0
ویژه نامه ها

پنج توشه ی طلایی در سفر اربعین می توان کسب کرد

پنج توشۀ طلایی در سفر اربعین

اگر می خواهید پنج توشه ی طلایی در سفر اربعین را کسب کنید، با این مقاله راسخون همراه شوید.
پنج توشۀ طلایی در سفر اربعین
مقدمه:
یکی از مهمترین و ضروری ترین توشه هایی که زائران امام حسین(علیه السلام) پیش از قدم گذاشتن در کاروان زائران اربعین باید در پی تدارک آن باشند، توشه ای از جنس عبودیت و بندگی،  صبر و بردباری، احسان و خوش زبانی، حزن و اشک و طهارت قلب است که در این مقاله به این پنج توشه ی طلایی در سفر اربعین می پردازیم.


پنج توشه ی طلایی در سفر اربعین می توان کسب کرد
هر مسافری که قصد سفر به دیاری می کند یکی از مهمترین کارهایی که انجام می دهد تهیه آذوغه و توشه راه است، سفر به دیار محبوب و زیارت امام حسین(علیه السلام) در ایام اربعین نیز از این قاعده مستثنی نبوده و نیست.

از این رو سزاوار است راهیان کوی دوست در این سفر معنوی خود را مجهز به برخی مهارت ها و توانایی های دینی و اخلاقی نمایند تااینکه در این جاده بهشتی خاطرات ماندگار و زیبایی را به یادگار بگذارند.زیرا توفیق زیارت نور بدون رعایت پاکی و طهارت، خلاف عرف و ادب و اخلاق است.

پنج توشه ی طلایی در سفر اربعین
1-توشه ای از جنس پاکی و طهارت قلب
یکی از مهمترین و ضروری ترین توشه هایی که زائران امام حسین(علیه السلام)پیش از قدم گذاشتن در کاروان زائران اربعین باید در پی تدارک آن باشند، تصفیه و طهارت روح و قلب است.

توفیق زیارت نور بدون رعایت پاکی و طهارت، خلاف عرف و ادب و اخلاق است، کما اینکه هر مسافری که به مهمانی می رود بهترین و زیباترین لباس ها را به تن می کند، از این رو سزاوار است.

زائران اربعین حسینی قلب و جان خود را از هر گونه پلیدی، گناه و رذیله اخلاقی با توبه و انابه به درگاه الهی پاک نمایند، تا اینکه برکات معنوی این سفر ارزشمند در جان آنها اثر روح بخش خود برجای بگذارد.

چه خوب است پیش از رسیدن ایام اربعین افراد با حلالیت گرفتن از نزدیکان هر گونه کینه و کدورت را از روح و جان خود بزدایند و با مأنوس شدن با آیات رحمانی قرآن کریم و بهره مندی از ذکر شریف استغفار روح و جان خود را معطر نمایند.

«تَعَطَّرُوا بِالاسْتِغْفَارِ لَا تَفْضَحَنَّکُمْ رَوَائِحُ الذُّنُوبِ؛[1] با استغفار کردن، خود را معطّر و خوشبو کنید تا رایحة (متعفن)گناه، شما را مفتضح ننماید!.»

2-توشه ای از جنس حزن و اشک
جنس و ماهیت سفر و زیارت اربعین با تمام سفرهای دنیوی متفاوت است، چرا که زائران امام حسین(ع) در ماه حزن و عزای اهل بیت(علیهم السلام) برای سیاحت و دنیا گردی، وخوشگذرانی پا به سرزمین کرب و بلا نمی گذارند.
چراکه شیعیان و محبان راستین خاندان عصمت و طهارت غم و عزای اهل بیت پیامبر را غم و عزای خود می دانند؛ کما اینکه درمنابع روایی از امام رضا(علیه السلام) این چنین نقل شده است:

«یَا ابْنَ شَبِیبٍ إِنْ سَرَّکَ أَنْ تَسْکُنَ الْغُرَفَ الْمَبْنِیَّةَ فِی الْجَنَّةِ مَعَ النَّبِیِّ ص فَالْعَنْ قَتَلَةَ الْحُسَیْنِ یَا ابْنَ شَبِیبٍ إِنْ سَرَّکَ أَنْ یَکُونَ لَکَ مِنَ الثَّوَابِ مِثْلَ مَا لِمَنِ اسْتُشْهِدَ مَعَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ ع فَقُلْ مَتَى ذَکَرْتَهُ‏ یا لَیْتَنِی کُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظِیماً یَا ابْنَ شَبِیبٍ إِنْ سَرَّکَ أَنْ تَکُونَ مَعَنَا فِی الدَّرَجَاتِ الْعُلَى مِنَ الْجِنَانِ فَاحْزَنْ لِحُزْنِنَا وَ افْرَحْ لِفَرَحِنَا وَ عَلَیْکَ بِوَلَایَتِنَا فَلَوْ أَنَّ رَجُلًا أَحَبَّ حَجَراً لَحَشَرَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَعَهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ؛ اى ابن شبیب![2]

