معرفی غافث و خواص درمانی آن

نام علمی:

Agrimonia eupatoria L.، نام فرانسه Aigremoine و نام انگلیسی آن Common agrimony می‌باشد. نام‌های دیگر آن به فارسی و در کتب طب سنتی، غافث، غافت و دوای جگر نامیده شده است.

تیره گیاه:

گل سرخیان Rosaceae

نوع گیاه:

بوته

مشخصات ظاهری:

گیاهی است پایا به ارتفاع حدود 50 سانتی‌متر گاهی موارد بیشتر با ساقه‌ای کرکدار، برگ‌های آن مرکب و هر برگ دارای 5 تا 9 برگچه‌ی دندانه‌دار و بیضی شکل می‌باشد. گل‌های آن کوچک و زردرنگ که در امتداد قسمت انتهایی ساقه‌ی گل دهنده ظاهر می‌شوند. میوه‌اش نیز پوشیده از خارهای قلابی شکل است.

طبیعت:

طبق نظر حکمای طب سنتی طبیعت آن گرم و خشک می‌باشد.

رویش جغرافیایی:

در اغلب نقاط سایه‌دار جنگل‌های سراسر اروپا، آسیا، هندوستان و در ایران بیشتر در استان‌های شمالی و شمال غربی انتشار دارد.

ترکیبات شیمیایی و مواد موجود در غافث:

یک ماده‌ی رنگی، اسانس روغنی فرّار، تانن، مواد لاستیکی و یک فیتوسترول در آن تشخیص داده شده است.

بخش مورد استفاده:

برگ و گل ها

نحوه مصرف:

معمولاً به صورت دم کرده، جوشانده و یا عصاره استفاده می‌کنند و در طب سنتی برای درمان بیماری‌ها نحوه و مقدار مصرف را پزشک تشخیص داده و تجویز می‌کند.

خواص درمانی:

قبض کننده و ادرارآور، بند آورنده خونریزی و مسکن دردهای کبدی، ضد التهاب مثانه و مفید برای بی‌اختیاری ادرار، ضد میکروب و دفع کننده اخلاط خونی، التیام‌بخش زخم گلو و بازکننده گرفتگی صدا، ضد روماتیسم و رفع کننده التهاب مفاصل، دفع کننده سنگ‌های صفراوی و ضد سنگ کلیه، افزاینده ترشح صفرا و برطرف کننده ترشحات زنانگی، تقویت کننده قلب و بازکننده انسداد مجاری کبد و طحال، ضد کرم و برطرف کننده ضعف معده، کاهنده قند خون و دفع کننده خون از ادرار می‌باشد. در ضمن برای آلبومینوری (پیدا شدن آلبومین در ادرار)، بیماری‌های کبدی، آسم، شب ادراری کودکان و بواسیر نیز مفید است. در استعمال خارجی جوشانده‌ی آن به صورت دهان‌شویه و غرغره، منقبض کننده مخاط دهان و گلو و رفع کننده آنژین و ورم لوزه‌ها است و به صورت شستشو التیام‌بخش زخم‌های سطحی و جراحات می‌باشد.
منبع مقاله :
صانعی، صمصام؛ (1395)، طبّ الصمصام -آشنایی با بیش از 400 نوع از گیاهان دارویی- (جلد دوم)، تهران: انتشارات حافظ نوین، چاپ اول.