صفات مؤمن: قسمت 11
درس اخلاق حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی(دامت برکاته)
حديث اخلاقى سابق را كه در مورد صفات مؤمن كامل الايمان بود ادامه داده و شش صفت ديگر را بيان مى كنيم.
متن حديث:
ترجمه حديث:
شرح حديث:
عدّه اى از اهل سنّت مغرض (وهّابى هاى لجوج) اصرار دارند به شيعه نسبت تحريف دهند، با اين كه قرآنهاى مملكت ما با قرآن آنها تفاوتى ندارد، در عين حال مى گويند شما قرآن ديگرى هم داريد و مى خواهند شيعه را خارج از اسلام بدانند و لذا بر آن اصرار دارند ولى ما از كتب خود آنها ثابت مى كنيم كه در بين آنها هم قائل به تحريف وجود دارد.
تحريف معنوى يكى از شاخه هاى تحريف است كه قرآن هم به آن اشاره دارد. تحريف معنوى هميشه در اسلام، يهود و مسيح بوده است كه حداقلّ آن برخورد گزينشى با آيات است، يعنى قسمتى از آيات را كه به نفع است پذيرفته و قسمت ديگر را رها كنند، در حالى كه آيات قرآن مفسّر يكديگرند.
از جمله مواردى كه در آن تحريف معنوى در آيات و روايات شده مسئله دنيا است كه هر گروهى به ميل خودشان آن را معنى كرده اند. يك عدّه انسان هاى عقب مانده، وامانده، ناتوان و بى حال قائل به زهد شده و دنيا را رها كرده اند، عدّه اى ديگر به عنوان «الدنيا مزرعة الآخرة» به دنيا چسبيده و دنياپرست شده اند، كه هر دو مذموم هستند، بايد ديد پيامبر اكرم(ص) در اين فراز از روايت در مورد مؤمن كامل چه مى فرمايند:
چهل و هشتمين صفت مؤمن: «ان سلك مع اهل الدنيا كان اكسيهم» است يعنى مؤمن كامل كسى است كه اگر در كنار اهل دنيا قرار گيرد، در صنعت، كشاورزى، طب... از همه باهوش تر است. اگر بخواهيم وابسته سياسى نباشيم بايد وابسته اقتصادى نباشيم و اگر بخواهيم وابسته اقتصادى نباشيم بايد وابسته علمى نباشيم، اگر وابسته باشيم هر چند شعار استقلال دهيم فايده اى ندارد، چون آنها در بين مصنوعاتشان، فرهنگ خود را به جامعه ما الغا مى كنند.
چهل و نهمين صفت مؤمن: «ان سلك مع اهل الآخرة كان أورعهم» است يعنى مؤمن در صف اهل آخرت با تقوى ترين است و دنيا را براى عيش و نوش نمى خواهد، بلكه براى عزّت و سربلندى مسلمانان مى خواهد. عزّت و سربلندى به شعار نيست بلكه به بى نيازى است، اگر نياز متقابل باشد اشكال ندارد ولى اگر ما فقط نيازمند باشيم و از ما نياز باشد و از آنها ناز اين فايده اى ندارد.
پنجاهمين صفت مؤمن: «لا يرضى فى كسبه بشبهة» است يعنى مؤمن كامل الايمان كسى نيست كه فقط واجبات را به جاى آورد و محرّمات را ترك كند بلكه سراغ شبهات نمى رود و از آنها پرهيز مى كند مثلا در مجالس بطّالين شركت نمى كند كه از موارد شبهه است. امام سجّاد(ع) در دعاى ابوحمزه مى فرمايد:
أو رأيتنى فى مجالس البطّالين فحرمتنى.
شبهات لبه پرتگاه است كه اگر غفلت كند در پرتگاه مى افتد.
پنجاه و يكمين صفت مؤمن: «ولا يعمل فى دينه برخصة» است يعنى مؤمن كامل كسى است كه دينش سراغ رخصت ها نمى رود.
رخصت اين است كه مى گويد كل مكروه جايز العمل و كل مستحب جايز الترك. طلبه ها بايد از شبهات و رُخَص دورى كنند.
پنجاه و دوّمين صفت مؤمن: «يعطف على أخيه بزلّته» است يعنى مؤمن كامل اگر برادرش لغزشى كرد مى گذرد. چه كسى جز معصوم در دنيا لغزش ندارد؟ اگر بنا باشد لغزش را به ذهن بسپاريم، ديگر زندگى در دنيا ممكن نيست.
پنجاه و سوّمين صفت مؤمن: «يرى ما مضى من قديم صحبت» است يعنى سوابق حسنه دوستش را فراموش نمى كند.
از خدا بخواهيم كه به ما توفيق دهد تا اين صفات را در خودمان زنده كنيم.
پي نوشت :
1. بحار، ج 64، ص 311.