اگر دوست دارى با پیامبر اکرم -صلى اللَّه علیه و آله- در غرفه ‏هاى بهشت همراه باشى، قاتلان حسین را لعنت کن، اى ابن شبیب! اگر دوست دارى ثوابى مانند ثواب کسانى که همراه حسین  بن علىّ (علیه السّلام) شهید شدند داشته باشى، هر گاه بیاد او افتادى بگو:

«یا لَیْتَنِی کُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظِیماً؛ اى کاش با آنان مى‏ بودم و به فوز عظیم می رسیدم.» اى ابن شبیب! اگر دوست دارى با ما در درجات عالى بهشت همراه باشى، در اندوه ما اندوهگین و در خوشحالى ما، خوشحال باش، و بر تو باد به ولایت ما.

 زیرا اگر کسى سنگى را دوست داشته باشد، خداوند در روز قیامت او را با آن سنگ محشور خواهد کرد.» از جمله نکات مهمی که باید در این سفر نورانی مد نظر زایرین باشد این است که، نباید در برابر سفره ی اکرام و مهمان نوازی موکب های عراق، رفتاری خلاف حزن و عزا از خودمان نشان داد.

به طوری که تصور شود در این ایام خدای ناکرده کارناوال شادی و پذیرایی به راه افتاده است.
زائران گران قدر اربعین حسینی باید در این سفر معنوی و زیارتی آداب و اخلاق اسلامی را به نمایش بگذارند.
از این رو سزاوار است با همراهان و همسفران خود با خوش اخلاقی و زبان نیک معاشرت کنند و از هر گونه تند مزاجی و بد خلقی اجتناب نمایند.

3-توشه ای از جنس عبودیت و بندگی حق تعالی
همان طور که در مباحث قبلی نیز بیان شد سفر اربعین سفری معنوی و الهی است، که باید رنگ بوی عبودیت و بندگی حق تعالی را به همراه داشته باشد از طرفی باید به یاد داشت که امام حسین(علیه السلام) برای اقامه دین و احیای سنت پیامبر گرامی قیام نمود.

به همین خاطر باید زائران حسینی از هر گونه بی اعتنایی و کم محلی به نماز اول وقت و سهل انگاری در امور واجب دینی پرهیز نمایند؛ چرا که هر گونه سستی و ولنگاری در اهتمام به امور واجب دینی در تضاد جدی با فرهنگ عاشورا و اربعین است.

در اهمیت پرداختن به امور واجب دینی همچون نماز در منابع روایی از امام علی(علیه السلام) نقل شده است: «لا یَخرُجُ الرَّجُلُ فی سَفرٍ یَخافُ مِنهُ علی دِینِهِ و صَلاتِهِ؛[3]
انسان نباید به سفری برود که در آن بر دین و نماز خود احساس خطر و آسیب کند.»

4-توشه ای از جنس صبر و بردباری
حضور میلیونی زائران حسینی در سرزمین کربلا و سایر بُقاع متبرک موجب بروز برخی سختی ها و کاستی ها می شود، شلوغی، فقدان جای مناسب استراحت و پذیرایی، وجود گرما و سرما، و یا فقدان وسایل ارتباط جمعی و حمل و نقل ماشینی شاید در مواردی موجب خستگی برخی زوار شود.

در این چنین شرایطی هر گونه بی صبری و ناراحتی می تواند زیبایی های این سفر معنوی را با چالش مواجه کند؛ بهترین کار در این چنین شرایطی تقویت قوه صبر و بردباری است.

نباید از دیگران انتظارات بی جا و خارج از توان و طاقت داشت، باید تحمل کرد و توشه ی معنوی این راه را با بردباری به دست آورد. هر گونه خشم و خشونت و بی طاقتی می تواند شیرینی همسفری با کاروان اربعین حسینی را از انسان سلب نماید.

در اهمیت صبر و بردباری در منابع از رسول اکرم (صلى الله علیه و آله) روایی نقل شده است:

«فَأَمَّا الْحِلْمُ فَمِنْهُ رُکُوبُ الْجَمِیلِ وَ صُحْبَةُ الْأَبْرَارِ وَ رَفْعٌ مِنَ الضِّعَةِ وَ رَفْعٌ مِنَ الخَسَاسَةِ وَ تَشَهِّی الْخَیْرِ وَ تَقَرُّبُ صَاحِبِهِ مِنْ مَعَالِی الدَّرَجَاتِ وَ الْعَفْوُ وَ الْمَهَلُ وَ الْمَعْرُوفُ وَ الصَّمْتُ فَهَذَا مَا یَتَشَعَّبُ لِلْعَاقِلِ بِحِلْمِه؛[4]

حاصل بردبارى: آراسته شدن به خوبی ها، هم نشینى با نیکان، ارجمند شدن، عزیز گشتن، رغبت به نیکى، نزدیک شدن بردبار به درجات عالى، گذشت، آرامش  و تأنى، احسان  و خاموشى. این ها ثمره  بردبارى  عاقل  است.»

