تاریخ کشف اینشتینیوم و فرمیوم

دانشمندان، پس از سنتز کالیفرنیوم در امریکا (و در سایر کشورها)، ارزیابی مجدد و جدی طرحهای خود را شروع کردند. پرسش این بود که آیا عاقلانه است برای سنتز عناصر فرا اورانیوم سنگینتر در آینده‌ی نزدیک طرحریزی کرد.
يکشنبه، 19 ارديبهشت 1395
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: علی اکبر مظاهری
موارد بیشتر برای شما
تاریخ کشف اینشتینیوم و فرمیوم
 تاریخ کشف اینشتینیوم و فرمیوم

نویسندگان: دیمیتری نیکولایویچ تریفونوف و ولادیمیر تریفونوف
برگردان: عبدالله زرافشان




دانشمندان، پس از سنتز کالیفرنیوم در امریکا (و در سایر کشورها)، ارزیابی مجدد و جدی طرحهای خود را شروع کردند. پرسش این بود که آیا عاقلانه است برای سنتز عناصر فرا اورانیوم سنگینتر در آینده‌ی نزدیک طرحریزی کرد.
در حقیقت، هیچ‌گونه روش عملی برای تهیه و جمع‌آوری برکلیوم و کالیفرنیوم به مقدار کافی، برای ساختن هدف جهت بمباران کردن آن با ذرات آلفا و سنتز عناصر 99 و 100، وجود نداشت. این نارسایی ناشی از کوتاهی عمر برکلیوم و کالیفرنیوم بود که برحسب ساعت و دقیقه اندازه‌گیری شده بود (ایزوتوپهایی که دارای عمر طولانی هستند در آن زمان شناخته نشده بودند). کم و بیش فقط یک روش وجود داشت و آنهم بمباران پلوتونیوم با دسته اشعه‌ی نوترونهای بسیار قوی بود، اما در این روش، نتیجه سالها بعد به دست می‌آمد.
البته، تهیه‌ی دسته شعاع نوترونی دارای شدت زیاد که می‌توانست تمام مشکلات را یکجا حل کند امری مطلوب بود. اگر اورانیوم یا پلوتونیوم می‌توانستند در یک دوره‌ی کوتاه تعداد زیادی نوترون به خود جذب کنند، امکان تبدیل آنها به ایزوتوپهای بسیار سنگین وجود داشت. مثلاً:

مدتها پیش کشف شده بود که هسته، با تبدیل تعداد نوترون اضافی به پروتون یا در واقع با تباهی بتا، شمار آنها را در خود کاهش می‌دهد. این زنجیره‌ی متوالی واکنشهای بتا می‌تواند آنچنان طولانی باشد که منجر به تشکیل ایزوتوپهای عناصر 99 و 100 شود.
اما، براساس محاسبات انجام یافته، شدت جریان نوترونها در رئاکتور هسته‌ای بسیار پایین بود و امکان تحقق چنین واکنشهایی وجود نداشت. به علاوه، تئوریها زمانهای نیمه عمر کوتاهی برای ایزوتوپهای عناصر 99 و 100 پیش‌بینی کرده بودند.
در اول نوامبر 1952، امریکا یک بمب گرما هسته‌ای بر فراز جزیره‌ی مرجانی انیویتاک (1) در اقیانوس آرام منفجر کرد. چند صد کیلوگرم گرد و خاک ناشی از انفجار، با حداکثر احتیاط، جمع‌آوری و به امریکا حمل گردید. گروهی از دانشمندان، به سرپرستی سیبورگ و جیورسو (2)، این توده‌ی خاک رادیوآکتیو را مورد مطالعه‌ی دقیق قرار دادند. آنان کشف کردند که این توده حاوی انواع ایزوتوپهای رادیوآکتیو عناصر فرا اورانیوم از جمله دو ایزوتوپ است که نمی‌توانند چیزی جز ایزوتوپهای عناصر 99 و 100 باشند.

ثابت شد که شدت جریان نوترون طی انفجار گرما هسته‌ای خیلی بیشتر از میزانی است که پیش‌بینی شده بود. این پدیده امکان انجام فرایند جذب نوترون توسط اورانیوم را، که در بالا به آن اشاره شده، فراهم کرد. اورانیوم 253 و اورانیوم 255 به ترتیب 7 و 8 ذره‌ی بتا منتشر کردند و به ایزوتوپهای 25399 و 255100 عناصر 99 و 100 تبدیل شدند. مسلم شد که زمان نیمه عمر آنها کوتاه، اما برای انجام تجزیه کافی است (20 روز و 22 ساعت).

عناصر جدید اینشتینیوم (به افتخار اینشتین) و فرمیوم (به افتخار فرمی) نامگذاری شدند. ایزوتوپهایی از آنها که دارای عمر طولانی هستند یعنی Es254 (با زمان نیمه عمر 270 روز) و Fm252 (با زمان نیمه عمر 80 روز) بعدها در شرایط آزمایشگاهی سنتر شدند.
بنابراین، کشف اینشتینیوم و فرمیوم، اگر بتوان گفت، بدون طرح و برنامه بود.
اکنون به نظر می‌آمد جواب پرسش ابدی و همیشگی «آینده چگونه خواهد بود؟» باز هم مشکلتر شده است. کاملاً روشن بود که هرچه عدد Z بیشتر باشد زمان نیمه عمر ایزوتوپ کوتاهتر است. تصور می‌شد که برای عنصری با 100 به نظر می‌آمد که طبیعت، سد غیر قابل نفوذی در مسیر صد عنصر بعدی ایجاد کرده است.

پی‌نوشت‌:

1. Eniwetok.
2. Giorso.

منبع مقاله :
تریفونوف، دیمیتری نیکولایویچ؛ تریفونوف، ولادیمیر؛ (1390)، تاریخچه‌ی کشف عناصر شیمیایی، برگردان: عبدالله زرافشان، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ چهارم



تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین