فون/ تساخ، فرانتس کساور

تساخ از خانواده‌ای شریف و ممتاز بر آمد. پدرش پزشک نامداری بود که در پرِسبورک (اکنون براتیسلاوا)، چکوسلوواکی، و سپس در پِست، به طبابت پرداخت. صاحب نظران در این که تساخ در کدام یک از این شهرها زاده شد هم عقیده نیستند.
پنجشنبه، 17 دی 1394
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
فون/ تساخ، فرانتس کساور
 فون/ تساخ، فرانتس کساور

 

نویسنده: Lettie S.Multhauf
مترجم: فریبرز مجیدی



 
[frᾱnts ksᾱver tsᾱx]
Franz Xaver Zach
(ت. پِست] pest، اکنون جزئی از بوداپست[، مجارستان، 14 خرداد 1133/ 4 ژوئن 1754؛ و. پاریس، فرانسه، 11 شهریور 1211/ 2 سپتامبر 1832)، مسّاحی، اخترشناسی.
تساخ از خانواده‌ای شریف و ممتاز بر آمد. پدرش پزشک نامداری بود که در پرِسبورک (اکنون براتیسلاوا)، چکوسلوواکی، و سپس در پِست، به طبابت پرداخت. صاحب نظران در این که تساخ در کدام یک از این شهرها زاده شد هم عقیده نیستند.
هر چند گذر ناهید در 1148 و ستاره ی دنباله دار همان سال علاقه ی تساخ را به اخترشناسی برانگیخته بود، وی به عنوان افسر مهندسی به ارتش اتریش پیوست. اما دیری نکشید که این مقام را ترک کرد تا در مسّاحی اتریش شرکت کند. او چند سال بعد را به عنوان معلم خصوصی فرزندان گراف موریتس فون برول، سفیر ساکسونی ]زاکسن[، که اخترشناسی متفنّن بود و رصد خانه‌ای خصوصی داشت، در برلین و لندن گذرانید. در 1165 تساخ با عنوان «گروهبان یکم» به خدمت ارنست دوم دوک زاکسن – کوبروک درآمد. دوک رصد خانه‌ای در زیرک ] [zēbrek نزدیک گوتا برای او بر پا کرد، و تساخ تا 1185 تصدی آن را بر عهده داشت. با مرگ دوک، تساخ سرمباشر همسر دوک شد و در این سمت با او به ایتالیا سفر کرد. او، که در سالهای آخر عمر بسیار از سنگ کلیه رنج می برد، برای آن که از این درد تسکینی بجوید، به پاریس رفت و در آنجا به بیماری وبا در گذشت.
تساخ، هنگام اقامت در زبرک، رشته‌ای از رصدها و نیز جدولهای خورشیدی و فهرستهای ستارگان را بچاپ رسانید. در 1177-1178 او وف.ی. بر توش کتاب Geographische Ephemeriden («جداول جغرافیایی و نجومی مواضع روزانه ی ستارگان») را انتشار دادند؛ در این کتاب پیشروترین مسافران آن دوره به نقل تجربه های خود پرداخته بودند. انتشار این کتاب به تأسیس نشریه ی Monatliche Correspondenz zur Beförderung der Erd- und Himmelskunde (« مکاتبات ماهانه در راه پیشبرد شناخت زمین و آسمان»، 1800) انجامید، نشریه‌ای که آخرین خبرهای نجومی در آن چاپ می شد. تساخ تا 1194 سر دبیر این نشریه بود و بعدها، هنگام اقامت در جنوئا، انتشار آن را به زبان فرانسوی با عنوان Correspondance astronomique, géographique, hydrographique et statistigue (« مکاتبات نجومی، جغرافیایی، آب نگاشتی، و آماری») از نو آغاز کرد (1197-1205). مقارن پایان قرن هجدهم او مجمعی از بیست و چهار اختر شناس تشکیل داد، که هر یک مأموریت یافت که منطقه‌ای از آسمان را به صورتی روشمند، بخصوص از نظر سیّارات و ستارگان دنباله دار جدید، مورد پژوهش قرار دهد، طرحی که به کشف سیّارکها (یا خُرد سیّارگان) انجامید.

