امامزاده معصوم ؛ بقعه ي مبارک
نويسنده:زهرا باقري
دير زماني بود که نامش را شنيده بودم ، اما توفيق زيارت نصيبم نشده بود ، هميشه در ابهام بودم که امامزاده ، معصوم است يا امامزاده معصوم .
طلب !...مي گويند زيارت نه همت است نه قسمت ، که دعوت است و من به دعوت ، به خوان با عظمت امامزاده علي بن حمزه از نوادگان امام باقر (ع)مهمان شده بودم ، امامزاده اي که به معصوم شهره است !
اين بقعه متبرکه ، درنزديکي بقعه امامزاده حسن (ع) در تهران ، بين ميدان قزوين و سه راه آذري ، مقابل پل امامزاده معصوم واقع شده است .در کتيبه اي که به تاريخ 1240 هـ .ق نوشته شده ،آن حضرت را از نوادگان امام محمد باقر (ع)معرفي کرده اند و در تاريخ آمده است که در سال 203 هـ .ق او همراه امام رضا (ع)و 430 نفر ديگر به دستور هارون از بغداد اخراج شده بودند و قدوم مبارکش خاک ايران را متبرک کرده است .
از در ورودي که جزو حياط امامزاده ، محسوب مي شود ، تا خود حرم ، چند متري فاصله است ،فاصله اي که پراز گل و درخت و سبزه است ، و تو خيال مي کني که به بهشت پاي گذارده اي !
در بهشت هستي که بقعه را از دور مي بيني ، بناي فعلي آن مشتمل بر حرم چهار ضلعي مستطيل شکل است که ايوان کوچکي در طرف جنوب و اتاق هاي وسيعي در طرفين آن ساخته شده و گنبدي به سبک گنبدهاي عصر صفوي بر فراز بقعه استوار گرديده است .و دلت مي رود ، توفيق کربلا نصيب نشده اما بوي کربلا و روح کربلا در دلت جاري است و انگار نياز نيست که رفته باشي ،هميشه دلت کربلايي بوده !اين را آن هايي که رفته اند مي گويند و چه فرق مي کند که امامزاده معصوم (ع) باشد يا کربلا ، شاه عبدالعظيم باشد يا کربلا ، حرم امام رضا (ع)باشد يا حرم حسين (ع) !مهم دل است که دل ، هوايي شده بود ،هواي کربلا !نگاه کن رو به روي بقعه ، پنج شهيد گمنام را به خاک سپرده اند ، بي سبب نيست که دلت کربلايي شده است .
صحن و بارگاه به قدري زيبا و ساده بود که بي اختيار دوست داشتي جان به قربان صاحب خانه کني !
مي داني !گاهي صحن و بارگاه زينت شده آن قدر تو را درگير ظواهر مي کند که فراموش مي کني آمده اي صاحب خانه را ببيني يا خانه را !
مقابل ضريح ايستادم ، زبان بسته بود ! چه عرض حاجتي مي توانستم داشته باشم ، طلبيده بود ، بعد از اين همه سال انتظار !مداحي بود که به درخواست تو مي خواند ، هر نذري که داشتي همان را مي گفتي و اجابت مي کرد .تو دلت در آن جا چند هوايي است ، هواي شهداي جنوب ايران ،هواي مشهد الرضا ، هواي کربلا ، پس ،از مداح درخواست مي کني که خودش يکي را برگزيند ، بخواند تا همه فيض ببرند و او به اين گونه مي خواند :
«در آتش ، بي پناهي گريه مي کرد /گل گم کرده راهي ،گريه مي کرد / کنار نعش سقاي عطشناک /فرات از رو سياهي گريه مي کرد ».
چه خوب انتخاب کرده بود ، نياز نبود دل بدهي ، دل رفته بود ، آرام آرام پر کشيده بود ...
حال و هواي حرم آنقدر صميمي است که انگار سال هاست با صاحبخانه آشنايي !در اتاق کناري مي نشينم و مي خواهم به شکرانه ي ديدار نذري را که کرده ام ادا کنم ،رو به رويم پنجره ي بسته ي مشبکي وجود دارد که شعاع نور خورشيد از بين شبکه ها ،به داخل سرک مي کشد و ظهر نشده اتاق پر مي شود از نور ، همانطور که پرشده است از زوار امامزاده معصوم و هرکس به تمنايي آمده !تمناي مال ، تمناي خانه ، تمناي کار ، تمناي فرزند صالح ، تمناي همسر ،ولي دل هاي عاشقي هم هستند که هيچ نمي خواهند ،هرچه گوش تيز مي کنم ،چيزي از جنس دنيا نمي شنوم !مبهوت ضريح ، زير لب صلوات مي فرستند !
چه کرده اي با دلهايشان امامزاده معصوم ؟!با دل من هم آن کن !
توليت امامزاده ،با روي باز و مهربان اي که بي شک از همجواري با امامزاده به اين حد رسيده است ، تاريخچه ي بقعه (صحن و بارگاه ضريح مطهر ) را اينگونه روايت مي کند :ساختمان اين بقعه که قدمت تاريخي اش به دوره ي صفويه باز مي گردد ،ساده و بي پيرايه است و گنبد فيروزه اي رنگ و کاشي کاري زيبايش که به سبک عهد صفويه است زينت بخش اين بقعه گرديده است .
