![قانون جامع حمایت از معلولین قانون جامع حمایت از معلولین](https://rasekhoon.net/_files/thumb_images700/article/05535.jpg)
![قانون جامع حمایت از معلولین قانون جامع حمایت از معلولین](/userfiles/Article/1393/11/1/05535.jpg)
نویسندگان: نازلی مشایخی، فریده ترابی میلانی
مناسب سازی محیط شهری
معرفی
قانون جامع حمایت از معلولین: مجموعه ای از قوانین که سازمان های دولتی بر اساس « قانون جامع حمایت از حقوق معلولان » موظف به اجرای آنها هستند.ماده 1.
دولت موظف است زمینه های لازم را برای تأمین حقوق معلولان، فراهم و حمایت های لازم را از آنها به عمل آورد.تبصره: منظور از معلول در این قانون به افرادی اطلاق می گردد که به تشخیص کمیسیون پزشکی سازمان بهزیستی بر اثر ضایعه ی جسمی، ذهنی - روانی یا توأم، اختلال مستمر در سلامت و کارایی عمومی وی ایجاد گردد، به طوری که موجب کاهش استقلال فرد در زمینه های اجتماعی و اقتصادی شود.
ماده 2.
کلیه ی وزارتخانه ها، سازمان ها و مؤسسات و شرکت های دولتی و نهادهای عمومی و انقلابی موظفند در طراحی، تولید و احداث ساختمان ها، اماکن عمومی و معابر و وسایل خدماتی به نحوی عمل نمایند که امکان دسترسی و بهره مندی از آنها برای معلولان همچون افراد عادی فراهم گردد.تبصره 1. وزارتخانه ها، سازمان ها و مؤسسات و شرکت های دولتی و نهادهای عمومی و انقلابی موظفند جهت دسترسی و بهره مندی معلولان، ساختمان ها و اماکن عمومی، ورزشی، تفریحی، معابر و وسایل خدماتی موجود را در چهارچوب بودجه های مصوب سالانه ی خود مناسب سازی نمایند.
تبصره 2. شهرداری ها موظفند از صدور پروانه ی احداث و پایان کار برای آن تعداد از ساختمان ها و اماکن عمومی و معابری که استانداردهای تخصصی مربوط به معلولان را رعایت نکرده باشند خودداری نمایند.
تبصره 3. سازمان بهزیستی کشور مجاز است بر امر مناسب سازی ساختمان ها و اماکن دولتی و عمومی دستگاه های مذکور در ماده ی فوق نظارت و گزارشات اقدامات آنها را درخواست نماید.
تبصره 4. آیین نامه ی اجرایی ماده ی فوق ظرف سه ماه مشترکاً توسط وزارت مسکن و شهرسازی، سازمان بهزیستی کشور و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
ماده 3.
سازمان بهزیستی کشور موظف است در چهارچوب اعتبارات مصوب در قوانین بودجه ی سالانه اقدامات ذیل را به عمل آورد:الف ) تأمین خدمات توان بخشی، حمایتی، آموزشی و حرفه آموزی مورد نیاز معلولان با مشارکت خانواده های معلولان و همکاری بخش غیردولتی ( خصوصی، تعاونی، خیریه ) و پرداخت یارانه ( کمک هزینه ) به مراکز غیردولتی و خانواده ها.
ب ) گسترش مراکز خاص نگهداری، آموزشی و توان بخشی معلولان واجد شرایط ( معلولان نیازمند، معلولان بی سرپرست، معلولان مجهول الهویه، معلولان با ناهنجاری های رفتاری ) با همکاری بخش غیردولتی و پرداخت تسهیلات اعتباری و یارانه ( کمک هزینه ) به آنها.
ج) تأمین و تحویل وسایل کمک توان بخشی مورد نیاز افراد معلول.
د ) گسترش کارگاه های آموزشی، حمایتی و تولیدی معلولان و ارائه ی خدمات توان بخشی حرفه ای به معلولان جهت توانمند سازی آنان.
تبصره: کارگاه های آموزشی، حمایتی و تولیدی معلولان موضوع ماده فوق از شمول قانون کار مصوب 1369/8/29 مستثنی خواهد بود.
ماده 4.
معلولان می توانند در استفاده از امکانات ورزشی، تفریحی، فرهنگی و وسایل حمل و نقل دولتی ( مترو، هواپیما، قطار ) از تسهیلات نیمه بها بهره مند گردند.تبصره: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان تربیت بدنی و شهرداری ها موظفند کتابخانه، اماکن ورزشی، پارک و اماکن تفریحی خود را به نحوی احداث و تجهیز نمایند که امکان بهره مندی معلولان فراهم گردد.
ماده 5.
افراد تحت سرپرستی معلولان با معرفی سازمان بهزیستی کشور تحت پوشش بیمه ی خدمات درمانی و معلولان تحت پوشش بیمه ی خدمات درمانی و بیمه ی مکمل درمانی قرار می گیرند.ماده 6.
