معرفی آمله و خواص درمانی آن

نام علمی:

Phllanthus emblica L، نام فرانسه Myrobalan emblique و نام انگلیسی آن Emblicmyrobalan می‌باشد. نام‌های دیگر آن به فارسی، عربی و در کتب طب سنتی، آمله، حافظ الاعضاء، آملج، اَملَج، آملا و اونلا نامیده شده است.

تیره گیاه:

فرفیون Euphorbiaceae

نوع گیاه:

درخت

مشخصات ظاهری:

درختی است به ارتفاع حدود 20 متر با تنه‌ای نسبتاً خمیده، شاخه‌های آن گسترده، پوست درخت صاف و قهوه‌ای رنگِ مایل به خاکستری کم رنگ، و برگ‌های آن مرکب از برگچه‌های ریز، مستطیلی، مینیاتوری و تقریباً شانه‌ای می‌باشند. در محور شاخه‌ها، گل دهنده، گل‌هایش به صورت مجتمع، کوچک و به رنگ زردِ مایل به سبز هستند. میوه‌اش کروی، گوشت‌دار، طعم آن تلخ، ترش و گس و قطر تقریبی آن یک‌سانتی متر گاهی موارد بیشتر یا کمتر است.

طبیعت میوه:‌

طبق نظر حکمای طب سنتی طبیعت آن سرد و خشک می‌باشد.

رویش جغرافیایی:

به صورت وحشی در نواحی حاره و نیمه حاره هند، چین، سیلان و مالایا روییده و به صورت پرورشی نیز کاشته می‌شود.

ترکیبات شیمیایی و مواد موجود در آن:

مبلیک اسید، لیپید، آمبلیکول، روغن ثابت، اسانس، موسیک اسید، فسفاتید، تانن (شامل گالیک اسید، الاجیک اسید و گلوکز)، ماده فیلامبلین به صورت اتیل گالات و ویتامین C فراوان در میوه آن وجود دارد.

بخش مورد استفاده:

میوه. در ضمن ریشه، برگ و گل گیاه نیز خواص دارویی دارند.

نحوه مصرف میوه:

در طب سنتی برای درمان بیماری‌ها نحوه و مقدار مصرف آن را پزشک تشخیص داده و تجویز می‌کند.

خواص درمانی:

تقویت کننده حافظه و مقوی نیروی جنسی، سرشار از ویتامین C، اسید آمینه و مواد معدنی، نشاط‌آور و بازسازی کننده نیروی جوانی، خلط‌آور و برطرف کننده یبوست، کاهنده قند و پایین آورنده چربی خون، محافظت کننده کبد و ضد باکتری، تقویت کننده عمومی بدن و آنتی اکسیدان، قطع کننده خونریزی و رفع کننده سوء هاضمه و افزاینده قدرت بینایی و برطرف کننده اختلالات صفراوی می‌باشد. در ضمن برای زردی، برونشیت، سرفه، اسهال‌های کهنه، تب، آسم و تهوع نیز مفید است.

منبع مقاله :
صانعی، صمصام؛ (1395)، طبّ الصمصام -آشنایی با بیش از 400 نوع از گیاهان دارویی- (جلد دوم)، تهران: انتشارات حافظ نوین، چاپ اول.