داخل حرم و بر روي مرقد امامزاده معصوم ،ضريح کوچک و زيبايي قرار دارد .دو رواق نسبتاً کوچک نيز در ضلع شرقي حرم وجود دارد .در ايوان جنوبي دو کتيبه ي مرمرين کوچک در طرفين درب حرم نصب گرديده که در يکي تاريخ 1040 و در ديگري 1240 هجري قمري به چشم مي خورد ، بر اساس آن بناي اوليه اين بقعه مقارن با سال هاي اول سلطنت شاه صفي ـ توسط خواجه محب فرزند حاجي رمضان بريانکي در سال 1040 ـ تعمير و مرمت شده است .
بقعه کنوني به جاي بقعه ويران شده قبلي بنا گرديده است .اين بنا در چند دهه اخير نيزچندين بار مرمت شده است .در سال هاي اخير ، حرم را احترامي در خور نموده اند ، آئينه کاري صحن و سرا و دو گلدسته طلايي جلوه اي ديگر از حرم را به رخ زوار مي کشد .
مردم را نظاره مي کني که چقدر با حرم مأنوسند ، پس از زيارت در فضاي سبز بارگاه مي نشينند و از فضاي پاک و بي آلايش بهره مي برند ، و اين را آن وقت خواهي دانست که مي بيني به جاي پارک آن سوتر از حرم ، اين را برگزيده اند .
مردم عاشق در اين پيچيدگي هاي تهران ، سادگي و آرامش را در حرم مي جويند ،عيد خود را با زيارت آقا آغاز مي کنند و دعاي کميل و توسل و دعاي ندبه را نيز در صحن و سراي حرمند .
توليت آستان مقدس ، با درک علاقه ي مردم به امامزاده برنامه ريزي ها و پيگيري هايي انجام داده و در نظر دارد با گسترش فضاي ورودي ، پارکينگي احداث کند تا مشکل رفت و آمد زوار حل شود .
و از برنامه هاي فرهنگي حرم نيز غافل نمانده اند ؛از جمله :برگزاري کلاس قرآن ، تفسير ، دعاي توسل در هر شب چهارشنبه و احداث کتابخانه و ...ما نيز اميدواريم برنامه هاي آستان مقدس امامزاده معصوم (ع) پربارتر از قبل به خيل عظيم مشتاقان حضرتش علاوه بر حلاوت ديدار ، حلاوت معرفت را نيز بيش از پيش کند .
منبع:مجله قدر(ش19)
/خ
طلب !...مي گويند زيارت نه همت است نه قسمت ، که دعوت است و من به دعوت ، به خوان با عظمت امامزاده علي بن حمزه از نوادگان امام باقر (ع)مهمان شده بودم ، امامزاده اي که به معصوم شهره است !
اين بقعه متبرکه ، درنزديکي بقعه امامزاده حسن (ع) در تهران ، بين ميدان قزوين و سه راه آذري ، مقابل پل امامزاده معصوم واقع شده است .در کتيبه اي که به تاريخ 1240 هـ .ق نوشته شده ،آن حضرت را از نوادگان امام محمد باقر (ع)معرفي کرده اند و در تاريخ آمده است که در سال 203 هـ .ق او همراه امام رضا (ع)و 430 نفر ديگر به دستور هارون از بغداد اخراج شده بودند و قدوم مبارکش خاک ايران را متبرک کرده است .
از در ورودي که جزو حياط امامزاده ، محسوب مي شود ، تا خود حرم ، چند متري فاصله است ،فاصله اي که پراز گل و درخت و سبزه است ، و تو خيال مي کني که به بهشت پاي گذارده اي !
در بهشت هستي که بقعه را از دور مي بيني ، بناي فعلي آن مشتمل بر حرم چهار ضلعي مستطيل شکل است که ايوان کوچکي در طرف جنوب و اتاق هاي وسيعي در طرفين آن ساخته شده و گنبدي به سبک گنبدهاي عصر صفوي بر فراز بقعه استوار گرديده است .و دلت مي رود ، توفيق کربلا نصيب نشده اما بوي کربلا و روح کربلا در دلت جاري است و انگار نياز نيست که رفته باشي ،هميشه دلت کربلايي بوده !اين را آن هايي که رفته اند مي گويند و چه فرق مي کند که امامزاده معصوم (ع) باشد يا کربلا ، شاه عبدالعظيم باشد يا کربلا ، حرم امام رضا (ع)باشد يا حرم حسين (ع) !مهم دل است که دل ، هوايي شده بود ،هواي کربلا !نگاه کن رو به روي بقعه ، پنج شهيد گمنام را به خاک سپرده اند ، بي سبب نيست که دلت کربلايي شده است .
صحن و بارگاه به قدري زيبا و ساده بود که بي اختيار دوست داشتي جان به قربان صاحب خانه کني !