یکی از فرزندان اولیایی که خود ناتوان و معلول بوده ( هر دو یا یکی از آن ها معلول باشد ) و یا حداقل دو نفر از فرزندان آنها ناتوان و معلول باشد از انجام خدمت وظیفه ی عمومی معاف می گردد.تبصره: همسرانی که زن ناتوان و معلول خود را سرپرستی می نمایند مادامی که سرپرستی همسر ناتوان و معلول را بر عهده داشته باشند از انجام خدمت وظیفه ی عمومی معاف می گردند.
ماده 7.
دولت موظف است جهت ایجاد فرصت های شغلی برای افراد معلول تسهیلات ذیل را فراهم نماید:الف) اختصاص حداقل سه درصد از مجوزهای استخدامی ( رسمی، پیمانی، کارگری ) دستگاه های دولتی و عمومی اعم از وزارتخانه ها، شرکت ها و مؤسسات، شرکت ها، نهادهای عمومی و انقلابی و دیگر دستگاه هایی که از بودجه ی عمومی کشور استفاده می نمایند به افراد معلول واجد شرایط.
ب ) تأمین حق بیمه ی سهم کارفرما توسط سازمان بهزیستی کشور و پرداخت آن به کارفرمایانی که افراد معلول را به کار می گیرند.
ج) پرداخت تسهیلات اعتباری به واحدهای تولیدی، خدماتی، عمرانی و صنفی و کارگاه های تولیدی حمایتی در مقابل اشتغال افراد معلول به میزانی که در قوانین بودجه ی سالانه مشخص می گردد.
د ) پرداخت تسهیلات اعتباری خود اشتغالی ( وجوه اداره شده ) به افراد معلول به میزانی که در قوانین بودجه ی سالانه مشخص می گردد.
هـ ) پرداخت تسهیلات اعتباری ( وجوه اداره شده ) جهت احداث واحدهای تولیدی و خدماتی اشتغالزا به شرکت ها و مؤسساتی که بیش از شصت درصد سهام و سرمایه ی آنها متعلق به افراد معلول است.
و ) اختصاص حداقل شصت درصد از پست های سازمانی تلفنچی ( اپراتور تلفن ) دستگاه ها، شرکت های دولتی و نهادهای عمومی به افراد نابینا و کم بینا و معلولان جسمی، حرکتی.
ز ) اختصاص حداقل شصت درصد از پست های سازمانی متصدی دفتری و ماشین نویسی دستگاه ها، شرکت ها و نهادهای عمومی به معلولین جسمی، حرکتی.
تبصره 1. کلیه ی وزارتخانه ها، سازمان ها، مؤسسات و شرکت های دولتی و نهادهای عمومی و انقلابی مجازند تا سقف مجوزهای استخدامی سالانه ی خود، افراد نابینا و ناشنوا و معلولین ضایعات نخاعی واجد شرایط را رأساً به صورت موردی و بدون برگزاری آزمون استخدامی به کار گیرند.
تبصره 2. سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور موظف است سه درصد از مجوزهای استخدامی سالانه ی وزارتخانه ها، سازمان ها ، مؤسسات دولتی، شرکت ها و نهادهای عمومی و انقلابی را کسر و در اختیار سازمان بهزیستی کشور قرار دهد تا نسبت به برگزاری آزمون استخدامی اختصاصی برای معلولین واجد شرایط با همکاری سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور اقدام و معلولین واجد شرایط پذیرفته شده را حسب مورد به دستگاه مربوطه معرفی نماید.
تبصره 3. سازمان بهزیستی کشور مجاز است در قالب اعتبارات مصوب خود، صندوق فرصت های شغلی معلولان و مددجویان بهزیستی را ایجاد و اساسنامه ی آن را به تصویب هیأت وزیران برساند.
تبصره 4: سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور موظف است آموزش های لازم فنی و حرفه ای را متناسب با بازار کار برای معلولان به صورت رایگان و تلفیقی تأمین نماید.
ماده 8.
معلولان نیازمند واجد شرایط در سنین مختلف می توانند با معرفی سازمان بهزیستی کشور از آموزش رایگان در واحدهای آموزشی تابعه ی وزارتخانه های آموزش و پرورش، علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دیگر دستگاه های دولتی و نیز دانشگاه آزاد اسلامی، بهره مند گردند.تبصره. آیین نامه ی اجرایی این ماده مشترکاً توسط سازمان بهزیستی کشور و وزارتخانه های مذکور و دانشگاه آزاد اسلامی ظرف مدت دو ماه پس از ابلاغ این قانون تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
ماده 9.
