شکل گیری احساس ارزشمندی

اصولا انسان زمانی به حرکت و تکاپو در می آید و اعمالی از وی سر می زند که انگیزه ای درونی یا بیرونی داشته باشد. مهمترین انگیزه‌ای که در انسان نیاز به احساس ارزشمندی و عزت نفس است.
شنبه، 6 مهر 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
شکل گیری احساس ارزشمندی
برای کودک و نوجوان هیچ قضاوتی جالبتر از شنیدن اظهار نظر دیگران در مورد شخصیت خویش وجود ندارد. در عین حال ارزشیابی شخص از خویش مهمترین عامل حرکت و تحول در روند رشد و پرورش اخلاقی و تحصیلی است . تصویری که یک دانش آموز از خویشتن دارد، به صورت غیر مستقیم در رفتارها و عکس العملهایش در زندگی تجلی می یابد و در نحوه انتخاب و گزینش ارزشها و معیارهایش بسیار مؤثر است. حتی یادگیری و رعایت مقررات همواره براساس این باور ذهنی استوار است که آیا این عمل به من ارزش می دهد یا نه و آیا به حال من مفید هست یا نه؟ ارزشیابی فرد از خودش در جریانات فکری و بروز احساسات و تمایلات و گزینش ارزشها و ضدارزشها و انتخاب هدفهای کوتاه مدت و دراز مدت، یکی از نشانه هایی است که انگیزه رفتار و کردار او را براساس باور ذهنی اش روشن می سازد.
 
اصولا انسان زمانی به حرکت و تکاپو در می آید و اعمالی از وی سر می زند که انگیزه ای درونی یا بیرونی داشته باشد. مهمترین انگیزه ای که در انسان پس از ارضای نیازهای مادی و غریزی پا به عرصه وجود می گذارد، نیاز به احساس ارزشمندی و عزت نفس است. انسانی که وارد محیط می شود ناگزیر است در زندگی رفتاری را انتخاب کند و کار و یا عملی را انجام دهد و هیچ راهی برای گریز از انتخاب و گزینش رفتار وجود ندارد.
 
از طرفی انسان نمی تواند خود را از حیطه ارزشها و قضاوتهای ارزشی محیط و اطرافیان - که پیوسته هر روز با آن مواجه است - رهایی بخشد. بنابر این داشتن یک بینش صحیح برای ارزیابی خود بسیار مهم و کارساز است. اگر انسان تصویر درستی از تواناییها و استعدادها و نقاط قوت و ضعف خود داشته باشد و بر جهات مثبت وجود خویش آگاهی یابد به خویشتن اعتماد می ورزد و در انجام کارها و وظایف خود احساس مسؤولیت خواهد کرد. انسان تا خود را شایسته و مورد احترام احساس نکند نمی تواند به عمل و رفتاری دست بزند که به زندگی او معنا و ارزش ببخشد. هر چه انسان معرفت بیشتری به شخصیت خویش و ارزشها و تواناییهای خود پیدا می کند احساس ارزشمندی بیشتری خواهد کرد و به همان میزان در انجام وظایف و رفتارهای خویش موفقتر خواهد بود. یعنی آگاهی مثبت از خویشتن و عملکرد خود، انسان را به احساس ارزشمندی و عزت نفس سوق می دهد. موجود زنده ای که به رفتار خود آگاهی ندارد به طور خودکار و غریزی عمل می کند و برای رفتارش انگیزه معنوی و فطری وجود ندارد و رفتار و عکس العملهایش غریزی و ناخودآگاه است، ولی انسان - چون آگاهی و اختیار دارد. برای هر عمل و رفتارش باید انگیزه و یا هدفی داشته باشد. انسان برای این که احساس مفید بودن کند و در نتیجه فعال و کارآمد باشد، باید از هدف و انگیزه برخوردار باشد. انگیزه و هدف در انسان ارتباط تنگاتنگی با نیازهای غریزی و روانی وی دارد. در حقیقت انگیزه های حرکت و رفتار انسان بر پایه نیازهای طبیعی و فطری وی استوار است. کودک در فرایند رشد و فعالیت اولیة خویش، کم کم از طریق محیط و اطرافیان به قدرت و تواناییهای خویش در گزینش اشیا پی می برد. انسان هر قدر که به خواسته های خود دست یابد احساس می کند که بهره بیشتری از وجود دارد و در نتیجه احساس عزت نفس می کند، احساس می نماید که در مقام یک انسان خوب و موجه و قابل قبولی قرار دارد؛ یعنی حس می کند رفتارها و انتخابها و کارهایش از سوی دیگران ارزشمند و با اهمیت تلقی می شود. در حقیقت انگیزه رفتارش از طریق انعکاس رفتار و عکس العملهای متقابل محیط و اطرافیان شکل می پذیرد. در فضای معنوی، احساس شایستگی و لیاقت و کارآمدی، مترادف است با احساس ارزشمندی و در نهایت موفقیت و یافتن انگیزه و حرکت به سوی رشد و کمال.
 
بهداشت روانی انسان بستگی کامل به میزان احساس ارزشمندی و سودمندی دارد و احساس لیاقت و کارآیی و قدرت عمل او نیز، خود انعکاس نحوه نگرش و جهان بینی اوست. فرد اگر طرزتفکر و بینش صحیحی نسبت به معیارها و ارزشهای زندگی داشته باشد و همچنین ارزیابی درستی از توانمندیهای خود به دست آورد، در اتخاذ تصمیمات و گزینش رفتارهای صحیح، از روشهای موفقیت آمیزی استفاده خواهد کرد. شناخت امکانات و آگاهی به نقاط قوت و تواناییها، موجب حرکت و تلاش مداوم در کار می شود و تلاش و کوشش موجب موفقیت و موفقیت موجب احساس ارزشمندی و احساس ارزشمندی موجب عزت نفس گردیده و در اثر ارضای این نیاز فطری برای فرد احساس اعتماد به نفس پیدا می شود و زمینه تبلور عزم و اراده برای انجام کارها و یادگیری در سی در او تحقق می یابد .
 
بنابراین ترغیب فعالیتهای کودک در جهت فهم و یادگیری جنبه‌های مختلف زندگی و ایجاد احساس لیاقت در او ، شرط اولیه و عامل مؤثر کسب اعتماد به نفس به شمار می رود. پیدایش اعتماد به نفس، نقطه آغازین تکاپوی فکری و خلاقیتهای ذهنی و عملی کودکان به حساب می آید.
 
اگر مشکلات رفتاری و نقیصه های درسی و اشتباهات اخلاقی کودکان در فراز و نشیبهای خانه و مدرسه با دیدی آگاهانه پذیرفته شود، زمینه های رشد و شکل گیری عزم و اراده و عزت نفس، در آنان فراهم می شود.
 
منبع: والدین و مربیان مسؤول، رضا فرهادیان، چاپ پنجم، مؤسسه بوستان کتاب، قم 1392
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم