محمدرضا تجدد

تجدّد، محمدرضا (1267-1352 ش) فرزند شیخ علی شیخ العراقین مازندرانی، روزنامه‌نگار، قاضی عدلیه، وکیل مجلس. در کربلا متولد شد و پس از انجام تحصیلات مقدماتی وارد حوزه‌ی علمیه گردید. دوره‌ی سطح را بطور کامل فراگرفت و چندی هم دروس خارج را نزد علمای مبرز آن روز تلمذ نمود در 1298 ش به اتفاق برادرش زین العابدین رهنما به ایران بازگشت و در محافل سیاسی ایران رفت و آمد پیدا کرد و در انتخابات دوره‌ی چهارم مجلس مشارکت نمود و سرانجام از ساری انتخاب گردید. وی که در آن ایام معروف به شیخ العراقین‌زاده بود در مجلس چهارم جزو وکلای پرتوان و تلاش گردید و تمام فعالیت خود را برای خلع قاجاریه و پادشاهی سردار سپه بکار برد. در انتخابات دوره‌ی پنجم که تحت نظر امیر لشکر خدایار خان انجام گرفت او مجدداً از شهرستان ساری انتخاب گردید. همزمان با افتتاح مجلس پنجم امتیاز روزنامه‌ی تجدد را گرفت و اولین شماره‌ی آن در 23 اسفند 1302 انتشار یافت. تجدد در شماره‌ی دوم روزنامه‌ی خود قطعنامه‌ای مشتمل بر چهار ماده انتشار داد که عبارت بود از خلع سلطان احمد میرزا از سلطنت، تغییر قانون اساسی از طرف مجلس. این قطعنامه که در حقیقت مقدمه‌ی خلع احمدشاه از سلطنت و تغییر رژیم از سلطنتی به جمهوری بود با مخالفت سید حسن مدرس و عده‌ی زیادی از روحانیون مواجه شد و جنجال بزرگی در کشور پیش آورد که سردار سپه ناچار شد تغییر رژیم را منتفی کند. در 9 آبان 1304 که مجلس طرح نمایندگان را مبنی بر خلع قاجاریه به تصویب رسانید. تجدد در تصویب آن زحمات زیادی متحمل شد و در مجلس مؤسسان هم عضو بود. محمدرضا تجدد پس از خلع قاجاریه و پادشاهی رضاخان روزنامه‌ی تجدد را تعطیل کرد و در 1306 ش بنا به دعوت داور به وزارت عدلیه انتقال یافت و با رتبه‌ی 9 قضائی رئیس استیناف کرمان شد. پس از آن رئیس دادگستری خراسان شد و بعد به مستشاری دیوان عالی کشور منصوب گردید در 1314 رضا شاه نسبت به عده‌ای از کارگزاران خود سوءظن پیدا کرد و دستور داد شهربانی همه‌ی آنها را بازداشت کرد و محمدرضا تجدد در زمره‌ی آن عده بود. تجدد چندی در زندان بسر برد تا با شفاعت مخبرالسلطنه هدایت آزاد گردید ولی به بغداد تبعید شد. پس از شهریور 1320 تجدد به ایران بازگشت و در کابینه‌ی فروغی از طرف تدین وزیر فرهنگ به معاونت آن وزارتخانه منصوب گردید چندی هم معاون وزارت دادگستری بود. در دوره‌ی چهاردهم از ساری به وکالت مجلس انتخاب گردید و پس از پایان دوره‌ی مزبور به دادگستری بازگشت و چندی بعد بازنشسته شد وفات او در تهران اتفاق افتاد. تجدد مردی فاضل و دانشمند بود و با ترجمه‌ی کتاب الفهرست ابن ندیم از عربی به فارسی خدمت فرهنگی و علمی بزرگی انجام داد.
منابع :
خاطرات و خطرات، هدایت؛ تاریخ جراید و مجلات ایران، صدر هاشمی؛ داور و عدلیه، باقر عاقلی؛ صورت مذاکرات مجلس شورای ملی دوره‌ی چهارم و پنجم؛ سیاست موازنه‌ی منفی، کی استوان؛ فرهنگی رجال معاصر، باقر عاقلی.
منبع مقاله :
دائرةالمعارف تشیع، جلد 4، (1391) تهران: مؤسسه‌ی انتشارات حکمت، چاپ اول