واژن مي کند.
عفونت، شايع ترين عارضه افتادگي رحم
اين متخصص زنان همچنين به يائسگي هم اشاره مي کند و مي گويد: اگر افتادگي رحم قبل از يائسگي صورت بگيرد با علائمي همچون ترشح زياد و خونريزي هاي نامنظم واژينال همراه است. همچنين اين بيماري به طور کلي موجب عفونت، تجمع ادرار و بي اختياري ادراري مي شود.اشکال در اجابت مزاج، کمر درد و درد شکم ناشي از پايين آمدن اجزاي داخل شکم هم برخي ديگر از علائم افتادگي رحم است.
افتادگي رحم همانند بسياري از بيماري ها موجب بروز مشکلات رواني در زنان مبتلا مي شود و آن طور که دکتر قنبري مي گويد: اين بيماري به خاطر اينکه ممکن است فرد را نگران کند که ديگر بچه دار نخواهد شد، دچار مشکلات رواني فراواني خواهد کرد. به طور کلي اين بيماري براي فرد بسيار ناراحت کننده است.
راه هاي درمان افتادگي رحم
اين متخصص زنان درباره روش هاي درماني افتادگي رحم مي گويد: درمان اين بيماري بسته به نوع و شدت آن و هم چنين سن فرد مبتلا متغير است و با توجه به موارد ذکر شده و اينکه خانم تمايل به بچه دار شدن دارد يا خير، متفاوت است. بر اين اساس در مورد دختران و زنان جوان سعي مي شود که بيشتر از طريق دارو مشکل را رفع کرد و اگر بيماري پيشرفت نکرده باشد، ابتدا جلوي پيشرفت آن را گرفت و سپس براي درمان اقدام کرد اما اگر بيماري پيشرفت کرده باشد ناچار به جراحي و در مواردي حتي برداشتن رحم مي شويم.اگر اين مشکل درمان نشود، چه عوارضي خواهد داشت؟
بي توجهي به درمان اين بيماري عوارض بسياري دارد. در موارد شديد، زخم شدن گردن رحم ايجاد مي شود و با بيرون زدگي رحم به دليل تماس با لباس زير امکان عفونت افزايش مي يابد. گاهي هم افتادگي ساير اندام ها اتفاق مي افتد مانند افتادگي مثانه و رکتوم و همين باعث بروز اشکال در ادرار کردن و افزايش خطر عفونت مي شود. ضعف بافت هاي همبند اطراف رکتوم نيز اشکال در دفع اجابت مزاج را به دنبال دارد. همچنين افزايش خطر عفونت يا آسيب به اعضاي لگن، انسداد مجراي ادرار، بي اختياري ادرار، عفونت مثانه به دليل تخليه نشدن کامل مثانه از ديگر عوارض اين بيماري است.آيا مي توان از بروز اين مشکل پيشگيري کرد؟
به راحتي مي توان مانع از ايجاد افتادگي رحم شد. حفظ وزن در محدوده طبيعي، انجام فعاليت هاي مناسب ورزشي در دوران بارداري و پس از زايمان، رژيم غذايي طبيعي و متعادل، ورزش هايي که باعث افزايش قدرت عضلات کف لگن مي شوند و پيشگيري از بروز يبوست، همه نقش مهمي در پيشگيري از اين بيماري دارند.منبع مقاله :
نشريه بهداشت زنان، شماره 48
