سرما بخوريد، آنتى بيوتيك نخوريد!

سرماخوردگى شايع ترين بيمارى عفونى در انسان است. بچه هاى كوچك تر از ۵ سال مستعدترين گروه سنى براى ابتلا به اين بيمارى هستند.
استعداد ابتلا به اين بيمارى به تدريج از ۵ سالگى تا ۲۰ سالگى كاهش مى يابد و سپس ثابت مى ماند. گفته مى شود به طور متوسط، هر يك از افراد جامعه، در طول يك سال، بين ۳ تا۵ بار دچار سرماخوردگى مى شوند. سرماخوردگى نامى است كه عموم مردم براى عفونت هاى حاد تنفسى فوقانى به كارمى برند. عفونت، مى تواند ويروسى يا باكتريايى باشد يا با عوامل ديگرى مانند قارچ ايجاد شود اما عفونتى كه ما به آن سرماخوردگى مى گوييم، عفونتى ويروسى است.

عوامل بيمارى

عوامل زمينه ساز و مستعد كننده ابتلا به سرماخوردگى عبارتند:
- ضعف عمومى و خستگى ( قرار گرفتن در معرض سرماى شديد هم احتمالا باعث تغييراتى در بدن مى شود كه شبيه ضعف عمومى، فرد را مستعد ابتلا به اين بيمارى مى كند).
- رعايت نكردن بهداشت به ويژه در محيط هاى پرجمعيت مانند مدارس، مهد هاى كودك و پادگان ها.
- وضع نامناسب تغذيه و ناهنجارى هاى ساختمانى قسمت هاى فوقانى دستگاه تنفس مانند انحراف بينى و بزرگ بودن لوزه ها.

سير بيمارى:

دوران نهفتگى (كمون) بيمارى كوتاه است و از ۲ تا۴ روز متغير است. شروع بيمارى ناگهانى و با احساس خارش يا سوزش در حلق، بينى يا گوش همراه است و به دنبال آن علائم واضح تر ظاهر مى شوند. عطسه، آبريزش بينى، احساس خستگى و كوفتگى، تب خفيف كه ندرتا با لرز همراه است، سردرد خفيف، اختلال حس بويايى و چشايى و دردهاى مبهم كمر يا دست و پا. ترشح چركى (زرد يا سبز) از بينى نشانه عفونت باكتريايى است و يعنى بيمارى از يك سرماخوردگى ساده فراتر رفته است.

درمان:

از آنجا كه سرماخوردگى يك بيمارى ويروسى است براى درمان آن نيازى به آنتى بيوتيك وجود ندارد و در اصل آنتى بيوتيك در درمان آن تاثيرى ندارد.
درمان سرماخوردگى، درمان علايم بيمارى است يعنى دارويى براى خود بيمارى وجود ندارد و داروها فقط علائم را تخفيف مى دهند، تا دوره بيمارى طى شود. استراحت، نوشيدن مايعات كافى و رژيم غذايى به اندازه داروهاى شناخته شده، در درمان اين بيمارى موثر است.
تاكيد مى شود، هيچ نيازى به استفاده از آنتى بيوتيك در سرماخوردگى وجود ندارد. مصرف خودسرانه آنتى بيوتيك ها گذشته از اين كه از نظر اقتصادى باعث خسارات زيادى به خانواده و كشور مى شود، باعث ايجاد مقاومت دارويى باكترى ها هم مى شود.
نمونه واضح آن دارويى مشهور به نام آمپى سيلين است كه تا چند سال پيش بر اغلب عفونت هاى تنفسى فوقانى موثر بود، اما امروزه به علت مصرف خودسرانه و نابجاى اين آنتى بيوتيك، بسيارى از باكترى ها به آن مقاوم شده اند و اين دارو ديگر تاثير سابق را ندارد.

پيشگيرى:

به علت تنوع در گونه هاى ويروس سرماخوردگى، هنوز هيچ واكسن موثرى براى اين بيمارى ساخته نشده است و تنها راه پيشگيرى، رعايت بهداشت فردى مانند شست و شوى مرتب دست ها و دورى كردن از فرد سرماخورده است.