مي داني !گاهي صحن و بارگاه زينت شده آن قدر تو را درگير ظواهر مي کند که فراموش مي کني آمده اي صاحب خانه را ببيني يا خانه را !
مقابل ضريح ايستادم ، زبان بسته بود ! چه عرض حاجتي مي توانستم داشته باشم ، طلبيده بود ، بعد از اين همه سال انتظار !مداحي بود که به درخواست تو مي خواند ، هر نذري که داشتي همان را مي گفتي و اجابت مي کرد .تو دلت در آن جا چند هوايي است ، هواي شهداي جنوب ايران ،هواي مشهد الرضا ، هواي کربلا ، پس ،از مداح درخواست مي کني که خودش يکي را برگزيند ، بخواند تا همه فيض ببرند و او به اين گونه مي خواند :
«در آتش ، بي پناهي گريه مي کرد /گل گم کرده راهي ،گريه مي کرد / کنار نعش سقاي عطشناک /فرات از رو سياهي گريه مي کرد ».
چه خوب انتخاب کرده بود ، نياز نبود دل بدهي ، دل رفته بود ، آرام آرام پر کشيده بود ...
حال و هواي حرم آنقدر صميمي است که انگار سال هاست با صاحبخانه آشنايي !در اتاق کناري مي نشينم و مي خواهم به شکرانه ي ديدار نذري را که کرده ام ادا کنم ،رو به رويم پنجره ي بسته ي مشبکي وجود دارد که شعاع نور خورشيد از بين شبکه ها ،به داخل سرک مي کشد و ظهر نشده اتاق پر مي شود از نور ، همانطور که پرشده است از زوار امامزاده معصوم و هرکس به تمنايي آمده !تمناي مال ، تمناي خانه ، تمناي کار ، تمناي فرزند صالح ، تمناي همسر ،ولي دل هاي عاشقي هم هستند که هيچ نمي خواهند ،هرچه گوش تيز مي کنم ،چيزي از جنس دنيا نمي شنوم !مبهوت ضريح ، زير لب صلوات مي فرستند !
چه کرده اي با دلهايشان امامزاده معصوم ؟!با دل من هم آن کن !
توليت امامزاده ،با روي باز و مهربان اي که بي شک از همجواري با امامزاده به اين حد رسيده است ، تاريخچه ي بقعه (صحن و بارگاه ضريح مطهر ) را اينگونه روايت مي کند :ساختمان اين بقعه که قدمت تاريخي اش به دوره ي صفويه باز مي گردد ،ساده و بي پيرايه است و گنبد فيروزه اي رنگ و کاشي کاري زيبايش که به سبک عهد صفويه است زينت بخش اين بقعه گرديده است .
داخل حرم و بر روي مرقد امامزاده معصوم ،ضريح کوچک و زيبايي قرار دارد .دو رواق نسبتاً کوچک نيز در ضلع شرقي حرم وجود دارد .در ايوان جنوبي دو کتيبه ي مرمرين کوچک در طرفين درب حرم نصب گرديده که در يکي تاريخ 1040 و در ديگري 1240 هجري قمري به چشم مي خورد ، بر اساس آن بناي اوليه اين بقعه مقارن با سال هاي اول سلطنت شاه صفي ـ توسط خواجه محب فرزند حاجي رمضان بريانکي در سال 1040 ـ تعمير و مرمت شده است .
بقعه کنوني به جاي بقعه ويران شده قبلي بنا گرديده است .اين بنا در چند دهه اخير نيزچندين بار مرمت شده است .در سال هاي اخير ، حرم را احترامي در خور نموده اند ، آئينه کاري صحن و سرا و دو گلدسته طلايي جلوه اي ديگر از حرم را به رخ زوار مي کشد .
مردم را نظاره مي کني که چقدر با حرم مأنوسند ، پس از زيارت در فضاي سبز بارگاه مي نشينند و از فضاي پاک و بي آلايش بهره مي برند ، و اين را آن وقت خواهي دانست که مي بيني به جاي پارک آن سوتر از حرم ، اين را برگزيده اند .
مردم عاشق در اين پيچيدگي هاي تهران ، سادگي و آرامش را در حرم مي جويند ،عيد خود را با زيارت آقا آغاز مي کنند و دعاي کميل و توسل و دعاي ندبه را نيز در صحن و سراي حرمند .
توليت آستان مقدس ، با درک علاقه ي مردم به امامزاده برنامه ريزي ها و پيگيري هايي انجام داده و در نظر دارد با گسترش فضاي ورودي ، پارکينگي احداث کند تا مشکل رفت و آمد زوار حل شود .
و از برنامه هاي فرهنگي حرم نيز غافل نمانده اند ؛از جمله :برگزاري کلاس قرآن ، تفسير ، دعاي توسل در هر شب چهارشنبه و احداث کتابخانه و ...ما نيز اميدواريم برنامه هاي آستان مقدس امامزاده معصوم (ع) پربارتر از قبل به خيل عظيم مشتاقان حضرتش علاوه بر حلاوت ديدار ، حلاوت معرفت را نيز بيش از پيش کند .
منبع:مجله قدر(ش19)
/خ
