امپراتوری پارتیان (اشکانیان)

تعریف:
امپراتوری پارتیان (اشکانیان) (سال 247 پیش از میلاد) یکی از امپراتوری‌های ایران باستان بود که در راس آن محلی که امروزه ایران خوانده می‌شود و بخش‌هایی از عراق و ترکیه تحت کنترل بودند. اشک اول این سلسله را تاسیس کرد که منجر به شورش علیه امپراتوری سلوکی شد. اشک خود را شاهنشاه و یا "شاه شاهان" خواند.
مردم اشکانی چادرنشینانی از استپ‌های آسیای مرکزی بودند که به زبان‌ ایرانی صحبت می‌کردند. ویژگی معمول جنگاوران چادرنشین این بود که آنها برای مهارت‌های شگفت انگیز خود به عنوان کماندار و سواره‌ نظام مشهور بودند. در طول دوره امپراتوری، این مهارت‌ها به خوبی آنها را در برابر حمله ملل همسایه، چه چادرنشین و چه ساکنان دائمی حفظ می‌کرد.
امپراتوری پارتیان (اشکانیان) توقفی کلیدی بر جاده تازه تاسیس ابریشم بود، جاده‌ای که از چین در زمان سلسله هان تا بیزانس (واقع در استانبول، ترکیه امروزی) می‌آمد. از طریق زمین‌های پارتیان (اشکانیان) ابریشم و محصولات چینی از کشور چین به غرب می‌رفت، در حالی که طلا و جواهرات گرانبها به چین باز می‌گشت. در طول این مسیر پارتها (اشکانیان) به عنوان معامله گر کار می‌کردند و دولت بر کالاهایی که از سرزمین‌هایش می‌گذشت مالیات وضع ‌می‌کرد.
در سال 177 پیش از میلاد، امپراتوری هان مشکلاتی را برای پارتها ایجاد کرد. این مشکل زمانی اتفاق افتاد که این امپراتوری کردن یک دسته دیگر از مردم چادرنشین یوئه‌چی (واقع در ایالت گاسنو چین) را اخراج کرد که این موضوع مسائل عدیده‌ای را در پی داشت. یوئه‌چی به غرب و به سمت باختر (بلخ) حرکت کرده و در آنجا سکاها را سرنگون کردند. سکاها خود به بخش شرقی پارت حمله کرده بودند. تا قبل از اینکه پارتها قادر به ساکت کردن شورش سکاها شوند، جنگ در این منطقه حدود 70 سال ادامه یافت.
امپراتور مهرداد اول (حکومت بین سال‌های 171-138پیش از میلاد) زمین‌های بسیاری را برای امپراتوری اشکانیان به دست آورد، از جمله بخش‌های یونانی باختر (بلخ) و امپراتوری سلوکی، به علاوه بابل در بین النهرین (عراق امروزی). در زمان سلطنت او، پارتها تقریباً کنترل تمام سرزمینی که متعلق به امپراتوری هخامنشی (550-330 پیش از میلاد) بود ر ابه دست آوردند. امپراتوری پارتیان (اشکانیان) همچنین به عنوان تنها نیروی موجود در منطقه که رقیب نظامی برای امپراتوری روم بود، ایستادگی کرد.
درگیری با قدرت‌های اروپایی در سال 113 پیش از میلاد آغاز شد، زمانی که مهرداد دوم سپاه خود را به سمت خود غرب فرستاد و پادشاهی ارمنستان را فتح کرد. او با امپراتوری کوشان در شرق پیمان بست که مرز شرقی را امن می‌کرد، بنابراین چنان اعتمادی به دست آورد که به سمت اروپا حرکت کرد. با این حال، فتح ارمنستان توجه امپراتوری روم را به خود جلب کرد و صحنه را برای سری جنگ‌های بین روم و پارتیان (اشکانیان)آماده کرد که از سال 66 سال پیش از میلاد تا سال 217 به طول انجامید.
پیروزی سال 53 پیش از میلاد در برابر یک سپاه رومی تحت فرماندهی کراسوس در نبرد حران نقطه قوتی برای امپراتوری پارتیان (اشکانیان) در جنگ با رقیب خود محسوب می‌شد. این یکی از بدترین شکست‌های رومیان بود که حدود 20000 رومی کشته، 10000 زندانی و 10000 نفر دیگر به ارمنستان گریختند.
بیش از دو و نیم قرن رابطه ممل واز جنگ با رومیان تلفات زیادی را در حکومت پارتیان (اشکانیان) به بار آورد. در نتیجه این سلسله امپراتوری را به ورطه سقوط کشاند. در سال 224 پیش از میلاد، یک رهبر محلی در استان فارس امروزی سر به شورش علیه حکومت پارتیان (اشکانیان) برداشت. او پادشاه اشکانی اردوان امپراتور IV چهارم را در ماه آوریل سال 224 شکست داد و قدرت را تحت عنوان اردشیر اول ساسانی به دست گرفت. با این حال حاکمان جدید پارس سنت پارتیان (اشکانیان) در خصومت با رم را ادامه دادند.