انسانی که بر اثر روحیه بدبینی، به همسر خود اعتماد و اطمینان ندارد، از آرامش و صفای زندگی خانوادگی محروم خواهد بود. چنین فردی در روابط اجتماعی نیز موفق نخواهد شد، چرا که در نتیجه به گمانی بد دیگران، دوستان خود را از دست داده، تنها خواهد ماند. امیر مؤمنان فرمود:
«شَرُّ النَّاسِ مَنْ لَمْ یثِقْ بِأَحَدٍ لِسُوءِ ظَنِّهِ وَ لَمْ یثِقْ بِهِ احَدٌ لِسُوءِ فِعْلِهِ»[1]
بدترین مردم کسی است که به علت بدگمانی، به هیچ کس اعتماد ندارد و به جهت رفتار بدش، کسی به او اطمینان نمی کند.
آثار بدگمانی
بدگمانی آثار نامطلوبی در زندگی انسان دارد که برخی از آنها عبارتند از:
1- برانگیختن بدیها
یکی از نتایج زیانبار بدگمانی، کاهش انگیزه نیکوکاری و ارتکاب اعمال ناپسند است.اگر مردی در مسائل خانوادگی نسبت به همسرش بدگمان باشد، اتهامات واهی و بی اساسی را به وی نسبت داده و سبب می شود که زشتی اعمال بد در نظر او، ناچیز جلوه داده شود و انجام اعمال ناشایست را برای او آسان می کند و در نتیجه، رفتار او را بتدریج به سمتی انحرافی و نامطلوب سوق داده، موجب ظهور اعمال ناپسند از سوی او خواهد شد. امیر مؤمنان علی علیه السلام در این باره فرمود:
«سُوءُ الظَّنِّ یفْسِدُ الْامُورَ وَ یبْحَثُ عَلَی الشُّروُرِ»[2]
بدگمانی کارها را فاسد می کند و بدیها را بر می انگیزد.
2- اختلافات خانوادگی
از دیگر آثار منفی بدگمانی به همسر، ایجاد زمینه وسیع درگیری و اختلافات خانوادگی است. از نظر فرد بدبین، اغلب رفتارهای همسر، مشکوک و نادرست است و همین خیال واهی، موجب اعتراضات بی اساس، پرخاشهای بیجا، دخالتهای ناروا، اتهامات پوچ و واکنشهای ناپسند او در مقابل رفتار همسر می شود. تحمّل چنین وضعی در دراز مدت برای انسان مشکل و طاقت فرساست. همسر چنین فردی هراندازه که صبور و خویشتندار باشد، پس از گذشت مدت زمانی، کاسه صبرش لبریز شده، به مقابله با او خواهد پرداخت.در نتیجه، بر اثر غلبه روحیه بدگمانی، همواره به خاطر مسائل جزئی و غیر قابل اعتنا، درگیریهای مستمر خانوادگی به وجود آمده، صلح و آرامش از این خانه رخت برمی بندد و دوستی و محبت زن و شوهر، تبدیل به جدایی روحی از یکدیگر خواهد شد. حضرت علی علیه السلام فرمود:
«مَنْ غَلَبَ عَلَیهِ سُوءُ الظَّنِّ لَمْ یتْرُک بَینَهُ وَ بَینَ خَلیلٍ صُلْحاً»[3]
بدگمانی بر هر کس چیره شود، بین او و هیچ دوستی، صلح و آرامش باقی نخواهد گذاشت.
خلاصه
تیره روزی هر خانواده ای معلول آفات گوناگونی است که دامنگیر آن می شود. برای داشتن زندگی سالم، باید در زمینه پیراستن کانون گرم خانواده از آفات مختلف تلاش کرد. هر عاملی که موجبات سعادت خانواده را تضعیف کند، از آفات خانواده محسوب می شود.بدخلقی یکی از آفات ویرانگر خانواده است و اثرات زیانباری دارد. اولین اثر بدخلقی، از بین رفتن تأثیر رفتار نیک و ویژگیهای مثبت انسان نزد همسر و فرزندانش می باشد. اثر دیگر بدخلقی ایجاد ترس و اضطراب در محیط خانواده است که آرامش روحی اعضای خانواده را سلب می کند. زوال محبت انسان نزد همسر و فرزندان، از دیگر آثار بدخلقی به شمار می رود.
از دیگر آفات خانواده، بدگمانی نسبت به همسر است که سلامت زندگی خانوادگی را تحت الشعاع خود قرار می دهد. برانگیختن زمینه های منفی و اختلافات و درگیریهای خانوادگی از جمله آثار نامطلوب بدگمانی در زندگی است.
پی نوشت ها:
[1] - همان، ج 4، ص 178
[2] - شرح غررالحکم، ج 4، ص 132
[3] - همان، ج 5، ص 406
منبع: حوزه نت
