سیره پیامبر در خانواده

بشر امروز با وجود آنکه از نظر علم و تکنولوژی پیشرفت بسیار زیادی کرده است و از  امکانات مادی و رفاهی بسیار خوبی برخوردار است. اما نتوانسته نیازهای معنوی و فطری خود را برطرف کند. چون نیازهای معنوی را  فقط می توان در کالبد دین جستجو کرد. دینی که به دور از تحریف و خرافه باشد. به همین دلیل شاهد موج اسلام گرایی در کشورهای غربی هستیم. به طوری که به گفته روزنامه گاردین « مرکز تحقیقات پیو» بر اساس مطالعات خود، مدعی شده است  نرخ رشد جمعیت جهانی مسلمانان، به 35 درصد رسیده و انگلیس در 20 سال آینده بیشترین افزایش مسلمانان در اروپا را داراست. گاردین در این گزارش اذعان نمود که بسیاری از کارشناسان معتقدند، کشور فرانسه تا 2048 به یک جمهوری اسلامی تبدیل خواهد  شد. آلمان در مسیر تغییر به یک «دولت اسلامی» تا سال 2050 است. مهمترین دلیل برای گرایش اروپاییان  به دین اسلام، آشنایی با سیره پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد (ص) است. جورج برنارد شاو بزرگترین نویسنده انگلستان بعد از شکسپیر  در رابطه با شخصیت  پیامبر بزرگ اسلام  و تاثیر آن بر روی مردم اروپا می­گوید: « من همیشه نسبت به دین محمد (ص) به واسطه خاصیت زنده بودن شگفت آورش نهایت احترام را داشته­ام، به نظر من اسلام تنها دینی است که دارای آن­چنان خاصیتی است که می­تواند تغییرات گوناگون را به خود جذب کند و خود را با اشکال و صور هر عصر منطبق سازد. من درباره دین حضرت محمد (ص) چنین پیش بینی کرده­ام که کیش او برای فردای اروپا قابل قبول خواهد بود. همان طوری که در اروپای امروز هم پذیرش آن آغاز شده است. من معتقدم که اگر مردی مانند پیامبر اسلام فرمان­روایی مطلق جهان عصر جدید را احراز کند، طوری در حل مسایل و مشکلات جهان توفیق خواهد یافت که صلح و سعادتی را که بشر به شدت احتیاج دارد برای او تأمین خواهد کرد.
 قرآن کریم  پیامبر اسلام را بهترین الگو برای مردم جهان  معرفی می کند :« لَقَد کانَ لَکم فی رَسولِ اللَّهِ اسوَةٌ حَسَنَه» مسلماً برای شما در زندگی، رسول خدا الگوی نیکویی بود.  به گفته اندیشمندان غربی آشنایی با سیره رسول الله علت اصلی گرایش اروپاییان به دین اسلام می دانند.  به همین دلیل شناخت سیره آن بزرگوار به عنوان بهترین الگو به ما کمک می کند تا بتوانیم ابعاد مختلف زندگی ایشان را بهتر بشناسیم. یکی از مهمترین ابعاد سیره پیامبر که در زندگی امروز به آن  نیازمند هستیم رفتار ایشان نسبت اعضای خانواده خود است. 

کمک به همسر در کارهای خانه
 پیامبر(ص) در میان خانواده اش با مهربانی، عطوفت، حلم و تواضع رفتار می کرد. هیچ فردی از آن حضرت در خانواده اش خوش اخلاق تر نبود. هریک از اعضای خانواده اش که ایشان را صدا می زد، در پاسخ با کمال نشاط و خوشرویی می فرمود: لبیک.  پیامبر اکرم در منزل، گوشت خرد می کرد. بز، گوسفند و شتر را می دوشید. لباس خود را وصله می کرد. به همراه اهل خانه گندم را آسیاب کرده و خمیر می ساخت. خانه خویش را نظافت می کرد. لوازم زندگی را به دوش کشیده و از بازار به منزل می برد. پیامبر اکرم در رابطه با کمک کردن مرد به همسر خود در منزل  فرمودند: یا على(ع) یک ساعت خدمت کردن در خانه از عبادت هزار ساله و هزار حج و هزار عمره بهتر است.

خریدن هدیه برای اهل خانه
یکی از شیوه‌های رفتاری رسول‌ خدا‌  با کودکان این بود که به آنان هدایایی می‌داد. در برخی از روایات نقل شده است که مردی نزد پیامبر آمد و گفت: «ای رسول‌ خدا! بچه آهویی راشکار کرده‌ام. آن را به شما هدیه می‌دهم تا به فرزندانت حسن و حسین بدهید.» آن حضرت، هدیه را پذیرفت و برای صیاد دعا کرد. سپس امام حسن (علیه‌السّلام) نزد پیامبر آمد و دوست داشت آن بچه آهو را بگیرد. رسول‌ خدا  آن را به امام حسن  پداد. او آن را گرفت و نزد مادرش رفت و بسیار خوشحال بود و با آن بازی می‌کرد.
عایشه می‌گوید:  «نجاشی، پادشاه حبشه برای پیامبر خدا یک انگشتر طلا فرستاد که در حبشه ساخته شده بود. رسول ‌خدا، «امامه دختر ابی‌العاص» که دختر خوانده پیامبر بود را فرا خواند و گفت: «ای دخترکوچک، خود را با این هدیه زینت بخش» پیامبر در حدیثی فرمود: «هر کس تحفه‌ای از بازار بخرد و برای خانواده خود بیاورد، پاداش او نزد خدا مانند کسی است که به مستمندان کمک کرده‌ باشد.» آن ‌حضرت درباره تقسیم هدایا در بین فرزندان فرمودند: «هدیه را اول به دختران و سپس به پسران بدهید. هر کس، دختر بچه خود را خوشحال کند، پاداش آزاد کردن بنده‌ای از فرزندان اسماعیل را دارد و آنکه پسر بچه‌اش را خوشحال کند، مانند کسی است که از خوف خدا گریسته باشد و پاداش چنین فردی، بهشت برین است»
 
مهربانی پیامبر با فرزندان
از بهترین روش‌های پرورش درست عواطف کودک، نوازش و ابراز محبت به آنان است؛ زیرا همان‌گونه که کودک به غذاهای جسمی نیاز دارد، به غذاهای روحی نیز نیازمند است و مهربانی با وی، بهترین غذای روحی برای کودک است؛ زیرا کودک از بوسیدن، بوییدن و در آغوش‌گرفتن خشنود می‌شود و لذت می‌برند. پیامبر(ص)  افزون بر دستورهایی که در این باره به پیروان خود می‌داد، در عمل به آنها نیز پیشگام بود.  انس بن مالک می‌گوید: «من هیچ کس را ندیدم که با خانواده خود از رسول‌ خدا مهربان‌تر باشد.»  رسول اکرم  هر روز صبح بر سر فرزندان و نوادگان خود دست نوازش می‌کشید. 
عایشه می‌گوید: «هنگامی که ابراهیم پسر پیامبر از دنیا رفت، آن حضرت گریست؛ به‌ گونه‌ای که قطرات اشک بر گونه‌های آن حضرت سرازیر شد. گفتند: «ای رسول ‌خدا! شما دیگران را از گریستن منع می‌کنید، در حالی که خود گریه می‌کنید؟ «فرمود: این گریه‌ای نیست که از روی خشم باشد؛ بلکه از روی رحمت و مهربانی است.» انس بن مالک می‌گوید: «از رسول ‌خدا پرسیدند: کدام‌ یک از خانواده‌ات را بیشتر دوست داری؟ فرمود: حسن و حسین را بیشتر از دیگران دوست دارم» سعید بن راشد  در رابطه با محبت رسول الله به حسنین می‌گوید: « امام حسن و امام حسین (ع) به سوی رسول ‌خدا  دویدند. آن حضرت آنان را در آغوش گرفت و فرمود: «این دو، گل‌های خوشبوی من از دنیایند.»

منبع:  
- سنن النبی، ج 1
- امالی صدوق