معرفی بلادون و خواص درمانی آن

نام علمی:

Atropa belladonna L.، نام فرانسه Belladone و نام انگلیسی آن Belladonna می‌باشد. نام‌های دیگر آن به فارسی، عربی و در کتب طب سنتی، بلادون، شاهبیزک، ست الحسن و بلادانه نامیده شده است.

تیره گیاه:

سیب زمینی Solanaceae

نوع گیاه:

بوته

مشخصات ظاهری:

گیاهی است علفی و چند ساله به ارتفاع حدود 100 سانتی‌متر گاهی موارد بیشتر با ساقه‌ای مستقیم و استوانه‌ای شکل و دارای ریشه‌ای نرم، صاف، مخروطی شکل، دراز و به رنگ قهوه‌ای تیره می‌باشد. آلکالوئیدهای مختلف از جمله آتروپین، هیوسایامین، بلادونین، آتروپامین، آسپاراژین، بتامتیل اسکوله‌تین و آتروسین و در ضمن رزین و نشاسته در آن تشخیص داده شده است. برگ‌های آن منفرد، متغیر و غیرمساوی، بیضی شکل، نوک تیز و به رنگ سبز تیره هستند. گل‌های آن درشت به وضع منفرد و آویزان با جام قرمز قهوه‌ای، نوک تیز و مثلثی شکل که نوک آنها به طرف بیرون می‌باشد. میوه‌اش سته، مدور تا حدودی پهن و سبز رنگ که سپس قرمز و پس از رسیدن سیاه رنگ می‌شود و به ابعاد یک آلبالو است. در ضمن میوه محتوی دانه‌های کوچک، مسطح، کروی و تیره رنگ می‌باشد.

طبیعت:

طبق نظر حکمای طب سنتی طبیعت آن گرم و خشک است.

رویش جغرافیایی:

در نواحی مرتفع و کوهستانی اروپا، آسیا و شبه قاره هند انتشار دارد. در ایران نیز بیشتر در ارتفاعات، کوه‌ها، جنگل‌ها و بیشه‌زارها بخصوص در استان‌های شمالی و آذربایجان شرقی و غربی به صورت خودرو می‌روید.

ترکیبات شیمیایی و مواد موجود در آن:

آلکالوئیدهای مختلف از جمله آتروپین، هیوسایامین، بلادونین، آتروپامین، آسپاراژین، بتامتیل اسکوله‌تین و آتروسین و در ضمن رزین و نشاسته در آن تشخیص داده شده است.

بخش مورد استفاده:

برگ، ریشه، میوه و دانه آن

نحوه مصرف:

فقط با دستور پزشک

خواص درمانی:

شل کننده عضلات و آرام‌بخش دردهای عصبی، ضد تشنج قوی و مخدر، ضد صرع و مسکن سیاه سرفه، سرباز کننده دمل‌ها و ضد اسهال خونی، برطرف کننده یبوست‌های مقاوم و تسکین دهنده دردهای سیاتیک، ضد سرگیجه و مفید برای بی اختیاری ادرار، ضد اسپاسم‌های ناحیه‌ی مقعد و واژن و معرق می‌باشد. در ضمن برای روماتیسم مفصلی، دریاگرفتگی (به علت دارا بودن آتروپین)، داء القرص، بواسیر، انزال زودرس، درد معده، نقرس و قولنج کبدی و کلیوی نیز مفید است. در استعمال خارجی استفاده از آن به صورت ضماد و یا بخور دادن برای ریزش مو و در آسم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تذکر:

استفاده از بلادون به صورت خودسرانه و بیش از حد مجاز، خطرناک و بر سیستم عصبی مرکزی تأثیر گذاشته، شخص بی‌حرکت شده، هذیان می‌گوید و از لحاظ تنفس دچار مشکل شده و در نهایت منجر به مرگ می‌شود. در ضمن استفاده از آن برای خانم‌های باردار مطلقاً ممنوع می‌باشد.

منبع مقاله :
صانعی، صمصام؛ (1395)، طبّ الصمصام -آشنایی با بیش از 400 نوع از گیاهان دارویی- (جلد دوم)، تهران: انتشارات حافظ نوین، چاپ اول.