زمان ايجاد ژن هاي بيماري زا
مترجم: فريدون دولتشاهي
تحليل عضلاني و هموفيلي از شناخته‌شده‌ترين بيماري‌هاي ژنتيكي هستند اما غير از اينها بيماري‌هاي ژنتيكي ديگري نيز وجود دارند. زماني كه چندين هزار ژن در انسان دچار نقص مادرزادي هستند با بيش از 4000 بيماري ژنتيكي موروثي ارتباط دارند. به علاوه تنها تعداد اندكي از اين بيماري‌ها قابل درمان هستند. از اينرو نياز به سازمان دادن دانش بشري درباره آنها، به هر شكلي احساس مي‌شود.
ژن‌هايي كه موجب بيماري مي‌شوند بر حسب ظاهر در يك چيز مشترك هستند، آنها از لحاظ تكنيكي اهميت ندارند. فعال كردن مجدد اين ژن‌ها به هنگام جنيني، جنين را از بين نمي‌برد و اگر هم از بين ببرد آن جنين متولد مي‌شود. اين تحول به فرضيه‌اي منجر شده است كه مي‌گويد ژن‌هايي كه با بيماري‌ها ارتباط دارند به تازگي شكل گرفته‌اند.
يك دليل ديگر براي اينكه انتظار داشته باشيم ژن‌هاي مربوط به بيماري‌ها به تازگي شكل گرفته‌اند اين است كه هر چه يك ژن پيرتر باشد اين احتمال بيشتر وجود دارد كه لغزش و ضعف‌هايي كه مي‌توانند موجب بروز بيماري شوند با انتخاب طبيعي از بين بروند.
اما حقيقت چيز ديگري است. توميسلاو دومازت لوسو و ديتارد تاتز از مؤسسه ماكس پلانك آلمان براساس پژوهش‌هايي كه انجام دادند به اين نتيجه شگفت‌انگيز دست پيدا كردند كه ژن‌هاي بيماري معمولاً هم سن هستند اما اين ژن‌ها به جاي اينكه جوان باشند پير هستند.
دكتر دمازوت لوسو و دكتر تانز در پژوهش خود از روشي استفاده كردند كه Phylost Ratigrophy خوانده مي‌شود. مقايسه ژن‌ها در جمعيت‌هاي گوناگون انساني به پژوهشگران اين اجازه را مي‌دهد تا معلوم كنند كه يك ژن در چه زماني به وجود آمده است.
به طور مثال يك ويژگي كه در جانوران چند سلولي وجود دارد اما در جانوران تك سلولي نيست به احتمال در 700 ميليون سال پيش كه چند سلولي‌ها ظاهر شدند، پديد آمده است. به عبارت ديگر ويژگي كه در دو زيستان، خزندگان، پرندگان و پستانداران پيدا شده است اما در ماهي‌ها نيست بايد حدود 370 ميليون سال عمر داشته باشد و آن مرحله‌اي در تاريخ است كه دست‌ها و پاها شكل گرفتند. دو پژوهشگر نامبرده با استفاده از اين روش توانستند ژن‌هايي را كه در بيماري‌هاي ژنتيكي دخالت دارند از نظر سني رديابي كنند.
طبق مقاله‌اي كه اين پژوهشگران در نشريه زيست‌شناسي مولكولي و تكامل منتشر كردند، بيشتر ژن‌هاي بيماري‌زا در موجودات زنده تك سلولي وجود داشتند و بقيه آنها زماني به وجود آمدند كه موجودات چند سلولي تكامل را آغاز كردند. برعكس ژن‌هاي ويژه پستانداران به ندرت حامل عوامل بيماري‌زا هستند.
دكتر دومازوت لوسو و تاتز در مورد اينكه چرا بيماري‌هاي ژنتيكي به شكل بي‌تناسب به وسيله ژن‌هاي پير به وجود مي‌آيند، توضيحي ارائه نمي‌دهند اما كشف آنها نشان مي‌دهد كه چنين بيماري‌هايي يك عنصر گريزناپذير در زندگي موجودات زنده هستند كه حتي جانوران در طي تكامل هم نمي‌توانند از شر آنها خلاص شوند.
اين كشف به يك روش سازمان يافته براي درمان آنها اشاره ندارد. اما مي‌تواند كمك مؤثري باشد براي كشف ژن‌هايي كه در اين بيماري‌هاي موروثي دخالت دارند.
منبع: Economist
/خ
ژن‌هايي كه موجب بيماري مي‌شوند بر حسب ظاهر در يك چيز مشترك هستند، آنها از لحاظ تكنيكي اهميت ندارند. فعال كردن مجدد اين ژن‌ها به هنگام جنيني، جنين را از بين نمي‌برد و اگر هم از بين ببرد آن جنين متولد مي‌شود. اين تحول به فرضيه‌اي منجر شده است كه مي‌گويد ژن‌هايي كه با بيماري‌ها ارتباط دارند به تازگي شكل گرفته‌اند.
يك دليل ديگر براي اينكه انتظار داشته باشيم ژن‌هاي مربوط به بيماري‌ها به تازگي شكل گرفته‌اند اين است كه هر چه يك ژن پيرتر باشد اين احتمال بيشتر وجود دارد كه لغزش و ضعف‌هايي كه مي‌توانند موجب بروز بيماري شوند با انتخاب طبيعي از بين بروند.
اما حقيقت چيز ديگري است. توميسلاو دومازت لوسو و ديتارد تاتز از مؤسسه ماكس پلانك آلمان براساس پژوهش‌هايي كه انجام دادند به اين نتيجه شگفت‌انگيز دست پيدا كردند كه ژن‌هاي بيماري معمولاً هم سن هستند اما اين ژن‌ها به جاي اينكه جوان باشند پير هستند.
دكتر دمازوت لوسو و دكتر تانز در پژوهش خود از روشي استفاده كردند كه Phylost Ratigrophy خوانده مي‌شود. مقايسه ژن‌ها در جمعيت‌هاي گوناگون انساني به پژوهشگران اين اجازه را مي‌دهد تا معلوم كنند كه يك ژن در چه زماني به وجود آمده است.
به طور مثال يك ويژگي كه در جانوران چند سلولي وجود دارد اما در جانوران تك سلولي نيست به احتمال در 700 ميليون سال پيش كه چند سلولي‌ها ظاهر شدند، پديد آمده است. به عبارت ديگر ويژگي كه در دو زيستان، خزندگان، پرندگان و پستانداران پيدا شده است اما در ماهي‌ها نيست بايد حدود 370 ميليون سال عمر داشته باشد و آن مرحله‌اي در تاريخ است كه دست‌ها و پاها شكل گرفتند. دو پژوهشگر نامبرده با استفاده از اين روش توانستند ژن‌هايي را كه در بيماري‌هاي ژنتيكي دخالت دارند از نظر سني رديابي كنند.
طبق مقاله‌اي كه اين پژوهشگران در نشريه زيست‌شناسي مولكولي و تكامل منتشر كردند، بيشتر ژن‌هاي بيماري‌زا در موجودات زنده تك سلولي وجود داشتند و بقيه آنها زماني به وجود آمدند كه موجودات چند سلولي تكامل را آغاز كردند. برعكس ژن‌هاي ويژه پستانداران به ندرت حامل عوامل بيماري‌زا هستند.
دكتر دومازوت لوسو و تاتز در مورد اينكه چرا بيماري‌هاي ژنتيكي به شكل بي‌تناسب به وسيله ژن‌هاي پير به وجود مي‌آيند، توضيحي ارائه نمي‌دهند اما كشف آنها نشان مي‌دهد كه چنين بيماري‌هايي يك عنصر گريزناپذير در زندگي موجودات زنده هستند كه حتي جانوران در طي تكامل هم نمي‌توانند از شر آنها خلاص شوند.
اين كشف به يك روش سازمان يافته براي درمان آنها اشاره ندارد. اما مي‌تواند كمك مؤثري باشد براي كشف ژن‌هايي كه در اين بيماري‌هاي موروثي دخالت دارند.
منبع: Economist
/خ