5-توشه ای از جنس احسان و خوش زبانی
زائران گران قدر اربعین حسینی باید در این سفر معنوی و زیارتی آداب و اخلاق اسلامی را به نمایش بگذارند از این رو سزاوار است با همراهان و همسفران خود با خوش اخلاقی و زبان نیک معاشرت کنند و از هر گونه تند مزاجی و بد خلقی اجتناب نمایند.
کما اینکه در اخلاق و آداب اسلامی سفر از امام صادق(علیه السلام) این چنین نقل شده است:
«عَنْ أَبِی الرَّبِیعِ الشَّامِیِّ قَالَ: کُنَّا عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع وَ الْبَیْتُ غَاصٌّ بِأَهْلِهِ‏ فَقَالَ لَیْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ یُحْسِنْ صُحْبَةَ مَنْ صَحِبَهُ وَ مُرَافَقَةَ مَنْ رَافَقَهُ وَ مُمَالَحَةَ مَنْ مَالَحَهُ وَ مُخَالَقَةَ مَنْ خَالَقَه‏؛[5]

در خدمت ابو عبد اللَّه صادق (ع) بودیم و خانه پر از جمعیت بود. ابو عبد اللَّه گفت:
کسى که با معاشران خود خوشرفتارى نکند و با رفقاى خود رفق و مدارا پیشه نسازد و حق نمک را رعایت نکند و به اخلاق نیک دیگران احترام نگذارد، با ما خاندان رسول پیوندى ندارد.» اهمیت خوش زبانی در سفر به اندازه ای است که در منابع روایی نقل شده است:

«پیامبر اسلام -صلی الله علیه و آله- در سفری که عازم مکه بود، به همسفرانش فرمود:
«مَنْ کَانَ سَیِّئَ الْخُلُقِ وَ الْجِوَارِ فَلَا یَصْحَبُنَا؛[6]
هر کس بدخلق است، با ما مصاحبت و همراهی نکند.» مؤمنین در این سفر معنوی باید خود را متخلق به اخلاق الهی نموده و در صورت نیاز از هر گونه سخاوت و گشاده دستی نسبت به همسفران کوتاهی نکند.

چرا که این نوع رفتار اخلاق مدارانه ریشه در آداب و سنن اسلامی ما دارد. در حدیثی از امام صادق(ع) وارد شده است: «المُرُوَّةُ فِی السَّفَرِ کَثرَةُ الزّادِ وَ طیبُهُ وَ بَذلُه لِمَن کانَ مَنکَ؛[7]مردانگی در سفر، عبارتند از: زیادی توشه، نیکو بودن آن و بخشش آن به همراهان.»


ده فضیلت زیارت سیدالشهدا علیه السلام
1. بهشت و نعمتهای بهشتی
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم فرموده اند: «هرکه حسین علیه السلام را زیارت کند، بهشت برای اوست.»(8)

2. فریادرسیِ پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم
این بشارت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم است خطاب به پارۀ تنشان، امام حسین علیه السلام :
«فرزندم، ... هرکس تو را در حال حیات و ممات (شهادت) زیارت کند، بر من است که او را در قیامت زیارت کنم و از گناهان نجاتش بخشم.»(9)

هنگامی که جبرئیل داستان کربلا را برای رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم بازگو کرد، حضرت گریستند و پرسیدند:
«آیا کسی او را زیارت می کند؟» فرشتۀ وحی فرمود: «غریبان او را زیارت می کنند.» پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله وسلم از ثواب زائر آن حضرت پرسیدند.
جبرئیل پاسخ داد: «ثوابش به اندازۀ ثواب هزار حج و هزار عمرۀ همراه با شماست.»(10)

4. برابری با زیارت خدا در عرش
پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم به امام علی علیه السلام فرمودند: «هرکه حسین علیه السلام را زیارت کند، گویی خدا را در عرش ملاقات کرده است.»(11)

5. پاک شدن از گناهان
امام صادق علیه السلام فرموده اند: «هرکه حسین علیه السلام را به خاطر خدا زیارت کند، خداوند او را از گناهان خارج می کند، مانند نوزادی که از مادرش [پاک] متولّد شده است.»(12)
6. پاداشی معادل یک میلیون برابر