وزارت مسکن و شهرسازی، بانک مسکن و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی موظفند حداقل ده درصد از واحدهای مسکونی احداثی استیجاری و ارزان قیمت خود را به معلولان نیازمند فاقد مسکن اختصاص داده و با معرفی سازمان بهزیستی کشور در اختیار آنان قرار دهند.تبصره 1. سیستم بانکی کشور مکلف است، تسهیلات اعتباری یارانه دار مورد نیاز احداث و خرید مسکن معلولان را تأمین و به معلولان یا تعاونی های آنها و یا مؤسسات خیریه ای که برای معلولان مسکن احداث می نمایند، پرداخت کند.
تبصره 2. سازمان ملی زمین و مسکن موظف است زمین مورد نیاز احداث واحدهای مسکونی افراد معلول فاقد مسکن را به نرخ کارشناسی تهیه و در اختیار افراد مذکور یا تعاونی ها و مؤسسات خیره ای که برای آنان مسکن احداث می نمایند قرار دهد.
تبصره 3. معلولان از پرداخت هزینه های صدور پروانه ی ساختمانی، آماده سازی زمین و عوارض نوسازی معاف می گردند.
تبصره 4. سازمان بهزیستی کشور موظف است در قالب اعتبارات مصوب خود در قوانین بودجه ی سالانه و کمک های یارانه ای اشخاص حقیقی و حقوقی نسبت به احداث واحدهای مسکونی برای معلولان و مددجویان اقدام و مالکیت یا بهره برداری آنها را مطابق آیین نامه ای که سازمان بهزیستی کشور با همکاری وزارت مسکن و شهرسازی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه و به تصویب هیأت وزیران می رسد به معلولان و مددجویان واجد شرایط واگذار نماید.
ماده 10.
میزان کمک هزینه ی ( یارانه ) پرداختی سازمان بهزیستی کشور به مراکز غیر دولتی ( روزانه و شبانه روزی ) بابت نگهداری، خدمات توان بخشی و آموزشی و حرفه آموزی معلولان همه ساله با در نظر گرفتن نرخ تمام شده ی خدمات و تورم سالانه ی مشترکاً توسط سازمان بهزیستی کشور و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت بازرگانی تهیه و قبل از خرداد ماه هر سال به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.ماده 11.
مرکز آمار ایران مکلف است در سرشماری های عمومی جمعیت کشور به نحوی برنامه ریزی نماید که جمعیت افراد معلول به تفکیک نوع معلولیت آن ها مشخص گردد.ماده 12.
سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران موظف است حداقل دو ساعت از برنامه های خود را در هر هفته در زمان مناسب به برنامه های سازمان بهزیستی کشور و آشنایی مردم با توانمندی های معلولین اختصاص دهد.ماده 13.
سازمان بهزیستی کشور موظف است با ایجاد ساز و کار مناسب، نسبت به قیمومیت افراد معلول اقدام نماید، دادگاهها موظفند در نصب یا عزل قیم افراد معلول صرفاً از طریق سازمان مذکور عمل و مبادرت به صدور حکم نمایند.تبصره 1. سازمان بهزیستی کشور موظف است جهت دفاع از حقوق افراد معلول، در محاکم قضایی وکیل تعیین نموده و به دادگاه مربوطه معرفی کند.
تبصره 2. آیین نامه ی اجرایی این ماده ظرف مدت سه ماه مشترکاً توسط سازمان بهزیستی کشور و وزارت دادگستری تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
ماده 14.
مؤدیان مالیاتی می تواند از طریق سازمان بهزیستی کشور با نظارت آن جهت احداث مراکز توان بخشی، درمانی و حرفه آموزی و مسکن مورد نیاز افراد معلول اقدام نمایند. گواهی هزینه ی مؤدیان مالیاتی در موارد فوق که به تأیید سازمان بهزیستی کشور رسیده باشد به عنوان هزینه ی قابل قبول مالیات آنان تلقی می گردد.تبصره. آیین نامه اجرایی این ماده مشترکاً توسط سازمان بهزیستی کشور و وزارات امور اقتصادی و دارایی ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ قانونی تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
ماده 15.
رؤسای سازمان های بهزیستی استان ها مجازند در جلسات شورای برنامه ریزی و توسعه ی استان و گروه های کاری آن به عنوان عضو شرکت نمایند.تبصره. به منظور کمک به اشتغال معلولان و مددجویان رئیس سازمان بهزیستی کشور مجاز است در جلسات شورای عالی اشتغال شرکت نماید.
ماده 16. اعتبار مورد نیاز اجرای این قانون از محل منابع زیر تأمین می گردد.
1. محل اعتباراتی که دستگاه ها و نهادها حسب وظایف قانونی در قوانین بودجه ی سالانه منظور می نمایند.2. از محل اعتبارات هزینه ای و تملک سرمایه ای سازمان بهزیستی کشور که تاکنون از محل اعتبارات مذکور خدمات لازم را به معلولان ارائه می داده است.
3. از محل وجوه واصله از اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها در کشور.
منبع مقاله :
مشایخی، نازلی؛ ترابی میلانی، فریده؛ کودکان استثنایی، تهران: انتشارات فاطمی