کتابشناسی

در میان مهمترین آثار تساخ از اینها می‌توان نام برد: Explication et usus tabellarum solis, explication et usus catalogi sellarum fixarum (گوتا، 1792)؛ Novae et correcatae tabulae motuum solis (گوتا، 1792)؛ Nachricht von der Preussische trigonometrische und astronomische Aufnahme von Thüringen, usw. ، بخش یکم (گوتا، 1806)؛ Tabulae specials aberration et nutationis…. 2 جلد (گوتا، 1806-1807)؛ و L"attraction des montagnes et ses effets sur le fil à plomb (آوینیون، 1814). فهرست کاملی از کتابها و مقالاتش در پوگندورف، دوم، 1387-1389، موجود است.
برای دستیابی به اطلاعات زندگینامگی ، ــــ یادداشتی از گونتر، در Allgemeine deutsche Biographie، چهل و چهارم (لایپ تسیش، 1989)، 613-615.
منبع مقاله :
گیلیپسی، چارلز کولستون؛ (1387)، زندگینامه علمی دانشوران، برگردان: احمد آرام، [و دیگران]، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول



 

 



ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
مقالات مرتبط
موارد بیشتر برای شما
نهادها و مسئولین چه وظایفی برای دعوت به نماز دارند؟
نهادها و مسئولین چه وظایفی برای دعوت به نماز دارند؟
شیوه ها و روش های تأثیرگذار دعوت دیگران به نماز
شیوه ها و روش های تأثیرگذار دعوت دیگران به نماز
پیش نیازها و اقدام های مهم قبل از دعوت دیگران به نماز
پیش نیازها و اقدام های مهم قبل از دعوت دیگران به نماز
دعوت کنندگان به نماز باید چه ویژگی هایی داشته باشند؟
دعوت کنندگان به نماز باید چه ویژگی هایی داشته باشند؟
در دعوت به نماز، چه اصول و قواعدی باید رعایت شود؟
در دعوت به نماز، چه اصول و قواعدی باید رعایت شود؟
پایان‌های ناخوشایند: تأملی در سرنوشت بدعاقبتان و عوامل آن
پایان‌های ناخوشایند: تأملی در سرنوشت بدعاقبتان و عوامل آن
قدم به قدم در خانه تکانی و تمیزکاری آشپزخانه
قدم به قدم در خانه تکانی و تمیزکاری آشپزخانه
چرا صل علی سترکه ترند شد؟ به همراه فیلم
چرا صل علی سترکه ترند شد؟ به همراه فیلم
گزیده‌ای از جلسه ۲۸ دادگاه محاکمه منافقین
play_arrow
گزیده‌ای از جلسه ۲۸ دادگاه محاکمه منافقین
عراقچی: سواحل مکران به محور توسعه ملی تبدیل می‌شوند
play_arrow
عراقچی: سواحل مکران به محور توسعه ملی تبدیل می‌شوند
پدر امیر محمد خالقی: برخی می‌خواستند از خون فرزندم سوءاستفاده کنند
play_arrow
پدر امیر محمد خالقی: برخی می‌خواستند از خون فرزندم سوءاستفاده کنند
پشت پرده طرح ترامپ برای کوچ اجباری مردم غزه
پشت پرده طرح ترامپ برای کوچ اجباری مردم غزه
روایت معاون اول قوه قضائیه از مبانی دینی و حقوقی بیانات رهبر انقلاب درباره عدم مذاکره با آمریکا
play_arrow
روایت معاون اول قوه قضائیه از مبانی دینی و حقوقی بیانات رهبر انقلاب درباره عدم مذاکره با آمریکا
گل دیدنی هالک از روی ضربه کاشته
play_arrow
گل دیدنی هالک از روی ضربه کاشته
پاسخ فواد ایزدی به یک سوال: چرا از آمریکا به ایران آمدید؟ / FBI اذیتم می‌کرد!
play_arrow
پاسخ فواد ایزدی به یک سوال: چرا از آمریکا به ایران آمدید؟ / FBI اذیتم می‌کرد!