دو شعر در باره‌ی خلیج فارس

احمد بن ماجد، شاعر عرب، سواحل و جزایر خلیج فارس را طی یکصد بیت شعر شرح و توصیف کرده است. در اینجا، چند بیت از ابتدا و چند بیت از انتهای این اثر آورده می‌شود:
دوشنبه، 30 آذر 1394
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
دو شعر در باره‌ی خلیج فارس
 دو شعر در باره‌ی خلیج فارس

 

نویسنده: پیروز مجتهد‌زاده




 

احمد بن ماجد، شاعر عرب، سواحل و جزایر خلیج فارس را طی یکصد بیت شعر شرح و توصیف کرده است. در اینجا، چند بیت از ابتدا و چند بیت از انتهای این اثر آورده می‌شود:

یا طالقا من آخر الفرات*** و البصرة الفیحاء خذ و صاتی
و اخرج علی اسم الله بالترتیب*** عن جمله‌ی الخیران للجنوب
و اجر من هنا یوما بل اقل *** لنحو خارج فی الثر یا لم یزل
و اجر من خارج یا اخی عشرة *** از وام خمسة و افیة محررة
فی مطلع العقرب لرأس الکهن*** مجری صحیح ماله من و هن
و ان اردت البر فی الیسار*** فیه اذ لا جملة الادوار
تاتیک ما شور و بهر کان *** ایضا و لؤلؤ تین بالاتقان
و اجری من خارج الی ذی شهر*** زامین فی الاکلیل اعزم و اجری
هناک تری جنابه کن علیم *** و بعد شط بنی تمیم
ثم ابو شهر تری و الاخوار*** ان شئت تدخل استمع اشواری
*************
فاجعلها یسارک یاهمام*** و السقی یرمیک الی هنجام
و مطلع العیوق الی هنجام *** و النعش فی المیان خذ کلامی
و من جری فی القطب من هنجام *** یاتی علی جر فال والسلام.
قد کملت من نحوکم ارجوزة *** رایقه فایقة و جیزة
ما ینبغی مثلی یخلی بحرا *** بغیر ذکر و بغیر مجری
هذا و لا الجعل بهایا صاح *** وداع و اصلح خلاف موته
و صلی ماجرت خلیج فارس *** علی النبی المصطفی یا رایس

ب - در ادبیات فارسی

در حالی که شاعر عرب در قطعه‌ی پیشین، تنها به شرح جاها و اماکن جغرافیایی درخلیج فارس پرداخته است، در نمونه شعری فارسی، شاعره‌ی بلند آوازه ایران، بانو توران شهریاری (بهرامی)، قطعه‌ای را که از پیش در ارتباط نام خلیج فارس با سرزمین پارس سروده و در «دیوان توران» (چاپ تهران 1379) درج کرده بود، برای تدوین در این اثر دگرگون ساخته و به گونه زیر آماده کرده است:

ایران تو مادری و خلیج فارس*** چون کودکی نشسته به دامانت
مهر هزاره‌ها که بر آن نقش است *** باشدگواه روشن عنوانت
این نام کنده شده ز هزاران سال *** بر رویه کتیبه ایوانت (1)
دریای پارس خواند ورا تاریخ *** از عهد داریوش جهانبانت
یونان خلیج فارس بخواند آن را (2) *** او را نبود جرات کتمانت
نام خلیج فارس چو استوره است *** یادآور سحرگه دورانت
یاچون حماسه‌ایست غرور‌انگیز*** در خور نام نامور و شانت
هر نامی ای خلیج به غیر از پارس *** کی درخور تو باشد و شایانت
نام خلیج و فارس به هم بادا *** تا گیتی است و گنبد گردانت
امواج پر خروش خلیج فارس *** هستند جاودانه ثنا خوانت
هر موج پای کوبد و دست افشان *** شکر آورد به درگه یزدانت
تنب بزرگ و کوچک بوموسی *** هستند پاره‌ای تن و جانت
نام خلیج فارس سزای توست *** تاریخ پیر شاهد و برهانت
وی کشور فروغ اهواریی *** بادا خدا همیشه نگهبانت.

پی‌نوشت‌ها:

1. در کتیبه‌های داریوش کبیر، نام دریای پارس بارها آمده است.
2. یونانیان باستان این دریا را سینوس پرسیکوس Sinus Persicus خوانند که همان «خلیج فارس» باشد.

منبع مقاله :
مجتهد‌زاده، پیروز؛ (1392)، جغرافیای تاریخی خلیج فارس، تهران: مؤسسه انتشارات، چاپ چهارم



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران