عبدالعظيم الحسني

عبدالعظيم پسر عبدالله حسني از دانشمندان و محدّثان گران قدر شيعه و از اصحاب و ياران امام رضا، امام جواد و امام هادي عليهم السلام است. وي فردي زاهد و پارسا و پرهيزكار بود و در زمان امام كاظم عليه السلام متولّد شد. او در سامراء زندگي مي كرد، امّا از ستم و جور خليفه عباسي به ايران گريخت و در سرداب خانه يكي از شيعيان در محله سكة الموالي ري ساكن شد. شيعيان مخفيانه به ديدارش مي شتافتند و از علم و دانش وي بهره مي بردند، تا آن گاه كه بيمار شد و در روزگار امامت امام هادي عليه السلام درگذشت. هنگام غسل پيكر مطهرش، ورقه اي در جيب لباسش يافتند كه روي آن خود را چنين معرفي كرده بود: «أنا أبوالقاسم عبدالعظيم بن عبدالله بن عليّ بن الحسن بن زيد بن الحسن بن عليّ بن أبي طالب عليهم السلام». مزار او در شهر ري ملجأ و پناهگاه مؤمنين و دوستداران اهل بيت عليهم السلام مي باشد.
حضرت عبدالعظيم، به امامان، اعتقادي كامل داشت و آن گاه كه اعتقادات ديني خود را براي امام هادي عليه السلام توضيح داد، امام او را تشويق كرد و فرمود: «تو دوستدار حقيقي ما هستي».
همچنين امام هادي به أبوحمّاد رازي فرمود: «هرگاه سؤال مشكلي در مسایل ديني داشتي، از عبدالعظيم بن عبدالله حسني بپرس و سلام مرا به او برسان». در حديثي ثواب زيارت قبر حضرت عبدالعظيم با زيارت مزار حضرت سيّد الشهداء عليه السلام مقايسه شده است.
وي در كتابي خطبه هاي امام علي عليه السلام را گردآوري كرد كه به نام خطب أميرالمؤمنين عليه السلام شهرت يافت. هشام بن حكم، ابن أبي عمير، عليّ بن جعفر، حسن بن محبوب و بسياري ديگر، از مشايخ و اساتيد او هستند. احمدبن مهران، احمدبن محمّد بن خالد، احمدبن أبي عبدالله در زمره راويان و شاگردان وي به شمار مي روند.