داروها و مسئله الکل
نويسنده: على نورايى يگانه
در ساخت و سنتز برخى از دارو ها هم چون تنطور ها يا شربت هاى دارويى و نيز در تهيه روکش قرص ها از الکل به عنوان حلال شيميايى استفاده مى شود . اين الکل ، مطابق تحقيقى که از دانشکده داروسازى به عمل آمده ، ممکن است الکل صنعتى خالص يا الکل تخميرى باشد. هر چند استفاده از الکل تخميرى ، به لحاظ مواد اوليه آن ، ترجيح دارد.
در پاسخ بايد گفت : اگر شربت دارويى که در آن الکل به کار رفته ، در اثر نوشيدن ( ولو به مقدار زياد ) مستى مى آورد ، عنوان “مسکر” بر آن صادق بوده و نوشيدن حتى يک قاشق از آن نيز حرام است. زيرا آن چه زياد آن مستى مى آورد ، مقدار کم آن نيز حرام است ( ما اسکر کثيره فقليله حرام .)
توضيح اين که در روايات متعددى آمده که خداوند در شيء حرام ، شفا قرار نداده است. و درصحيحه حلبى از امام درباره دارويى که با خمر عجين شده مى پرسد ، حضرت پاسخ مى دهد : “ نه ! به خدا قسم نمى خواهم بدان بنگرم ، چگونه با آن مداوا کنم در حالى که هم چون پيه يا گوشت خوک مى ماند ... “.
از توضيحاتى که گذشت معلوم مى شود که روايات مزبور شامل شربت هاى دارويى و مانند آن نيست ، زيرا شربت دارويى ، مسکر نيست تا حرام باشد.
بنابراين ، توليد ، فروش و مصرف تنطور هاى دارويى با شروطى که گذشت ، حرام نمى باشد. تنها يک سوال باقى مى ماند. و آن اين که اگر مصرف شربت هاى دارويى را به اين دليل که الکل تخميرى در آن کار رفته براى بزرگ سالان ( افراد بالغ ) حرام دانستيم آيا دادن اين شربت ها به کودکان از لحاظ شرعى چه حکمى دارد ؟
قبل از پاسخ به اين سوال يک نکته را تذکر مى دهيم. و آن اين که خمر و نوشيدنى هاى سکر آور با ساير اشياى نجس تفاوت دارد ، زيرا شرب هم چون قتل نفس ، از کار هاى ناپسندى است که شارع مقدس به هيچ وجه راضى به تحقق آن نيست. و از اين روست که اگر ببينيم شخصى از روى جهل ، مايع مست کننده را مى نوشد ، بايد وى را آگاه کنيم . در حالى که غذاى نجس شده چنين حکمى را ندارد. مگر اين که شخص سبب خوردن غذاى نجس شود هم چنين نوشاندن شراب به اطفال حرام است هر چند آنان از نظر شرعي، مکلف نبوده. بلکه خوراندن غذاى نجس نيز به آنان حرام نيست.
اکنون اگر ثابت شود شربت دارويى که در جريان تهيه آن از الکل استفاده شود ، مسکر است هر چند که مستى در اثر نوشيدن مقدار زياد آن حاصل شود ، در اين صورت دادن اين دارو به کودکان نيز حرام است. و مشمول رواياتى است که نوشاندن خمر و مسکر را به اطفال موجب عذاب اخروى مى داند.
ولى اگر شربت دارويى ولو مقدار زياد آن مسکر نبوده و عنوان خمر بر آن صادق نباشد. (چنان که تحقيق به عمل آمده همين را ثابت مى کند ) و تنها مشکل اين دارو نجاست آن به دليل ترکيب با الکل تخميرى باشد ، دادن اين دارو به اطفال ، اشکال شرعى ندارد ، زيرا خورانيدن غذا يا نوشيدنى نجس شده به اطفال از اين جهت تکليفى ندارد ، ممنوعيت شرعى ندارد.
معرفي سايت مرتبط با اين مقاله
1- حکم مسئله از لحاظ نجاست
2 -بررسى مسئله از لحلاظ حرمت نوشيدن
در پاسخ بايد گفت : اگر شربت دارويى که در آن الکل به کار رفته ، در اثر نوشيدن ( ولو به مقدار زياد ) مستى مى آورد ، عنوان “مسکر” بر آن صادق بوده و نوشيدن حتى يک قاشق از آن نيز حرام است. زيرا آن چه زياد آن مستى مى آورد ، مقدار کم آن نيز حرام است ( ما اسکر کثيره فقليله حرام .)
3- روايات تحريم مداوا به خمر
توضيح اين که در روايات متعددى آمده که خداوند در شيء حرام ، شفا قرار نداده است. و درصحيحه حلبى از امام درباره دارويى که با خمر عجين شده مى پرسد ، حضرت پاسخ مى دهد : “ نه ! به خدا قسم نمى خواهم بدان بنگرم ، چگونه با آن مداوا کنم در حالى که هم چون پيه يا گوشت خوک مى ماند ... “.
از توضيحاتى که گذشت معلوم مى شود که روايات مزبور شامل شربت هاى دارويى و مانند آن نيست ، زيرا شربت دارويى ، مسکر نيست تا حرام باشد.
بنابراين ، توليد ، فروش و مصرف تنطور هاى دارويى با شروطى که گذشت ، حرام نمى باشد. تنها يک سوال باقى مى ماند. و آن اين که اگر مصرف شربت هاى دارويى را به اين دليل که الکل تخميرى در آن کار رفته براى بزرگ سالان ( افراد بالغ ) حرام دانستيم آيا دادن اين شربت ها به کودکان از لحاظ شرعى چه حکمى دارد ؟
قبل از پاسخ به اين سوال يک نکته را تذکر مى دهيم. و آن اين که خمر و نوشيدنى هاى سکر آور با ساير اشياى نجس تفاوت دارد ، زيرا شرب هم چون قتل نفس ، از کار هاى ناپسندى است که شارع مقدس به هيچ وجه راضى به تحقق آن نيست. و از اين روست که اگر ببينيم شخصى از روى جهل ، مايع مست کننده را مى نوشد ، بايد وى را آگاه کنيم . در حالى که غذاى نجس شده چنين حکمى را ندارد. مگر اين که شخص سبب خوردن غذاى نجس شود هم چنين نوشاندن شراب به اطفال حرام است هر چند آنان از نظر شرعي، مکلف نبوده. بلکه خوراندن غذاى نجس نيز به آنان حرام نيست.
اکنون اگر ثابت شود شربت دارويى که در جريان تهيه آن از الکل استفاده شود ، مسکر است هر چند که مستى در اثر نوشيدن مقدار زياد آن حاصل شود ، در اين صورت دادن اين دارو به کودکان نيز حرام است. و مشمول رواياتى است که نوشاندن خمر و مسکر را به اطفال موجب عذاب اخروى مى داند.
ولى اگر شربت دارويى ولو مقدار زياد آن مسکر نبوده و عنوان خمر بر آن صادق نباشد. (چنان که تحقيق به عمل آمده همين را ثابت مى کند ) و تنها مشکل اين دارو نجاست آن به دليل ترکيب با الکل تخميرى باشد ، دادن اين دارو به اطفال ، اشکال شرعى ندارد ، زيرا خورانيدن غذا يا نوشيدنى نجس شده به اطفال از اين جهت تکليفى ندارد ، ممنوعيت شرعى ندارد.
معرفي سايت مرتبط با اين مقاله
تصاوير زيبا و مرتبط با اين مقاله