امام باقر علیه السلام فرموده اند: «هرکه حسین علیه السلام را در روز عاشورا زیارت کند تا اینکه نزد او به گریه افتد، روز قیامت خدا را با ثوابی معادل یک میلیون حج و عمره و یک میلیون جنگ ملاقات می کند که همگی [آن حج و عمره و جهاد] در رکاب پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم و امامان علیهم السلام باشد.(13)

7. ورود به بهشت چهل سال قبل از دیگران
امام صادق علیه السلام فرموده اند: «همانا در روز قیامت، زائران حسین علیه السلام برتری بزرگی بر سایر مردمان

دارند. شخصی پرسید: «برتری آنان چیست؟» حضرت علیه السلام فرمودند: «چهل سال قبل از همۀ مردم وارد بهشت می شوند؛ درحالی که سایر مردمان در مواقف، گرفتار حسابرسی اند.»(14)

8. احتساب یک میلیون حسنه به اِزای یک حسنه
امام صادق علیه السلام فرموده اند: «کمترین چیزی که زائر امام حسین علیه السلام به دست می آورد، این است که در برابر انجام هر حسنه، یک میلیون حسنه دریافت می کند؛ درحالی که گناهانش یکی حساب می شود و یکی کجا و یک میلیون کجا!»(15)

9. طلب آمرزش توسط حضرت زهرا(س)
امام صادق علیه السلام فرموده اند: «همانا فاطمه(س) دختر محمد صلی الله علیه و آله وسلم نزد زائران قبر فرزندش حسین علیه السلام حاضر می شود و برای گناهان آن ها طلب مغفرت می کند.»(16)

10. پذیرفته شدن شفاعت در حق اهل جهنّم
امام صادق علیه السلام فرموده اند: «زائر امام حسین علیه السلام در روز قیامت، شفیع صد نفر از کسانی است که در دنیا از مسرفین بوده اند و آتش بر آن ها واجب شده است.»(17)

نتیجه:
امروزه زیارت اربعین در میان اقشار گوناگون مردم به گونه ای جایگاه پیدا کرده است که خود، درمان بسیاری از دردهای مزمن فردی و اجتماعی امت اسلام شده است.

دستگاه های تبلیغاتی قدرت های مستکبر همه تلاششان را می کنند تا از یک سو جوانان را به سمت فساد و فحشاء بکشانند و از شریعت و معنویت دور نمایند.

حال آن که این حرکت عظیم مردمی که ریشه در اخلاق و احسان و برخورد زبانی و عملی و صبر و معرفت و محبت عمیق نسبت به اسلام و اهل بیت (علیهم السلام) دارد، هر ساله این نقشه های شوم را نقش بر آب می کند.
 
پی نوشت ها:
[1]. شیخ حر عاملى، محمد بن حسن‏، وسائل الشیعة، ج‏16، ص70.
[2]. عیون أخبار الرضا علیه السلام،  ج‏1، ص300.
[3]. وسائل الشیعة، ج‏11، ص344.
[4]. تحف العقول ص16.
[5]. الکافی، ج‏4، ص286، ح4.
[6]. مکارم الأخلاق، ص251.
[7]. بحار الأنوار (ط - بیروت)، ج‏73، ص266.
[8] . مؤسسۀ امام هادی علیه السلام ، موسوعۀ زیارات المعصومین علیهم السلام ، ج3، ص88.
[9] ثواب هزار حج و هزار عمرۀ همراه با رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم
[10]. مؤسسۀ امام هادی علیه السلام ، موسوعۀ زیارات المعصومین علیهم السلام ، ج3، ص90.
[11] . مؤسسۀ امام هادی علیه السلام ، موسوعۀ زیارات المعصومین علیهم السلام ، ج3، ص9.
[12]. مؤسسۀ امام هادی علیه السلام ، موسوعۀ زیارات المعصومین علیهم السلام ، ج3، ص96.
[13]. مؤسسۀ امام هادی علیه السلام ، موسوعۀ زیارات المعصومین علیهم السلام ، ج3، ص110.
[14]. مؤسسۀ امام هادی علیه السلام ، موسوعۀ زیارات المعصومین علیهم السلام ، ج3، ص129.
[15] . مؤسسۀ امام هادی علیه السلام ، موسوعۀ زیارات المعصومین علیهم السلام ، ج3، ص138.
[16] . مؤسسۀ امام هادی علیه السلام ، موسوعۀ زیارات المعصومین علیهم السلام ، ج3، ص138.
[17] مؤسسۀ امام هادی علیه السلام ، موسوعۀ زیارات المعصومین علیهم السلام ، ج3، ص142.
 
منبع:
مهدی نیلی پور، ره توشه اربعین، ادارۀ تولیدات فرهنگی قدس رضوی،چاپ: اوّل
https://www.ghbook.ir/index.php?option=com_dbook&task=viewbook&book_id=14369&Itemid=&lang=fa
*این مقاله در تاریخ 1401/6/16 بروز رسانی شده است.


ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما